پیش از پرداختن به نقدهای فنی، مهمترین پرسش درباره عملکرد فوتبال ایران به شیوه مدیریت و پاسخگویی مدیران آن بازمیگردد؛ جایی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، به جای آسیبشناسی و پذیرش مسئولیت، تلاش میشود ناکامیها با ارائه آمار و ارقام یا طرح دلایلی مانند بدشانسی و اتفاقات مسابقه توجیه شود. این در حالی است که در فوتبال حرفهای، پذیرش مسئولیت و اصلاح ساختار، نخستین گام برای رسیدن به موفقیتهای آینده محسوب میشود. در چنین شرایطی، بازنگری در نوع نگاه مدیریتی، توسعهمحوری و احترام به افکار عمومی، بیش از هر زمان دیگری به یکی از مطالبات جدی جامعه فوتبال تبدیل شده است.
واعظ آشتیانی در گفتگو با نامه نیوز درباره دلخوری کادر فنی و بازیکنان تیم ملی فوتبال از ستایش نشدن عملکردشان در جام جهانی گفت: به لحاظ مدیریتی، این جماعت همیشه طلبکار هستند؛ چه در حوزه فنی و چه در حوزه مدیریتی. در عین حال برای تمام ناکامیهای خود توجیه دارند. یک روز میگویند توپ گرد است، روز دیگر از شانس حرف میزنند و هر بار بهانهای جدید مطرح میکنند. در کل آقایان بجای عذرخواهی از مردم دنبال دستاوردسازی مصنوعی هستند.
وی افزود: این نوع توجیهات برای اهالی فوتبال جای تعجب دارد و با این حرفها به شعور مردم توهین میکنند. به جای اینکه بابت حذف از رقابتها عذرخواهی کنند، آمارهایی ارائه میدهند که حتی یک دانشآموز کلاس اول دبستان هم با شنیدن آنها تعجب میکند. واقعاً دیدن این میزان از وقاحت تأسفآور است.
این مدیر ورزشی ادامه داد: به جای اینکه نقاط ضعف، چالشها و دلایل ناکامی را بررسی و ارزیابی کنند، حرفهایی میزنند که هیچ چارچوب فکری مشخصی پشت آن نیست. در همین جام جهانی حتی سرمربیانی که در مراحل بالاتر رقابتها تیم شان حذف شد، به احترام افکار عمومی استعفا دادند، اما اینجا چنین اتفاقی رخ نمیدهد.
وی با انتقاد از مدیریت فدراسیون فوتبال اظهار کرد: این چه نوع مدیریتی است که در فدراسیون فوتبال حاکم شده است؟ با این سطح از مدیریت و اطلاعاتی که در جام جهانی از خود نشان دادند، آیا واقعاً میتوان انتظار داشت همین تفکرات به جوانگرایی و موفقیت منجر شود؟
مدیرعامل سابق باشگاه استقلال تهران تأکید کرد: تا زمانی که نگاه ما صرفاً نتیجهگرایانه باشد، هیچگاه به توسعه نمیرسیم. ابتدا باید تفکر توسعهمحور شکل بگیرد تا نتیجه هم حاصل شود. متأسفانه آقایان شیپور را از سر گشادش میزنند؛ فوتبال ما دچار نوعی آنارشی فکری شده است. برخی آقایان آنقدر خودشیفته شدهاند که حذف در مرحله نخست را موفقیت تلقی میکنند.
وی با اشاره به عملکرد کارلوس کیروش نز گفت: من همیشه منتقد کیروش بودهام، اما باید انصاف داشت. او در سالهایی که در ایران حضور داشت، چندین بازیکن را به فوتبال ملی و عرصه بینالمللی معرفی کرد. علاوه بر دانش فنی، شجاعت تصمیمگیری هم داشت. مهدی رحمتی را کنار گذاشت و بازیکنانی مانند علیرضا بیرانوند و سیدحسین حسینی را به فوتبال ملی معرفی کرد.
این مدیر ورزشی ادامه داد: تغییر باید از تفکر آغاز شود. وقتی اندیشه و برنامه وجود نداشته باشد، صرف تغییر بازیکنان مشکلی را حل نمیکند. بازیهای ایران را دیدیم؛ حالا مدام میگویند «چند بار تیر دروازه را زدیم» یا «اگر فلان صحنه آفساید نبود»، نتیجه فرق میکرد. این حرفها قابل قبول نیست. اینکه تمام ناکارآمدی را به شانس نسبت بدهیم، هیچ معنایی ندارد.
وی افزود: اینکه میگویند «روز فوتبالی ما نبود» چه معنایی دارد؟ باید صادقانه بگویند بلد نبودیم به نتیجه برسیم. اینکه عنوان میکنند تنها دورهای بود که بدون شکست حذف شدیم، چه ارزشی دارد وقتی امتیازات کسبشده از همه دورههای گذشته کمتر بوده است؟
آشتیانی با انتقاد از استدلالهای مطرحشده از سوی مدیران فوتبال اظهار کرد: مگر تعداد زدن توپ به تیر دروازه یا تعداد کرنر امتیاز محسوب میشود؟ این چه استدلالهایی است که مطرح میکنند؟ نگاه این استدلال ها کاملاً پوپولیستی است و بهتر است کمی هم به افکار عمومی و کارشناسان احترام بگذارند.
وی در پایان گفت: از همان چهار سال پیش که آقای تاج رئیس فدراسیون شد، گفتم در حوزه پیشرفت فوتبال اتفاق خاصی رخ نخواهد داد، زیرا تفکر مدیریتی ایشان بسته است. تا زمانی که این نوع نگاه تغییر نکند، نباید انتظار تحول جدی در فوتبال ایران را داشت.
