به گزارش خبرگزاری مهر، محمدرضا کدخدازاده، معاون شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور امروز (سهشنبه، ۲۳ تیر) در گفتگوی تلویزیونی درباره اهمیت راهبردی راهگذرهای ریلی در تجارت ایران، اظهار کرد: در مجموع حدود ۹ کریدور ریلی در کشور تعریف شده که از این تعداد، ۶ کریدور در محور شمال - جنوب و سه کریدور نیز در محور شرق - غرب قرار دارند.
وی افزود: از مهمترین کریدورهای ریلی کشور میتوان به مسیر آستارا - چابهار و آستارا - بندرعباس اشاره کرد. در صورتی که تا پایان سال محور راهآهن زاهدان - چابهار تکمیل شود، تنها حلقه مفقوده این کریدور راهبردی، مسیر رشت - آستارا خواهد بود که با تکمیل آن، یکی از مهمترین کریدورهای ریلی کشور به بهرهبرداری کامل میرسد.
معاون شرکت ساخت بیان کرد: اهداف پیشبینیشده برای این کریدور، توسعه تجارت، افزایش ترانزیت و تقویت ظرفیتهای حملونقل ریلی کشور را در بر میگیرد. یکی از مهمترین بخشهای این پروژه، محور چابهار - زاهدان بود که با پیگیریهای انجامشده، دستورات صادر شده و فعالیتهای شبانهروزی، روند اجرای آن با سرعت مناسبی ادامه دارد.
وی ادامه داد: مسیر راهآهن چابهار - زاهدان از نظر اجرایی، یکی از سختترین پروژههای ریلی کشور به شمار میرود. برخلاف تصور برخی که این مسیر را کاملاً دشت میدانند، تونلهای متعددی در این محور احداث شده که حتی در برخی پروژههای شاخص ریلی در رشتهکوههای زاگرس و البرز نیز مشابه آن وجود ندارد؛ از این رو، این پروژه از نظر فنی و اجرایی در زمره مسیرهای صعبالعبور قرار دارد.
کدخدازاده تصریح کرد: پیشبینی میشود عملیات ریلگذاری این محور تا شهریورماه به پایان برسد و در صورت بروز نداشتن مشکل خاص، بهرهبرداری کامل از راهآهن چابهار - زاهدان تا پایان سال انجام شود؛ طول مسیر راهآهن زاهدان - چابهار حدود ۶۵۰ کیلومتر است که پیش از این، حدود ۱۵۰ کیلومتر از مسیر زاهدان تا خاش به صورت رسمی افتتاح و بهرهبرداری شده است.
وی یادآور شد: همچنین در قطعه خاش تا ایرانشهر نیز عملیات اجرایی تقریباً تکمیل شده و راهآهن جمهوری اسلامی ایران در حال انجام اقدامات مقدماتی است. اگرچه این بخش هنوز به صورت رسمی افتتاح نشده، اما قطارها به صورت آزمایشی در این مسیر تردد دارند. در قطعه ایرانشهر تا چابهار نیز امیدواریم عملیات باقیمانده ریلگذاری تا شهریورماه به پایان برسد.
معاون شرکت ساخت عنوان کرد: یکی از مهمترین چالشهای این پروژه، تأمین ریل بود که با پیگیریهای وزیر راه و شهرسازی، مدیرعامل شرکت ساخت و همکاری ذوبآهن اصفهان، این مشکل تا حد زیادی برطرف شد و روند اجرای پروژه شتاب گرفت؛ راهآهن از نظر ایمنی، نیازمند رعایت الزامات و استانداردهای ویژهای است و به همین دلیل، علاوه بر ریلگذاری، تکمیل ایستگاهها و سایر زیرساختهای فنی نیز در دستور کار قرار دارد تا این پروژه تا پایان سال به بهرهبرداری کامل برسد.
وی افزود: با تکمیل راهآهن چابهار - زاهدان، این کریدور ریلی به سمت شمال کشور امتداد خواهد یافت و پس از آن، تکمیل مسیر رشت - آستارا به عنوان حلقه مفقوده کریدور شمال - جنوب، زمینه بهرهبرداری کامل از یکی از مهمترین راهگذرهای ریلی و ترانزیتی ایران را فراهم خواهد کرد.
تملک اراضی راهآهن رشت - آستارا تکمیل شد
کدخدازاده درباره آخرین وضعیت پروژه راهآهن رشت - آستارا اظهار کرد: با توجه به آغاز عملیات اجرایی این پروژه، مهمترین چالش در شمال کشور موضوع تملک اراضی بود؛ چرا که زمینهای واقع در این مسیر، به دلیل برخورداری از کاربری کشاورزی و مسکونی، ارزش بالایی دارند و تملک آنها نیازمند تأمین منابع مالی قابل توجهی بود.
وی افزود: از همان ابتدای مذاکرات با طرف روسی، موضوع تملک اراضی به عنوان نخستین پیشنیاز اجرای پروژه مطرح شد و خوشبختانه این اقدام با سرعت مناسبی انجام گرفت. طی حدود یک سال و نیم، اراضی مسیر ۱۶۲ کیلومتری پروژه که عمدتاً از زمینهای مرغوب منطقه محسوب میشوند، ارزیابی و تملک شدند که این اقدام، یکی از مهمترین مراحل اجرای پروژه به شمار میرود.
معاون شرکت ساخت بیان کرد: بخش قابل توجهی از هزینههای تملک اراضی پرداخت شده و مابقی نیز با دستور رئیسجمهور و پیگیری سازمان برنامه و بودجه در حال تأمین است تا فرآیند پرداخت به طور کامل انجام شود.
وی افزود: همزمان با اجرای تملک اراضی، برای جلوگیری از اتلاف زمان، پیمانکاری جهت آمادهسازی اولیه پروژه به کار گرفته شد و در بخشهایی که اراضی تملک شده بود، عملیات خاکریزی و آمادهسازی مسیر انجام شد تا پس از انتخاب پیمانکار اصلی، اجرای پروژه با سرعت بیشتری آغاز شود.
کدخدازاده با اشاره به روند همکاری با روسیه در این پروژه، گفت: دولت روسیه برای مشارکت در اجرای پروژه راهآهن رشت - آستارا، چه در قالب فاینانس و چه به صورت مشارکت، اعلام آمادگی کرده است. اقدامات اولیه در این زمینه انجام شده، اما همچنان برخی مراحل حقوقی و قانونی باقی مانده که باید مطابق روال قانونی طی شود.
وی افزود: در حال حاضر، وزارت راه و شهرسازی و نهاد ریاستجمهوری، مشخصا معاونت حقوقی، در حال پیگیری نهاییسازی این فرآیند هستند تا مقدمات انعقاد قرارداد و آغاز عملیات اجرایی هرچه سریعتر فراهم شود.
عملیات اجرایی راهآهن رشت - آستارا از پایان سال آغاز میشود
معاون شرکت ساخت تصریح کرد: در حال حاضر، تملک اراضی پروژه به طور کامل انجام شده و مرحله بعد، نهایی شدن قرارداد سرمایهگذاری خارجی است که هنوز به پایان نرسیده، اما در مراحل پایانی قرار دارد. پس از تکمیل مقدمات حقوقی و قانونی، قرارداد مبادله و توافق نهایی امضا شده و عملیات اجرایی پروژه آغاز خواهد شد.
وی درباره انتخاب پیمانکار نیز گفت: هنوز پیمانکار پروژه مشخص نشده است، اما پیشبینی میشود اگر روند فعلی با تأخیر مواجه نشود، تا پایان سال اقدامات مربوط به قراردادها نهایی شده و از پایان سال عملیات اجرایی پروژه آغاز شود.
کدخدازاده با اشاره به زمانبندی اجرای پروژه راهآهن رشت - آستارا تصریح کرد: مدت زمان پیشبینیشده برای اجرای این پروژه بین ۳۶ تا ۴۸ ماه است. برآورد اصلی، تکمیل پروژه طی سه سال است، اما با توجه به احتمال بروز برخی مسائل پیشبینینشده در روند اجرا، بازه زمانی ۴۸ ماه نیز برای اتمام پروژه در نظر گرفته شده است، هرچند برنامهریزی اجرایی بر مبنای تکمیل آن در مدت ۳۶ ماه انجام شده است.
محدودیت اعتبارات مهمترین مانع توسعه پروژهها است
این مقام مسئول درباره مهمترین موانع اجرای پروژههای ریلی اظهار کرد: یکی از اصلیترین دلایل طولانی شدن روند اجرای پروژههای ریلی، محدودیت اعتبارات عمومی دولت است. با توجه به تشدید تحریمها در سالهای اخیر، تأمین منابع مالی پروژههای عمرانی با محدودیتهای بیشتری مواجه شده و همین موضوع بر روند اجرای پروژهها تأثیر گذاشته است.
وی یادآور شد: علاوه بر محدودیت منابع مالی، نرخ تورم نیز بر هزینههای اجرای پروژهها اثرگذار بوده است، اما از نظر توان مهندسی و اجرایی، کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارد و در این حوزه نهتنها به خودکفایی رسیده، بلکه خدمات فنی و مهندسی نیز به سایر کشورها صادر میکند.
معاون شرکت ساخت بیان کرد : در حوزه طراحی، اجرای پروژهها، ابنیه فنی و زیرسازی، کشور از ظرفیت بالای مهندسان مشاور و پیمانکاران توانمند برخوردار است و از این منظر هیچگونه کمبودی وجود ندارد.
وی ادامه داد: چالش اصلی، محدودیت اعتبارات و گستردگی پروژههای عمرانی کشور است. به همین دلیل، دولت ناگزیر است پروژهها را بر اساس اولویت و میزان اثرگذاری آنها در توسعه کریدورهای حملونقل و تکمیل حلقههای مفقوده شبکه ریلی، دستهبندی و منابع مالی را به پروژههای اولویتدار اختصاص دهد.
کدخدازاده در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به محدودیتهای اعتباری موجود، تنها راهکار پیشبرد پروژههای ریلی، اولویتبندی طرحها و تمرکز بر تکمیل کریدورها و مسیرهایی است که بیشترین نقش را در توسعه ترانزیت، حملونقل و تجارت کشور ایفا میکنند؛ پس از آن نیز اجرای سایر پروژهها در دستور کار قرار خواهد گرفت.
