به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، چند روز از پایان نشست سران ناتو در ترکیه سپری شده است. با این حال، تحلیلگران ترکیه هنوز هم درباره این رویداد، اظهارنظر می کنند.
نویسندگان و تحلیلگران نزدیک به آکپارتی و دولت اردوغان، با توصیف ها و اظهاراتی اغراق آمیز، این نشست را یک نقطه عطف تاریخی می دانند و معتقدند که سخنان تحسین آمیز ترامپ درباره اردوغان، به اعتبار بین المللی ترکیه افزوده است.
با این حال، منتقدین چنین نگرشی ندارند و بر این باورند که تعریف و تمجید مشکوک ترامپ، چیزی جز لفاظی نیست و بهتر است مقامات ترکیه به جای ذوق زده شدن از شنیدن این سخنان تکراری، به فکر رفع مشکلات بزرگ کشور باشند.
موسسه کارنگی اروپا در گزارشی به این اشاره کرده که برقراری روابط شخصی و رفقیانه با رئیس جمهور آمریکا متحده مهم است. با این حال، بدون روابط نهادی، اعتماد، پیشبینیپذیری و منافع مشترک، نمی توان با رفاقت کاری پیش برد و انتظار نتایج پایدار داشت.
همچنین استیون کوک از شورای روابط خارجی آمریکا، بر این باور است که رابطه شخصی خوب بین ترامپ و اردوغان، ارزشمند است. اما در عین حال، هیچگاه نتوانسته مشکلات و اختلافات بزرگ بر سر موشک های اس 400، هواپیماهای اف 35 و معضلات دیگر را حل کند.

خانم آسلی آیدین تاشباش تحلیلگر موسسه بروکینگز معتقد است که تصور مقامات دولت اردوغان درباره توسعه سیاست خارجی تصور دقیقی نیست و به همین دلیل، به جای آن که به فکر کاهش تنش با یونان و قبرس باشد، با اروپا روابط بهتری پیدا کند، مشکل کردها را حل کند و برای ایجاد یک محیط سیاسی و اقتصادی با ثباتتر در داخل کشور، به تعارفات و سخنان مقامات خارجی و موضوعات نمادین دلخوش شده است.
در همین حال، غالب دالای تحلیلگر ترکیه ای موسسه چتم هاوس نیز می گوید: اگر چه ترامپ می تواند برخی از مشکلات بین ترکیه و اروپا را حل کند. با این حال، ترکیه باید به جای آن که از ترامپ توقع کمک داشته باشد، خودش وارد میدان شود و برای نشان دادن وزن استراتژیک واقعی، به فکر دفاع از نهادهای قوی و همکاری با اروپا باشد و در عین حال، یک ساختار اقتصادی قابل اعتماد داشته باشد.
افزایش انتقادات تحلیلگران از بی توجهی اردوغان و هاکان فیدان به روابط دیپلماتیک نهادی و تمرکز بر سبک دیپلماسی رفاقتی، موضوعی است که به تفصیل از سوی مهمت اُجاکتان تحلیلگر مشهور ترکیه مورد ارزیابی قرار گرفته است.
بخش هایی از نوشته مفصل او را با هم مرور می کنیم:
تمجید ترامپ، برای ترکیه نان و آب نمی شود
به مناسبت جلسه سران ناتو، ما دست در دست ترامپ قدم زدیم، دوستی خود را تقویت کردیم و به سوی رویاهای بزرگ رهسپار شدیم. آنقدر ذوقزده شدیم که برخلاف مخالفانی که زمانی آنها را به عامل بودن «قدرتهای خارجی» متهم میکردیم، حالا وظیفه خود دانستیم اعلام کنیم، به کشوری تبدیل شدهایم که همراه با آن «قدرتهای خارجی» دستور کار جهان را تعیین میکند!
روزنامهنگاران، بهویژه آنهایی که در رسانههای طرفدار دولت بودند، از شادی و هیجان، میدرخشیدند. در حالی که رئیسجمهور ما از ترامپ تعریف میکرد، رهبر اصلی اپوزیسیون، اوزگور اوزل، مشغول کارهای پیشپاافتاده ای مانند گوش دادن به شکایات فروشندگان بازار و شهروندان فقیر ترکیه بود!
روزنامهنگاران طرفدار دولت، مرتباً تکرار می کردند که دونالد ترامپ سبک سیاسی اردوغان را تحسین کرده و نشان داده که او هم اکنون، یکی از مهمترین رهبران جهان است! بله، ما برای رهبران ناتو موسیقی مارش عثمانی نواختیم و از تعریف و تمجیدهای ترامپ، ذوق زده شدیم. ولی واقعاً به عنوان یک کشور، چرا باید تا این اندازه هیجان زده شویم؟
بعد از این همه ستایش و تعارفات و رویاهای نوشته شده روی آب، به نظر میرسد کسی باید حقیقت تلخ را بگوید:
اول از همه، به نظر نمیرسد که بحران عمیق اقتصادی، بیقانونی، بیعدالتی و فقدان شایستهسالاری که کشور ما با آن روبرو شده، با تعریف و تحسین های مشکوک ترامپ، درمان شود.
دوم، اگرچه سیاستمداران و روزنامهنگاران ما به خاطر نواختن مارش عثمانی در حضور رهبران ناتو ذوق زده شدند، ولی یادشان رفته که درآمد آن کشورها 5 برابر ماست. یادشان رفته که تقریباً نیمی از ترکیه نمیتوانند از زندگی زیر خط فقر فرار کنند.
با این حال، فرار از این فاجعه اقتصادی متأسفانه حداقل فعلاً خیلی ممکن نیست. زیرا ما، با علم به عواقبی که جرایم قانونی مرتکب شده در اقتصاد ایجاد خواهد کرد، هرگز به فکر خروج از این بنبست نیستیم.
برای گروه خوشبین که غرق در ستایشهای اجلاس ناتو و بادهای احساسی گروه موسیقی نظامی هستند و رویای این را در سر میپرورانند که ترکیه اکنون یک کشور پیشرو در تعیین قوانین بازی است، مفید خواهد بود که با برخی واقعیتها روبرو شوند.
همانطور که ابراهیم قهوهچی تحلیلگر اقتصادی ما صراحتاً اعلام کرده، شاخص قیمت مسکن جدید که به طور متوسط طی 144 ماه از 2010 تا 2021 میلادی 88.8 دلار بوده، اکنون 170.2 دلار است و بیش از 90 درصد بر حسب دلار افزایش یافته است.
از آن بدتر، افزایش قیمت زیادی نیز در بخش مواد غذایی رخ داده است. در سال 2019، میانگین هزینه ماهانه غذا برای یک خانواده چهار نفره 365 دلار بود، در حالی که اکنون این رقم به 773 دلار افزایش یافته است. افزایش بر حسب دلار 111.8 درصد است.

ما با حرکت از یک اقتصاد عقلانی به یک اقتصاد فانتزی، تمام نظریههای اقتصادی را به چالش کشیدیم. از آن زمان، نتوانستهایم از پس مخارج برآییم. وقتی سیاستهای فانتزی جواب نداد، تصمیم گرفتیم با مهمت شیمشک به یک اقتصاد عقلانی برگردیم، اما به دلیل اشتیاقمان به «مهندسی سیاسی» و حمله به مخالفین و رقبای سیاسی اردوغان، در نهایت موفق شدیم این پروژه را نیز خنثی کنیم. اکرم امام اوغلو، شهردار کلانشهر استانبول را که با اراده آزاد مردم انتخاب شده بود، در یک حمله سحرگاهی دستگیر و زندانی کردیم و با این کار، ضربه دیگری به اقتصاد وارد کردیم.
به طور دقیقتر، ما به جیب بازنشستگان، حداقل بگیران، افراد کمدرآمد، تجار، بازرگانان و صنعت ضربه زدیم. اما از آنجا که ما مهندسی سیاسی را خیلی دوست داریم، روشی برای برکنار کردن رهبر بزرگترین حزب مخالف به دستور دادستانی اختراع کردیم و کمال قلیچدار اوغلو به عنوان متولی حزب جمهوری خلق منصوب شد و بار دیگر راه اقتصاد عقلانی را مسدود کردیم.
نه اقتصاد و نه جامعه باور ندارند که این عملیات ها قانونی هستند. صادقانه بگویم، دولت هنوز نتوانسته اقتصاد و جامعه را در این مورد متقاعد کند. به همین دلیل است که شاخصهای اقتصادی بهبود نمییابند، تورم کاهش نمییابد و فقر هر روز عمیقتر میشود.
به طور خلاصه، تعریف و تمجیدهای ترامپ نمیتواند فقر ما را حل کند. با این روند، حتی اگر ترامپ، رئیس نتانیاهوی قاتل، هر روز پیامهای ستایشآمیزی از آمریکا بفرستد، مشکلات اقتصادی ترکیه سر جای خود باقی خواهند ماند.
انتهای پیام/