حسن قدرتی در گفتوگو با ایسنا در واکاوی فرصتها و تهدیدهای پیش روی منطقه افزود: رشد بخش شیلات و بستهبندی، نشان از پویایی ششتمد دارد؛ اما اگر قیمت زمینهای صنعتی اصلاح نشود و جاده سبزوار-ششتمد-بردسکن به سرعت توسعه نیابد، این جهش اشتغال با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.
وی بیان کرد: ما شاهد رشد چشمگیر کارگاههای بستهبندی و بخش شیلات در منطقه هستیم، اما برای تثبیت این تحول، باید با دو چالش بزرگ اصلاح قیمتهای زمین در شهرکهای صنعتی برای جذب سرمایهگذار و پیشبرد پروژه استراتژیک جاده سبزوار-ششتمد-بردسکن که شریان حیاتی منطقه خواهد بود، مقابله کنیم.
رئیس شورای اسلامی شهر ششتمد تقسیمات کشوری را یکی از مؤلفههای اصلی برای تحقق عدالت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دانست و اظهار کرد: ارتقای ششتمد از بخش به شهرستان در سال ۱۳۹۹، دسترسی مردم به مزایای حکومتی را تسهیل کرده و موجب تسریع در حل مشکلات منطقه شده است.
وی با اشاره به اینکه هرچه تقسیمات کشوری کوچکتر و دقیقتر باشد، بهرهمندی مردم از خدمات دولتی افزایش مییابد، افزود: در استانهای کوچکتر، استانداران فرصت بیشتری برای سرکشی به شهرستانها دارند، اما در استان پهناوری مانند خراسان رضوی، وسعت زیاد موجب شده است که برخی شهرستانها حتی در طول یک دوره مدیریتی نیز کمتر مورد بازدید میدانی عالیترین مقام اجرایی استان قرار گیرند. طی گفتوگویی که با استاندار داشتیم، پیشنهاد دادیم تا حداقل هر ۶ ماه یکبار امکان دیدار مسئولان محلی با استاندار فراهم شود، اما به دلیل گستردگی حوزه فعالیت استانداری، حتی وعده سالانه نیز به سختی محقق میشود. این در حالی است که با تبدیل ششتمد به شهرستان، دسترسی به مدیران کل استانی و وزرا تسهیل شده است.
رئیس شورای اسلامی شهر ششتمد با برشمردن دستاوردهای پس از شهرستان شدن این منطقه، تصریح کرد: از زمان تشکیل شهرستان، به دلیل تشکیل کمیتههای تخصصی، جذب تسهیلات کشاورزی و کارآفرینی جهش قابلتوجهی داشته است. اکنون کسبوکارهای خانگی از جمله بستهبندی زعفران و ادویه در شهر ششتمد با محوریت بانوان و همچنین طرحهای پسته کاری و شیلات در بخش شامکان، به دلیل حمایتهای مالی دولت و افزایش سقف اعتبارات، رونق دوچندانی گرفتهاند.
قدرتی همچنین به تغییر سطح حضور مسئولان کشوری اشاره کرد و افزود: پیش از ارتقای تقسیمات کشوری، شاهد حضور وزرا در این منطقه نبودیم، اما اکنون در چندین نوبت، وزرا از شهرستان بازدید داشتهاند که این حضور میدانی در تشخیص محرومیتها و تخصیص اعتبارات بسیار راهگشا بوده است.
وی تشکیل کمیته برنامهریزی را یکی از نقاط قوت تبدیل به شهرستان عنوان کرد و گفت: با محوریت فرماندار و سازمان مدیریت و برنامهریزی استان، اکنون اعتبارات با اشراف کامل فرماندار بر نیازهای بومی منطقه توزیع میشود. مبالغ تخصیصی در ساختار جدید با دوران بخش بودن ششتمد قابل مقایسه نیست و بسیاری از سهمیهها بر مبنای شاخصهای شهرستانی اختصاص مییابد. اگرچه چالشهایی نظیر کمبود تجهیزات آموزشی همچنان احساس میشود، اما ساختار جدید شهرستان شدن، بستری فراهم کرده است تا این کاستیها با پیگیریهای مستقیم فرماندار و مدیران محلی، بسیار سریعتر از گذشته قابل طرح و پیگیری باشد.
استقلال اداری؛ موتور محرک توسعه و عدالت در توزیع منابع
قدرتی با اشاره به تغییرات ملموس در توزیع منابع و تجهیزات گفت: پیش از شهرستان شدن، دسترسی به امکانات حتی در سطوح خرد بسیار دشوار بود؛ برای نمونه، در حوزه آموزش و پرورش، سهمیه ناچیز تجهیزات آموزشی در قالب تقسیمات زیرمجموعه سبزوار بزرگ اختصاص مییافت، اما با تشکیل اداره مستقل، اکنون ششتمد بر مبنای شاخصهای شهرستانی سهمیه مستقیم دریافت میکند. این تفاوت در یک دوره دو تا سه ساله، منجر به جهش قابلتوجه در جذب اعتبارات و امکانات آموزشی شده است. این موضوع نشان میدهد که ساختار اداری ما به گونهای است که تخصیص بودجه نه بر اساس واقعیتهای جمعیتی و نیازهای بومی، بلکه بر پایه ساختار تقسیمات کشوری تعیین میشود و همین امر انگیزه مردم برای پیگیری ارتقای تقسیمات را دوچندان کرده است.
وی در ادامه به تحولات حوزه امنیت اشاره کرد و افزود: با وجود پراکندگی جغرافیایی و فاصله زیاد برخی روستاها تا مرکز شهرستان، ارتقای ساختار اداری موجب استقرار کامل فرماندهی انتظامی شهرستان و معاونتهای تخصصی از جمله پلیس فتا، پلیس پیشگیری و پلیس مبارزه با مواد مخدر شده است. تشکیل این لایههای امنیتی، پایداری و ضریب امنیت را در منطقه به طرز چشمگیری افزایش داده است.
وی با اشاره به وضعیت محور مواصلاتی سبزوار-ششتمد-بردسکن، این جاده را از نظر اقتصادی و امنیتی بسیار حیاتی دانست و تصریح کرد: اگرچه پس از شهرستان شدن، در جلسات شورای ترافیک اقدامات مثبتی همچون اصلاح نقاط حادثهخیز، نصب علائم ایمنی، روشنایی در مسیر دولتآباد و روکش آسفالت در نقاطی نظیر شهر سوخته و البلاغ انجام شده، اما این جاده به دلیل تردد سنگین خودروهای سنگین و عرض کم، همچنان در شبها بسیار خطرناک است. خوشبختانه مطالعات احداث باند دوم این محور با پیگیری وزارت راه و شهرسازی آغاز شده است؛ پروژهای که اگرچه هزینههای بسیار سنگینی دارد، اما برای امنیت جان مردم و کاهش حوادث جادهای در این محور پرتردد، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
قدرتی در خصوص ضرورت بازنگری در وضعیت محور سبزوار-ششتمد-بردسکن و رفع گرههای ترافیکی نظیر محدوده کورهپزی، اظهار کرد: معضلات این جاده و پیچوخمهای خطرناک آن تنها با ورود تخصصی وزارت راه و شهرسازی حلشدنی است. در جریان سفری که معاون وزیر راه و شهرسازی به سبزوار داشتند پروپوزالی را ارائه دادیم که بر مبنای شاخصهای فنی وزارت راه تدوین شده و کوتاهترین و اقتصادیترین مسیر را پیشنهاد میدهد. پیشنهاد ما این است که جاده فعلی ۳۰ کیلومتری سبزوار به ششتمد، به عنوان یکی از لاینهای رفتوبرگشت به بردسکن در نظر گرفته شود و لاین دیگر در مجاورت آن احداث گردد.
وی بیان کرد: با این تغییر، ضمن ایمنسازی مسیر، دسترسی بسیاری از روستاهایی که اکنون از جاده اصلی محروم هستند فراهم شده و محرک بزرگی برای اشتغالزایی در منطقه ایجاد میشود. این طرح را ارائه کردیم و تأکیدمان این است که مسئولان وزارت راه با حضور میدانی و به همراه کارشناسان خود، ضرورت اجرای آن را بررسی کنند. ما معتقدیم اگر فاصله دو لاین نزدیک باشد، هم هزینههای احداث به شدت کاهش مییابد و هم این پروژه به عنوان یک اقدام راهبردی، منافع شهرستانهای سبزوار، ششتمد، بردسکن و کل منطقه غرب خراسان را تأمین میکند.
وی با ابراز آمادگی کامل برای همکاریهای فنی گفت: منتظر هستیم تا اگر فرصتی برای ارائه گزارش به وزیر راه و شهرسازی فراهم شود، آمادگی کامل خود را برای حضور کارشناسان یا اعزام تیم خودمان جهت بررسی میدانی اعلام کنیم. این جاده نه تنها برای ششتمد، بلکه برای کل منطقه اهمیت دارد و مشخص شدن تکلیف آن، گامی بزرگ در جهت توسعه منطقه خواهد بود.
فرصت یا چالش؛ مسئله اصلی در مدیریت تقسیمات کشوری
رئیس شورای اسلامی شهر ششتمد با تأکید بر اینکه ارتقای تقسیمات کشوری پتانسیلی دوگانه دارد، تصریح کرد: این فرصت در صورتی به توسعه پایدار ختم میشود که با دلسوزی مسئولان و همت مردم همراه باشد. اگرچه در یکی دو سال اخیر، حواشی سیاسی تا حدودی مانع از بهرهبرداری حداکثری از این فضا شد، اما فارغ از آن مقطع، تجربه شهرستان شدن ششتمد نشان داده که این ساختار، ظرفیت بالایی برای تحول دارد.
وی با اشاره به فاصله زیاد میان ظرفیتهای منطقه و شاخصهای توسعه، تصریح کرد: ما به عنوان بخشی از خراسان رضوی، در استان پهناوری هستیم که دسترسی مستقیم به استاندار حتی در حد یکبار در سال نیز دشواریهای خاص خود را دارد. واقعیت این است که غرب خراسان در حوزه راهها همچنان از میانگین کشوری عقب است و ما هنوز روستاهایی با جادههای خاکی داریم. همچنین در حوزه آب، با وجود بارندگیهای خوب امسال، همچنان با تنشهای آبی روبهرو هستیم.
قدرتی با تأکید بر لزوم حمایتهای ویژه نهادهای حمایتی خاطرنشان کرد: در حوزه اشتغال، نیاز ما فراتر از وضعیت فعلی است. نهادهایی نظیر بنیاد برکت و بنیاد علوی میتوانند با تزریق تسهیلات در بخش دامداری و کشاورزی، پتانسیلهای بالقوه این شهرستان را فعال کنند؛ چراکه هنوز ظرفیتهای کار نشده بسیاری در این منطقه وجود دارد که نیازمند توجه و حمایت ویژه است.
چالش جذب سرمایهگذار؛ شکاف میان مشوقهای قانونی و واقعیتهای اقتصادی
وی در پاسخ به پرسش در خصوص تلاشهای صورت گرفته برای جذب سرمایهگذار، با اشاره به وجود مشوقهای قانونی اما ناکافی در مقابل چالشهای ساختاری، اظهار کرد: با شهرستان شدن، موضوع جذب سرمایهگذار اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. با ارائه مشوقهایی نظیر معافیتهای مالیاتی(تا ۱۲ سال)، تسهیلات ارزانقیمت و ارائه زمین در شهرکهای صنعتی با قیمتهای نیمبها، از سرمایهگذاران دعوت میکنیم؛ اما جذابیتهای پیشنهادی در برابر امکانات کلانشهرهای بزرگ، برای بسیاری از سرمایهگذاران کافی نیست تا ریسک ورود به یک منطقه محروم را بپذیرند.
وی در نقد یکی از گلوگاههای اصلی توسعه، به قیمت زمین در نواحی صنعتی اشاره کرد و گفت: مشکل اصلی، نه کمبود آب و برق(که اکنون زیرساختهای آن آماده است)، بلکه قیمتگذاری غیرمنطقی زمینهای صنعتی است. ما در ناحیه صنعتی ششتمد با وضعیتی مواجهیم که با وجود آماده بودن تمامی امکانات و وجود تقاضا، قیمت زمین چنان بالا رفته که حتی با ارائه ۵۰ درصد تخفیف نیز سرمایهگذار جذب نمیشود. برای نمونه، سرمایهگذار باید از همان ابتدا سرمایه سنگینی برای خرید زمین داشته باشد که با منطق توسعه در یک شهرستان همخوانی ندارد.
رئیس شورای اسلامی شهر ششتمد در خصوص لزوم مداخله نهادهای بالاتر افزود: مسئولان شهرستان در حد وظیفه خود از مشوقها استفاده میکنند و حتی فرماندار نیز برای تسهیل امور اداری و رفع موانع سرمایهگذاران، تمام اختیارات خود را به کار میگیرد؛ اما مشکل اصلی از سطح استان و مدیریت شهرکهای صنعتی است. قیمت زمین در نواحی صنعتی ششتمد نسبت به سایر نقاط استان بسیار بالاتر از حد انتظار است و این عدم انسجام و نبود وحدت رویه در قیمتگذاری، مانع از استقبال گسترده سرمایهگذاران میشود.
وی با اشاره به نقش کلیدی مدیریت شهرکهای صنعتی استان در جذب سرمایه، از ضرورت تغییر سیاستهای قیمتگذاری انتقاد کرد و گفت: مکاتبات متعددی را با مدیرعامل شهرکهای صنعتی استان انجام دادهایم تا نقش تسهیلگری را ایفا کنند. چالش اصلی ما این است که سرمایهگذار برای راهاندازی یک واحد صنعتی، به متراژهای بالا مانند ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ مترمربع نیاز دارد و وقتی با قیمتهای فعلی زمین مواجه میشود، از ورود به منطقه منصرف میشود. حتی با اعمال تخفیفهای ۵۰ درصدی، قیمت زمین همچنان در حدود ۷۰۰ هزار تومان برای هر مترمربع باقی میماند که برای سرمایهگذار سنگین است.
قدرتی اظهار کرد: پاسخهایی نظیر امکان پرداخت اقساطی یا پرداخت ۳۰ درصد پیشپرداخت راهگشا نیست، زیرا اصل مسئله، قیمت پایه زمین است. اگر از زمان آمادهسازی ناحیه صنعتی ششتمد، هنوز شاهد شروع فعالیت واحدها نیستیم چون قیمت زمین بالاست. از مدیریت استان میخواهیم به جای تمرکز بر تسهیلات اقساطی، بر کاهش قیمت پایه زمین در شهرستانهای کوچکتر تمرکز کنند تا رغبت سرمایهگذاران جدی شود.
وی همچنین با نگاهی آیندهنگر به پتانسیلهای اقلیمی منطقه گفت: توسعه پایدار در ششتمد به شدت با چرخه طبیعت گره خورده است. اگر میزان بارندگی سالانه به حداقل ۲۰۰ میلیمتر برسد، زمینهای ما پتانسیل عظیمی برای فعالیتهای اقتصادی و ایجاد مشاغل گسترده خواهند داشت. علاوه بر این، پتانسیل گردشگری منطقه نیز به شدت به همین شرایط آب و هوایی وابسته است که میتواند موتور محرک جدیدی برای اقتصاد باشد.
قدرتی با ارائه آماری از تغییرات وضعیت اشتغال در دوران پس از شهرستان شدن، از تحولات مثبت در ساختار شغلی منطقه خبر داد و گفت: بر اساس مشاهدات میدانی و آمارهای نزدیک به واقعیت، شاهد جهش چشمگیری در سطح اشتغال هستیم. برای مثال، پیش از شهرستان شدن، در خود شهر ششتمد تنها ۵ تا ۶ کارگاه بستهبندی فعال بود، اما امروز این تعداد به حدود ۳۰ تا ۴۰ مورد رسیده است. این مشاغل جدید، عمدتاً با محوریت زنان ایجاد شدهاند که این خود یک موفقیت در حوزه اشتغالزایی اجتماعی محسوب میشود. همچنین در بخشهای کشاورزی و دامداری، به ویژه در منطقه شامکان، سطح زیر کشت محصولات استراتژیک مانند پسته و همچنین گسترش استخرهای پرورش ماهی، دستکم دو تا سه برابر شده است که نشاندهنده پویایی اقتصادی منطقه در ساختار جدید است.
تحول در زیرساختهای روستایی؛ جهش ۵ تا ۶ برابری در آسفالت معابر
وی با اشاره به هزینههای سنگین اجرای پروژههای عمرانی و قیمت بالای آسفالت حدود ۶۰۰ هزار تومان برای هر مترمربع، از تحولات بنیادین در وضعیت جادههای منطقه خبر داد و با اشاره به وضعیت جاده ۳۰ کیلومتری ششتمد به سبزوار گفت: این جاده که سال گذشته با همت مشترک اداره راهداری و شهرداری ششتمد آسفالت شد، پیش از این هرگز به صورت کامل و استاندارد آسفالت نشده بود و به دلیل عرض کم و وضعیت نامناسب، بسیار خطرناک بود و تلفات جانی زیادی داشت. خوشبختانه با پیگیریهای جدی فرماندار و شهردار و همچنین موافقت سازمان بازرسی استان با تخصیص بودجههای غیرتهاتری، موفق شدیم بخشهای مهمی از این مسیر را اصلاح کنیم.
وی در نقد محدودیت بودجههای سنتی افزود: با توجه به اینکه بودجه سالانه شهرستان در حوزه راهداری و کمیته برنامهریزی حدود ۷ تا ۸ میلیارد تومان است، انجام پروژههای بزرگ تنها با بودجههای معمولی ممکن نیست؛ اما استفاده از بودجههای غیرتهاتری معجزه کرده است. اکنون اگر دهیاری یک روستا درخواست زیرسازی و جدولکشی بدهد، مسئولان و فرمانداری بلافاصله برای آسفالت معابر اقدام میکنند. از زمان شهرستان شدن، حجم آسفالت معابر در روستاها حداقل ۵ تا ۶ برابر شده است.
رئیس شورای اسلامی شهر ششتمد در پاسخ به این پرسش که آیا این اقدامات در راستای جلوگیری از تمرکزگرایی و حفظ جمعیت روستایی است، گفت: هدف ما این است که توسعه تنها محدود به مرکز شهر نباشد. ششتمد از نظر ساختار جمعیتی، مجموعهای از روستاهای بزرگ و با پتانسیل است. ما همواره بر این باوریم که هرچه دسترسی مردم به مرکز شهرستان بهتر شود، رفاه و توزیع ثروت در کل شهرستان بیشتر خواهد شد.
وی با اشاره به نظارت مستمر مسئولان افزود: هدف ما این است که ظرف یک یا دو سال آینده، دیگر هیچ جاده خاکی و معبر اصلی در شهرستان باقی نماند. در حال حاضر پروژههای آسفالت در روستاهایی نظیر دهنو، چشمهآبش، حسنآباد، سبه، کلاته بیات و دیوانهخوای در دستور کار است و بهزودی عملیات شنریزی و آسفالت آنها آغاز میشود.
قدرتی در خصوص مسئله مهاجرت از روستا به شهر، بیان کرد: باید توجه داشت که صرف آسفالت کردن جادهها، تنها عامل جذب جمعیت در روستا نیست. اگرچه در سالهای اخیر بیسابقه به روستاها رسیدگی شده است، اما باید فراتر از پروژههای عمرانی ساده فکر کرد. در گذشته، برخی معتقد بودند که آسفالت کردن جادهها باعث مهاجرت بیشتر میشود؛ زیرا دسترسی به شهر آسان شده و مردم ترجیح میدهند در شهر زندگی کنند؛ اما باید به سمت توسعه جامع روستایی حرکت کنیم تا با ایجاد اشتغال، خدمات رفاهی و فرصتهای اقتصادی در خود روستا، نه تنها جادهها را به شهر وصل کنیم، بلکه امکان ماندگاری و شکوفایی را نیز برای روستاییان فراهم آوریم.
وی با تأیید بر اینکه پروژههای عمرانی اخیر در روستاها توانستهاند تا حدی به پایداری جمعیت کمک کنند، خاطرنشان کرد: آسفالت کردن جادهها اگر تنها با هدف بهبود دسترسی انجام شود، میتواند عاملی برای فرار جمعیت از روستا به شهر باشد؛ اما اگر این جادهها در کنار توسعه زیرساختهای اجتماعی و فرهنگی قرار بگیرند، میتوانیم شاهد مهاجرت معکوس باشیم. برای اینکه روستا به مکانی برای ماندگاری تبدیل شود، نباید تنها به آسفالت و جدولکشی اکتفا کرد.
رئیس شورای اسلامی شهر ششتمد تأکید کرد: ما به توسعه جامع و ایجاد مراکز فرهنگی، آموزشگاههای باکیفیت با رشتههای تحصیلی جذاب، باشگاههای ورزشی و امکانات تفریحی نیاز داریم. اگر یک جوان در روستا احساس کند که امکانات آموزشی و رفاهی او با شهر برابری میکند، نیازی به مهاجرت نخواهد داشت.
انتهای پیام
