پیام کاویان در گفتوگو با ایسنا درباره شکلگیری ایده اولیه نمایش «انگشت دیکتاتور» اظهار کرد: این نمایشنامه اثری فرانسوی است که چند سال پیش تصمیم داشتم آن را روی صحنه ببرم، اما به دلیل شرایطی که در جامعه به وجود آمد، امکان اجرای آن فراهم نشد. خوشبختانه اکنون شرایط برای اجرای این اثر مهیا شده است. عنوان اصلی نمایشنامه نام دیگری بود، اما با توجه به فضای اثر و مفهومی که دنبال میکردیم، تصمیم گرفتیم آن را به «انگشت دیکتاتور» تغییر دهیم.
وی درباره داستان این نمایش افزود: ماجرا در ظاهر درباره یک مهمانی خانوادگی است؛ خانوادهای جمعی از دوستان و بستگان خود را دعوت کردهاند و در جریان این دورهمی، اتفاق اصلی نمایش رقم میخورد. یکی از اعضای خانواده به زودی صاحب فرزند میشود و قرار است برای پسرش نامی انتخاب کنند. همین موضوع ساده، آغازگر چالشی جدی میان شخصیتها میشود.
این کارگردان تئاتر ادامه داد: انتخاب نام برای یک کودک، در ظاهر موضوعی معمولی و حتی شیرین است، اما در روند نمایش مشخص میشود که این مسئله تنها بهانهای برای آشکار شدن اختلافها، دلخوریها و کینههای پنهانی است که از گذشته میان شخصیتها وجود داشته است. در واقع افرادی که در ظاهر روابطی صمیمانه دارند و در کنار یکدیگر لبخند میزنند، در موقعیتی خاص احساسات و حرفهای ناگفته خود را بروز میدهند.
کاویان با اشاره به جنبههای اجتماعی نمایش بیان کرد: این اتفاق در بسیاری از روابط خانوادگی قابل مشاهده است. گاهی افراد در ظاهر رفتاری دوستانه با یکدیگر دارند، اما در درون، اختلافها و دلخوریهایی نهفته است که معمولاً در بزنگاههای زندگی خود را نشان میدهد. این نمایش نیز تلاش میکند همین لایههای پنهان روابط انسانی و خانوادگی را به تصویر بکشد.
وی درباره روند انتخاب بازیگران این اثر خاطرنشان کرد: بهعنوان کارگردان، حساسیت زیادی نسبت به انتخاب بازیگر دارم، زیرا معتقدم مخاطب باید شخصیتها را باور کند. تناسب چهره، فیزیک و ویژگیهای بازیگر با نقش اهمیت زیادی دارد و اگر این انتخاب به درستی انجام شود، بخش مهمی از مسیر ارتباط مخاطب با اثر طی خواهد شد؛ پس از آن، تواناییهای فنی و مهارتهای اجرایی بازیگر اهمیت پیدا میکند. در آثاری از این دست که شخصیتها بسیار به زندگی واقعی نزدیک هستند، انتخاب بازیگر اهمیت دوچندان پیدا میکند، زیرا مخاطب باید احساس کند با انسانهایی واقعی و ملموس روبهرو است، نه صرفاً شخصیتهایی نمایشی.
کارگردان نمایش «انگشت دیکتاتور» درباره دشواریهای تولید نمایش گفت: تولید یک اثر نمایشی از آغاز تا پایان، فرآیندی دشوار و زمانبر است. هماهنگیهای متعدد، دریافت مجوزها، رعایت ضوابط اجرا، انتخاب بازیگران، برگزاری جلسات تمرین و آمادهسازی نهایی، هر یک بخشی از این مسیر هستند. بنابراین نمیتوان بخش مشخصی را بهعنوان سختترین مرحله معرفی کرد، زیرا تمام فرآیند تولید تئاتر دشوار و طاقتفرساست. تمرینهای مستمر، فشارهای اجرایی و هماهنگیهای مختلف، همگی بخشی از این مسیر هستند، اما علاقه و عشق به تئاتر باعث میشود این سختیها را با انگیزه پشت سر بگذاریم.
کاویان درباره مخاطب هدف نمایش اظهار کرد: این اثر را برای گروه خاصی از مخاطبان تولید نکردهام. همواره برایم مهم بوده است که مخاطب عام نیز بتواند با نمایش ارتباط برقرار کند. اگر هم مفاهیم عمیقتر یا پیامهایی در آثارم وجود داشته باشد، در لایههای زیرین روایت قرار گرفته است. هر مخاطب، متناسب با تجربه، دانش و نگاه خود، میتواند برداشت متفاوتی از نمایش داشته باشد. برای من مهم است که تماشاگر ابتدا با اثر ارتباط برقرار کند و سپس فرصت تأمل درباره مفاهیم پنهان آن را پیدا کند.
وی درباره طراحی صحنه، لباس، موسیقی و گریم این اثر بیان کرد: از آنجا که نمایش در فضایی فرانسوی روایت میشود و در عین حال یک زندگی کاملاً رئال و آپارتمانی را به تصویر میکشد، تلاش کردیم تمامی عناصر طراحی به واقعیت نزدیک باشند. شخصیتهای نمایش، انسانهایی معمولی هستند که در یک موقعیت خانوادگی قرار گرفتهاند؛ به همین دلیل طراحی لباس نیز کاملاً متناسب با این فضا و به دور از اغراق انجام شده است.
این کارگردان تئاتر خاطرنشان کرد: در عین حال تلاش کردیم برخی جزئیات را با فرهنگ مخاطب ایرانی هماهنگ کنیم تا ارتباط بیشتری با اثر برقرار شود. در بخش موسیقی نیز آثاری انتخاب شده که ضمن هماهنگی با فضای نمایش، برای مخاطب جذاب باشد. طراحی گریم نیز کاملاً رئالیستی است، زیرا قرار است مخاطب با شخصیتهایی مواجه شود که حضورشان در یک مهمانی خانوادگی کاملاً طبیعی به نظر برسد.
تئاتر مشهد؛ سرشار از استعداد و چالشهای فراوان
کاویان درباره وضعیت تئاتر مشهد اظهار کرد: تئاتر مشهد دستکم در سه دههای که در این حوزه فعالیت داشتهام، همواره با چالشها و دشواریهای متعددی روبهرو بوده است. در کنار این مشکلات، همواره افرادی نیز حضور داشتهاند که با دلسوزی و حمایت، در کنار هنرمندان تئاتر ایستادهاند. چه در میان مسئولان و چه در میان فعالان عرصه تئاتر، افرادی بودهاند که برای تداوم این جریان تلاش کردهاند، اما با وجود این حمایتها، شرایط فعالیت در مشهد نسبت به پایتخت دشوارتر است.
وی تصریح کرد: مشهد از نظر نیروی انسانی و استعدادهای هنری ظرفیت بسیار بالایی دارد و بسیاری از هنرمندان شناختهشده تئاتر و سینمای کشور از این شهر برخاستهاند. امروز نیز هنرمندان توانمند بسیاری در مشهد فعالیت میکنند، اما چالشهای همیشگی تئاتر در این شهر، مسیر فعالیت را برای آنان دشوارتر کرده است.
انتهای پیام
