به گزارش همشهری آنلاین، به نقل از رسانههای بینالمللی، از زمان آغاز درگیریهای خاورمیانه و اختلال در تردد از تنگه هرمز، قیمت نفت خام شاخص برنت دریای شمال تا بیش از ۱۲۶ دلار و ۴۱ سنت افزایش یافته بود. بانک بارکلیز نیز پیشبینی خود از قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را بهدلیل جنگ ایران از ۸۵ دلار به ۱۰۰ دلار افزایش داده است.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند تا زمانی که تنشها در سطح فعلی باقی بماند، کف قیمتی نفت در محدوده ۸۰ تا ۸۵ دلار تثبیت خواهد شد.
بانک جهانی نیز در تازهترین گزارش خود اعلام کرده که میانگین قیمت نفت خام برنت در سال ۲۰۲۶ به ۹۴ دلار برای هر بشکه خواهد رسید.
درصورت گسترش درگیریها و بروز انسداد یا تهدید جدی در تنگههای استراتژیک منطقه (بهویژه تنگه هرمز)، بانکهای بزرگی چون گلدمن ساکس و مؤسسات مطالعات انرژی پیشبینی میکنند قیمت نفت برنت پتانسیل جهش به کانال ۹۰ تا ۱۰۰ دلار و در سناریوهای بحرانیتر تا ۱۲۰دلار را نیز خواهد داشت.
با این حال، توافقات سیاسی و آتشبسهای احتمالی میتواند تا حدودی از فشار صعودی بازار بکاهد. آنچه مسلم است، حساسیت شدید بازار نفت به تحولات ژئوپلیتیکی منطقه و تداوم ریسکهای پیشروست.
صادرات ۸۰ میلیون بشکهای نفت ایران در ۲۶ روز
در شرایطی که قیمت نفت روند صعودی بهخود گرفته، آمارهای جدید از رشد قابلتوجه صادرات نفت ایران حکایت دارد. براساس گزارشهای ردیابی نفتکشها (تانکر ترکرز)، در فاصله زمانی ۲۶روزه از امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، بیش از ۸۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از سوی ایران صادر شده است.
ارزش کنونی این محمولهها بر پایه قیمتهای فعلی بازار، بالغ بر ۶میلیارد دلار برآورد میشود. این رقم نشاندهنده سرعت بالای بازگشت ایران به بازارهای نفت پس از رفع نسبی محدودیتهاست.
براساس این گزارش، در حال حاضر حدود ۳۰ میلیون بشکه از نفت خام ایران همچنان در صف صادرات و بارگیری قرار دارد. از سوی دیگر، ارزیابیها نشان میدهد درصورت بروز هرگونه محدودیت در روند تولید و فروش، ظرفیت ذخیرهسازی شناور کشور در محدوده جغرافیایی تحت نظارت، بالغ بر ۶۰ میلیون بشکه است که میتواند بهعنوان ابزاری موقت برای مدیریت عرضه نفت مورد استفاده قرار گیرد.
پیشتر نیز تانکر ترکرز اعلام کرده بود که ایران از تاریخ ۲۵خرداد تاکنون ۴۰ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده و با ادامه روند صادرات، این رقم در مدت ۲۶ روز به ۸۰میلیون بشکه رسیده است.
تشدید درگیریها در بابالمندب، تهدیدی برای اقتصاد جهانی
در کنار تحولات قیمت نفت و صادرات ایران، یکی از مهمترین رویدادهای تأثیرگذار بر بازارهای جهانی، تشدید درگیریها در تنگه راهبردی بابالمندب است. این تنگه که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند، یکی از حیاتیترین شریانهای تجارت و انرژی جهان به شمار میرود.
با ورود رسمی حوثیهای یمن به منازعه، حالا درگیری به دریای سرخ و تنگه بابالمندب گسترش یافته است. حوثیها پیش از این در فاصله ۲۰۲۳ تا ابتدای سال ۲۰۲۵، بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری را هدف قرار داده بودند.
کارشناسان معتقدند انسداد همزمان تنگه هرمز و بابالمندب میتواند ضربهای فلجکننده به اقتصاد جهانی وارد کند و عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی را با اختلال بیسابقهای مواجه سازد. درصورت تداوم تهدیدات، کشتیها ناچار خواهند بود مسیر طولانیتری را با دور زدن کل قاره آفریقا طی کنند که این امر هزینههای لجستیکی و قیمت نهایی کالاها را در اروپا و آسیا بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
هرگونه ناامنی در بابالمندب، هزینه حملونقل را بهشدت افزایش میدهد و اگر حملونقل از این مسیر دچار مشکل شود، قیمت نفت بین ۵ تا ۱۰ دلار برای هر بشکه افزایش خواهد یافت.
همچنین این تنگه بخشی از مسیر اصلی تجارت میان آسیا و اروپاست و هرگونه اختلال در آن میتواند زنجیرههای تأمین جهانی را با بحران مواجه کند.
از طرف دیگر اروپا تا حد زیادی به نفتی که از خلیجفارس میآید و همچنین کالاهای آسیایی وابسته است و بسته شدن این مسیر منجر به افزایش هزینهها و قیمتها خواهد شد.
خطوط کشتیرانی هزینهای بین ۲تا ۴ هزار دلار به ازای هر کانتینر با عنوان اضافه شارژ درگیریهای اضطراری وضع کردهاند که نتیجه مستقیم آن، گران شدن کالاهای مصرفی در اروپا و آسیاست.
اختلال در این آبراه کلیدی علاوه بر حوزه انرژی، زنجیره تامین قطعات صنعتی، مواد غذایی و کالاهای اساسی را با چالش مواجه کرده و زنگ خطر موج جدیدی از تورم را در اقتصادهای غربی به صدا درآورده است.
