همشهری آنلاین - مریم شیرافکن: گاهی مشکل این نیست که اهل ورزش نیستید؛ شاید فقط ورزش مناسبی برای شخصیت خود انتخاب نکردهاید. پژوهش تازهای نشان میدهد ویژگیهای شخصیتی میتوانند تعیین کنند از چه نوع فعالیت بدنی بیشتر لذت میبرید و در نتیجه، احتمال پایبندی شما به ورزش را افزایش دهند.
پژوهش چگونه انجام شد؟
محققان دانشگاههای بریتانیا در ابتدا ۱۳۲ داوطلب را وارد مطالعه کردند که ۸۶ نفر آن را تا پایان ادامه دادند.
ابتدا شرکتکنندگان پرسشنامهای درباره پنج ویژگی اصلی شخصیت (مدل Big Five) را تکمیل کردند:
- برونگرایی
- وظیفهشناسی
- توافقپذیری
- ثبات هیجانی (در مقابل روانرنجوری)
- گشودگی به تجربه
سپس وضعیت آمادگی جسمانی آنها از طریق آزمونهای استقامتی، قدرتی، ترکیب بدنی و ظرفیت هوازی اندازهگیری شد.
بعد از آن، گروه مداخله به مدت ۸ هفته برنامهای شامل دوچرخهسواری با شدتهای مختلف و تمرینات قدرتی را انجام دادند و پس از هر جلسه میزان لذت خود از تمرین را ثبت کردند.
چه نتایجی به دست آمد؟
محققان دریافتند شخصیت افراد نهتنها بر میزان علاقه آنها به ورزش، بلکه بر نوع تمرینی که از آن لذت میبرند نیز تأثیر دارد.
افراد برونگرا؛ عاشق هیجان
افرادی که برونگراتر بودند:
- از تمرینات شدید مانند HIIT بیشتر لذت میبردند.
- آمادگی قلبی-عروقی بالاتری داشتند.
- معمولاً در باشگاهها یا گروههای ورزشی فعالتر بودند.
اگر از رقابت، موسیقی پرانرژی و ورزش گروهی لذت میبرید، احتمالاً تمرینات پرفشار، کلاسهای گروهی یا ورزشهای تیمی برای شما مناسبتر است.
افراد وظیفهشناس؛ منظم و هدفمند
وظیفهشناسان معمولاً:
- درصد چربی بدن کمتری داشتند.
- فعالیت بدنی بیشتری انجام میدادند.
- راحتتر به برنامه ورزشی پایبند میماندند.
این افراد بیشتر به خاطر سلامت و رسیدن به اهداف ورزش میکنند، نه صرفاً برای هیجان.
افراد با روانرنجوری بالاتر؛ برخلاف انتظار، تمرین شدید را دوست داشتند
یکی از جالبترین یافتههای پژوهش این بود که افرادی که اضطراب و حساسیت هیجانی بیشتری داشتند:
- از تمرینات طولانی با شدت متوسط کمتر لذت میبردند.
- اما تمرینات تناوبی شدید (HIIT) را بیشتر دوست داشتند.
- همچنین تنها گروهی بودند که پس از ۸ هفته ورزش، کاهش قابلتوجه استرس را گزارش کردند.
پژوهشگران معتقدند کوتاه بودن دورههای تمرین شدید باعث میشود این افراد فرصت کمتری برای نگرانی و گفتوگوی منفی با خود داشته باشند.
افراد انعطافپذیر و سازگار
کسانی که گشودگی به تجربه یا توافقپذیری بالاتری داشتند، بیشتر از تمرینات هوازی آرام و طولانی مانند دوچرخهسواری سبک یا پیادهروی لذت میبردند.
همه افراد، صرفنظر از شخصیت، پیشرفت کردند
خبر خوب این است که شخصیت فقط روی میزان لذت از ورزش اثر داشت، نه روی اثربخشی آن.
بعد از هشت هفته، تقریباً همه شرکتکنندگان:
- فعالیت بدنی بیشتری انجام میدادند.
- ظرفیت هوازی بهتری پیدا کردند.
- قدرت عضلانی آنها افزایش یافت.
- استقامت عضلات مرکزی بدن بهتر شد.
چگونه بر اساس شخصیت خود ورزش انتخاب کنیم؟
اگر هنوز ورزش مورد علاقه خود را پیدا نکردهاید، این راهنما میتواند کمککننده باشد:
اگر برونگرا هستید:
- تمرینات HIIT
- کراسفیت
- زومبا
- ورزشهای تیمی
- دویدن گروهی
اگر وظیفهشناس هستید:
- برنامههای باشگاهی منظم
- بدنسازی
- دویدن با هدف مسابقه
- تمرینات ساختاریافته
اگر اضطراب بیشتری دارید:
- تمرینات اینتروال کوتاه
- تمرینات قدرتی
- کلاسهای کوتاه اما پرانرژی
اگر آرام و منعطف هستید:
- پیادهروی
- دوچرخهسواری سبک
- شنا
- یوگا
- طبیعتگردی
اگر از ورزش متنفر هستید چه؟
پژوهشگران تأکید میکنند که فعالیت بدنی فقط به معنای ورزش در باشگاه نیست.
راههای سادهای مانند:
- استفاده از پله بهجای آسانسور
- پیادهروی کوتاه بین ساعات کاری
- حرکات موزون هنگام انجام کارهای خانه
- بازی با کودکان یا حیوان خانگی
- انجام کارهای روزمره با تحرک بیشتر
همگی میتوانند سلامت بدن را بهبود دهند و به مرور شما را به سمت ورزش منظم سوق دهند.
جمعبندی
این مطالعه نشان میدهد بهترین ورزش، لزوماً محبوبترین یا سختترین ورزش نیست؛ بلکه ورزشی است که با شخصیت شما سازگار باشد و بتوانید آن را ادامه دهید.
منبع: Frontiers in Psychology
