همین انتخاب موضوع، بهتنهایی سریال را از انبوه آثار مشابه جدا میکند؛ چون بهجای دراماتیزهکردن روابط عاشقانه یا خانوادگی، مستقیم سراغ یک زخم اجتماعی رفته که کمتر روی پرده دیده شده. این نوع سوژهها معمولاً ریسک بالایی دارند، چون یا به شعارزدگی میافتند یا آنقدر سیاه و افسردهکننده میشوند که مخاطب را پس میزنند؛ اما قسمت اول «کوری» نشان میدهد که سازندگان از این تله آگاه بودهاند و ترجیح دادهاند بهجای قضاوت مستقیم، فضا را برای پرسش باز بگذارند.
شروعی که مرز قربانی و مقصر را روشن نمیکند
نکتهای که در قسمت اول که شنبه از فیلم نت پخش شد بیشتر از هر چیز به چشم میآید، خودداری از قضاوت زودهنگام است. سریال هنوز مرز روشنی میان قربانی و مقصر ترسیم نکرده و همین ابهام اخلاقی، بهجای اینکه ضعف باشد، تبدیل به موتور اصلی روایت شده. تماشاگر از همان ابتدا با پرسشهایی روبهرو میشود که پاسخشان را باید در قسمتهای بعدی جستوجو کند؛ چه کسی واقعاً مسئول این فاجعه است؟ آیا تقصیر بر عهدهی فردی است که مشروب را تهیه کرده، یا زنجیرهای طولانیتر از غفلت و سکوت در کار بوده؟ و عدالت در این ماجرا دقیقاً کجا ایستاده؟
تمرکز روی پرونده قضایی از همان قسمت اول، به سریال یک خط داستانی مشخص و جدی میدهد و از پراکندهشدن روایت جلوگیری میکند؛ چیزی که در بسیاری از سریالهای مشابه، معمولاً چند قسمت طول میکشد تا شکل بگیرد. این تصمیم روایی، ریسک بزرگی است اما اگر در قسمتهای بعدی هم حفظ شود، میتواند «کوری» را از یک قصهی موقعیتمحور به یک درام کاراکترمحور با پشتوانهی حقوقی و اجتماعی محکم تبدیل کند؛ ژانری که در تلویزیون و پلتفرمهای داخلی هنوز بهدرستی جا نیفتاده است.
تیمی که پشت دوربین وزن دارد
پشت دوربین هم اسمهایی حضور دارند که کارشان معمولا بیسروصدا رد نمیشود. سجاد پهلوانزاده با کارنامهای مثل «سقوط» و «حیثیت گمشده»، کاظم دانشی با «بیبدن» و «علفزار»، و امیر اربیلی که هم در فیلمنامهنویسی و هم در فعالیتهای صنفی چهرهی شناختهشدهای است، در کنار هم تیمی را شکل دادهاند که وزن و تجربهشان قابل چشمپوشی نیست. این ترکیب باعث میشود همان انتظار طبیعی که مخاطب از آثار قبلی این افراد دارد -یعنی روایتی جدی، پرداختشده و دور از سطحینگری- برای «کوری» هم شکل بگیرد. وقتی سه نام با سلیقههای نسبتاً نزدیک به هم، اما با تجربههای متفاوت، دور یک پروژه جمع میشوند، معمولاً حاصل کار چیزی فراتر از مجموع تکتک بخشهاست؛ و همین موضوع یکی از دلایلی است که از قبل از پخش هم، «کوری» را به یکی از پروژههای مورد انتظار فصل تبدیل کرده بود.
بازیگرانی که اعتماد مخاطب را جلب میکنند
بازیگری هم نقطهی قوت دیگری است که نباید نادیده گرفت. حضور امیر جعفری و محسن قصابیان در کنار سارا بهرامی و مریلا زارعی، ترکیبی از بازیگران باتجربه و قابلاعتماد است که هرکدام در کارنامهشان نقشهای بهیادماندنی دارند. امیر جعفری بهخصوص در نقشهایی که لایههای پنهان شخصیت را کمکم رو میکنند موفق بوده، و همین انتظار برای نقش او در «کوری» هم شکل میگیرد. عباس جمشیدیفر هم در نقش دادستان، بهشکلی جالب معرفی میشود؛ نقشی که با توجه به محور قضایی داستان، احتمالاً در قسمتهای بعدی وزن بیشتری پیدا خواهد کرد و میتواند یکی از نقاط عطف روایی سریال باشد. این ترکیب کستینگ، بهخودیخود کنجکاوی مخاطب را نسبت به ادامهی ماجرا بیشتر میکند؛ چون هر کدام از این بازیگران، بار احساسی و اجرایی متفاوتی به شخصیتها اضافه میکنند و همین تنوع، ریتم قصه را متعادل نگه میدارد.
فضاسازی سرد و بیعجله
از نظر فضاسازی هم قسمت اول بیشتر روی سردی و سنگینی فضا تکیه کرده تا هیجان سطحی. نورپردازی و ریتم تدوین بهگونهای انتخاب شده که مخاطب را در حالتی از تعلیق نگه دارد، بدون اینکه به جلوههای ملودراماتیک متوسل شود. این انتخاب لحن، هرچند ممکن است برای مخاطبی که دنبال ریتم تند و شعاریست کمی کند به نظر برسد، اما برای قصهای که قرار است دربارهی عدالت، مسئولیت و پیامدهای یک تصمیم اشتباه حرف بزند، انتخاب درستتریست؛ چون فضا را برای پرداخت عمیقتر شخصیتها در قسمتهای آینده باز میگذارد. سکوتهای حسابشده و مکثهای میان دیالوگها هم نشان میدهد که کارگردان ترجیح داده بهجای گفتن مستقیم احساسات، بگذارد تماشاگر خودش آنها را حس کند؛ رویکردی که در تولیدات داخلی کمتر با این ثبات دنبال میشود.
سخن نهایی: آیا ارزش دنبالکردن دارد؟
با همهی اینها، قسمت اول «کوری» بیشتر شبیه یک مقدمهچینی حسابشده است تا یک شروع تمامعیار؛ و طبیعی است که هنوز نمیشود دربارهی کیفیت نهایی فیلمنامه یا نحوهی حلوفصل خط قضایی داستان قضاوت قطعی کرد. برخی گرههای داستانی هنوز باز ماندهاند و باید دید در قسمتهای بعدی چطور پرداخت میشوند، اما همین انتخاب سوژه، جدیت لحن، و ترکیب عوامل جلو و پشت دوربین، کافی است تا مخاطبی که به دنبال یک درام اجتماعی واقعی و نه صرفا سرگرمکننده است، قسمتهای بعدی را هم در فیلم نت دنبال کند.
«کوری» با احتیاط و بدون شتاب شروع میکند، اما همین احتیاط، وعدهی یک روایت پختهتر در ادامهی راه را میدهد؛ وعدهای که با توجه به سابقهی تیم سازنده و بازیگران و پلتفرم پخش، دور از دسترس به نظر نمیرسد.
منتقد سینما
