به گزارش ایرنا، ایران، سرزمین چهارفصل با تنوع اقلیمی بینظیر، همواره یکی از مهمترین تولیدکنندگان گیاهان دارویی و معطر در جهان بوده است.
در این میان، گل محمدی، جایگاهی ویژه در فرهنگ، تاریخ و اقتصاد ایران دارد و از قدیمالایام، عطر این گل سرخ در شبهای بهاری، مراسم آیینی و طب سنتی ایرانیان جاری بوده و امروز به یکی از محصولات راهبردی در حوزه صادرات غیرنفتی تبدیل شده است.
استان فارس با پیشینه تاریخی غنی و ظرفیتهای طبیعی کمنظیر خود، در صدر تولیدکنندگان این محصول ارزشمند قرار دارد و هر ساله رکوردهای جدیدی را در زمینه تولید و صادرات به ثبت میرساند.
در سالهای اخیر، تغییر رویکرد از کشت سنتی به کشت ارگانیک و استاندارد، گام بلندی در جهت حضور موثر در بازارهای جهانی بوده است؛ مصرفکنندگان اروپایی امروز به دنبال محصولاتی هستند که عاری از هرگونه مواد شیمیایی و مطابق با استانداردهای سختگیرانه بینالمللی باشند.
کشاورزان و تولیدکنندگان فارس با درک این نیاز، به سمت تولید محصولات باکیفیت و قابل رقابت با برندهای جهانی حرکت کردهاند و اخذ گواهینامه معتبر ارگانیک برای مزارع گل محمدی در شهرستان سپیدان، نقطه عطفی در این مسیر محسوب میشود.
موفقیت اخیر یک واحد تولیدی در سپیدان که توانسته محصولات خود را با برندی مشخص به بازار فرانسه صادر کند، تنها بخشی از ظرفیت عظیم استان فارس در حوزه گل محمدی است؛ این استان با دارا بودن ۶ هزار و ۹۶۱ هکتار سطح زیر کشت این محصول، رتبه نخست کشور را به خود اختصاص داده است.
شهرستانهای داراب و فیروزآباد به عنوان قطبهای اصلی تولید، و ۲۵ شهرستان دیگر، هر یک سهمی در این شکوفایی اقتصادی دارند؛ تنوع محصولات تولیدی از گلاب و اسانس تا غنچه و گلبرگ خشک، نشان از تکامل زنجیره ارزش در این صنعت دارد.
اما داستان موفقیت استان فارس به تولید خام خلاصه نمیشود بلکه بخش میمند شهرستان فیروزآباد با داشتن ۱۲۳ کارگاه عرقیاتگیری و تولید سالانه بیش از ۲۶ میلیون لیتر گلاب و انواع عرقیات گیاهی، به یکی از مهمترین قطبهای فرآوری گیاهان دارویی در کشور تبدیل شده است.
صادرات ۹۹۲ تن گلاب، نسترن، بیدمشک و سایر عرقیات گیاهی به ارزش ۲ میلیون و ۴۲۰ هزار دلار به کشورهای حوزه خلیج فارس، اتحادیه اروپا، انگلستان، کره جنوبی و کانادا، گواهی بر توانمندی بالای این منطقه در رقابت با تولیدکنندگان مطرح جهانی است.
کشت ارگانیک گل محمدی، کلید ورود به بازارهای اروپایی
سرپرست معاونت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با اشاره به اهمیت راهبردی محصولات گل محمدی در بازارهای داخلی و خارجی، عنوان کرد: محصولات تولیدی شامل گلاب، اسانس، غنچه و گلبرگ خشک، تقاضای بسیار بالایی در سطح بینالمللی دارند.
حشمتاله صادقی با توجه به موفقیت اخیر یک واحد تولیدی در شهرستان سپیدان اظهار کرد: این تولیدکننده با اجرای طرح کشت ارگانیک در سطحی افزون بر هفت هکتار و اخذ گواهینامه معتبر ارگانیک، موفق شده است محصولات خود را با برندی مشخص به بازار فرانسه صادر نماید.
وی با تبیین پیامدهای اقتصادی این موفقیت خاطرنشان کرد: این پروژه تولیدی علاوه بر ایجاد اشتغال برای ۵۰ نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم، با صادرات این محصول به بازارهای اروپایی، زیرساختهای لازم برای ارزآوری را نیز فراهم آورده است.
جایگاه نخست فارس در تولید گل محمدی کشور
این مقام مسئول در ادامه با ارائه آماری از توان کشاورزی استان فارس گفت: این استان با دارا بودن ۶ هزار و ۹۶۱ هکتار سطح زیر کشت گل محمدی، رتبه اول سطح زیر کشت این محصول را در سراسر کشور به خود اختصاص داده است.
وی بیان کرد: اگرچه شهرستانهای داراب و فیروزآباد به عنوان قطبهای اصلی تولید گل محمدی در استان فارس شناخته میشوند، اما بهرهبرداران در ۲۵ شهرستان دیگر استان نیز فعالیتهای گستردهای را در این زمینه انجام میدهند.
سرپرست معاونت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با اشاره به تنوع محصولات مشتق شده از این گیاه معطر، بر اهمیت توسعه کشتهای استاندارد و ارگانیک برای پاسخگویی به نیاز بازارهای جهانی تاکید کرد و تولید محصولات با کیفیت بالا را کلید اصلی رقابتپذیری در بازارهای بینالمللی دانست.
ارزآوری ۲.۴ میلیون دلاری گلاب و عرقیات گیاهی میمند
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان فیروزآباد نیز در این زمینه بیان کرد: صادرات محمولههای گلاب و عرقیات گیاهی بخش میمند این شهرستان به بازارهای جهانی، ۲ میلیون و ۴۲۰ هزار دلار ارزآوری برای کشور به همراه داشته است.
حبیب کوهکن با اشاره به ظرفیت صادراتی بالای گلاب و عرقیات گیاهی، تصریح کرد: طی سال گذشته، بیش از ۹۹۲ تن گلاب، نسترن، بیدمشک و سایر عرقیات گیاهی میمند به کشورهای حوزه خلیج فارس، اتحادیه اروپا، انگلستان، کره جنوبی و کانادا صادر شده است.
به گفته وی، با فعالیت ۱۲۳ کارگاه عرقیاتگیری در این شهرستان، سالانه بیش از ۲۶ میلیون لیتر گلاب و انواع عرقیات گیاهی تولید میشود.
این مقام مسئول با بیان اینکه از مجموع کارگاههای مذکور، ۲۵ واحد به صورت صنعتی و ۹۸ واحد به صورت نیمهصنعتی و سنتی فعالیت میکنند، اظهار کرد: از مجموع تولیدات سالانه، ۱۳ میلیون لیتر به گلاب اختصاص دارد و مابقی آن را سایر عرقیات گیاهی تشکیل میدهد.
کوهکن با اشاره به وجود ۱۹۶۰ هکتار باغ گل محمدی در شهرستان فیروزآباد که بیش از ۷۵ درصد آن در بخش میمند واقع شده است، افزود: واحدهای گلابگیری تنها ۵۰ درصد از محصول گل محمدی را فرآوری میکنند و مابقی آن به سایر شهرستانها و استانها ارسال میشود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان فیروزآباد اضافه کرد: بخش میمند شهرستان فیروزآباد یکی از مهمترین قطبهای تولید و تکمیل زنجیره فرآوری گیاهان دارویی و عرقیات گیاهی محسوب میشود.
چشمانداز روشن صنعت گل محمدی در فارس
مرور موفقیتهای اخیر در حوزه تولید و صادرات گل محمدی استان فارس، نشاندهنده ظرفیتهای نهفته و پویایی بخش کشاورزی این خطه از ایران است.
آنچه مسلم است، حرکت از تولید سنتی به سمت کشت ارگانیک و استاندارد، برگ برنده استان فارس در رقابت با سایر تولیدکنندگان جهانی محسوب میشود.
اخذ گواهیهای بینالمللی برای مزارع و محصولات، اعتماد مصرفکنندگان اروپایی را جلب کرده و راه را برای حضور در بازارهای حساس و پردرآمد هموار میسازد.
اشتغالزایی برای ۵۰ نفر در یک واحد تولیدی کوچک در سپیدان، اگرچه آماری محدود به نظر میرسد، اما نشاندهنده توانایی این صنعت در ایجاد فرصتهای شغلی پایدار در مناطق روستایی و کمتر توسعهیافته است.
با گسترش این الگو به سایر شهرستانها و افزایش سطح زیر کشت ارگانیک، میتوان انتظار داشت که هزاران شغل جدید در زنجیره تولید، فرآوری و صادرات این محصول ایجاد شود.
این مسئله، نقشی کلیدی در جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها و توسعه متوازن مناطق مختلف استان ایفا خواهد کرد.
