فردگرایی بیش از آنکه محصول انتخاب فرهنگی باشد، پاسخی عقلانی به بیثباتیهای تاریخی، نااطمینانیهای مستمر و ضعف نهادهای رسمی است. افزایش هزینههای زندگی، کاهش قدرت خرید، محدودیت فرصتهای شغلی و تمایل نیروهای متخصص به استقلال بیشتر، باعث شده فریلنسری برای بسیاری از افراد از یک انتخاب اختیاری به راهکاری برای حفظ درآمد و تداوم فعالیت حرفهای تبدیل شود.
در عین حال، گسترش فریلنسری تنها به تغییر شیوه انجام کار محدود نمیشود، بلکه پیامدهای گستردهتری برای بازار کار، اقتصاد دیجیتال و حتی سرمایه انسانی کشور به همراه دارد. از یک سو، این شیوه اشتغال با ایجاد انعطاف پذیری، امکان همکاری با کارفرمایان مختلف و حضور در بازارهای بین المللی، فرصتهای تازهای برای متخصصان ایجاد کرده و از سوی دیگر، چالشهایی همچون نبود درآمد ثابت، ضعف حمایتهای بیمهای و قانونی، محدودیت های زیرساختی، اختلال در دسترسی به بازارهای جهانی و نبود چارچوبهای شفاف برای فعالیت آزادکاران را پررنگتر کرده است.
برخی کارشناسان معتقدند اگرچه توسعه اقتصاد فریلنسری میتواند به افزایش اشتغال، توسعه اقتصاد دیجیتال و حتی ارز آوری برای کشور کمک کند، اما تحقق این ظرفیت در گرو اصلاح قوانین، تقویت زیرساختهای ارتباطی، بهبود فضای کسبوکار و افزایش حمایت از نیروهای متخصص است.
در همین راستا، ایسنا در گفتوگو با پژوهشگر اقتصادی، یک جامعهشناس و مدیر کارآفرینی و اشتغال اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی، ابعاد مختلف گسترش اقتصاد فریلنسری، فرصتها و چالشهای پیشروی آزادکاران و نقش این شیوه اشتغال در آینده بازار کار ایران را بررسی کرده است.
فریلنسری؛ شیوهای نوین از اشتغال با مزایا و چالشهای خاص
ناهید انتظاریان، مدیر کارآفرینی و اشتغال اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به مفهوم فریلنسری و بیان مزایا، چالشها و حمایتهای پیشبینیشده برای آزادکاران، اظهار کرد: آزادکار که با عنوان خویشفرما نیز شناخته میشود، به افرادی گفته میشود که پروژههای کاری را بهصورت مستقل انجام میدهند و وابستگی بلندمدتی به یک کارفرمای خاص ندارند. این افراد، فریلنسری را بهعنوان شیوه کاری خود انتخاب میکنند و بهعنوان یک نیروی مستقل با چندین کارفرما یا شرکت همکاری دارند. در ازای انجام هر پروژه یا ارائه خدمات، مبلغ مشخصی بهعنوان دستمزد دریافت میکنند.
وی با اشاره به مزایای فریلنسری، افزود: یکی از مهمترین مزیتهای آن، انعطافپذیری در زمان و مکان است؛ به این معنا که فرد میتواند محل کار و ساعات کاری خود را متناسب با شرایط و ترجیحاتش انتخاب کند. همچنین، فریلنسرها امکان همکاری در پروژههای متنوع را دارند که علاوه بر افزایش تجربه، به توسعه مهارتهای آنها نیز کمک میکند.
مدیر کارآفرینی و اشتغال اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی ادامه داد: از دیگر مزایای این شیوه کاری، درآمد بالقوه بالاتر است. افرادی که از تخصص و مهارت کافی برخوردار باشند، میتوانند با پذیرش پروژههای بیشتر یا با ارزشتر، درآمد بالاتری کسب کنند. علاوه بر این، فریلنسرها معمولا استقلال شغلی بیشتری دارند؛ زیرا مدیر مستقیمی بر کار آنها نظارت نمیکند و خودشان مسئول برنامهریزی، مدیریت زمان و انجام پروژههایشان هستند.
انتظاریان با اشاره به چالشهای فریلنسرها در جامعه، اظهار کرد: در کنار مزایای فریلنسری، این شیوه کاری با چالشهایی نیز همراه است. یکی از مهمترین چالشها، نداشتن درآمد ثابت است؛ بهطوریکه ممکن است درآمد در برخی ماهها بالا و در برخی دیگر کمتر باشد. همچنین، تمام امور اداری و مالی مانند بیمه، مالیات و تنظیم قراردادها بر عهده خود فریلنسر است.
وی اضافه کرد: از دیگر چالشهای این نوع فعالیت، حفظ تعادل بین کار و زندگی است. از آنجا که بسیاری از فریلنسرها بهصورت دورکاری و مستقل فعالیت میکنند، ممکن است تعاملات اجتماعی کمتری داشته باشند و مرز بین زندگی شخصی و کاری آنها کمرنگ شود. به همین دلیل، موفقیت در فریلنسری نیازمند خودانگیختگی، نظم شخصی و توانایی مدیریت زمان است.
مدیر کارآفرینی و اشتغال اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی با بیان اینکه فریلنسرها معمولا نیروهای متخصص و ماهر هستند که در حوزههایی مانند برنامهنویسی، طراحی، تولید محتوا، ترجمه، دیجیتال مارکتینگ و سایر مشاغل مرتبط با فناوری اطلاعات و فضای دیجیتال فعالیت میکنند، اظهار کرد: بسیاری از این افراد به دلیل برخورداری از مهارت و تخصص بالا، فریلنسری را به بازار کار سنتی ترجیح میدهند. در این شیوه کاری، آنها می توانند بهجای دریافت حقوق ثابت، نرخ خدمات خود را تعیین کنند، با کارفرمایان مختلف همکاری داشته باشند و از طریق شبکهسازی و بازاریابی شخصی، فرصتهای شغلی و درآمد بیشتری کسب کنند.
انتظاریان در پاسخ به اینکه فریلنسرها در چه رسته یا صنف وزارت کار قرار میگیرند، تصریح کرد: فریلنسری با تعریف سنتی مشاغل در وزارت کار تفاوت دارد. در این نوع فعالیت، برخلاف استخدامهای معمول، رابطه ثابت بین کارگر و کارفرما وجود ندارد و فرد برای یک کارفرمای مشخص، در زمان و مکان مشخص کار نمیکند. به همین دلیل، تا چند سال پیش فریلنسری بیشتر بهعنوان یک فعالیت غیررسمی شناخته میشد. در سالهای اخیر، با تصویب آییننامه حمایت از آزادکاران فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال، این نوع فعالیت تا حدی رسمیت پیدا کرده است. همچنین با راهاندازی پایگاه ثبت اطلاعات آزادکاران، امکان ثبت و اعتبارسنجی این افراد فراهم شده و برای آنها هویت یا شناسنامه دیجیتال در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: در مقابل، خویشفرماها افرادی هستند که برای خودشان کار میکنند و معمولا در قالب مشاغل خرد و خانگی فعالیت دارند. این افراد میتوانند مجوزهای لازم را از وزارت کار دریافت کنند. در عمل، بسیاری از افراد متخصص، بهویژه در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، برنامه نویسی، تولید محتوا و دیجیتال مارکتینگ به جای استخدام در سازمانهای دولتی، فریلنسری را انتخاب میکنند؛ زیرا از استقلال و درآمد بیشتری برخوردار است.
مدیر کارآفرینی و اشتغال اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی با اشاره به اینکه در حال حاضر، برای مشاغل خرد و خانگی بیش از ۶۰۰ عنوان شغلی تعریف شده است، خاطرنشان کرد: افرادی که بهصورت خویشفرما فعالیت میکنند، میتوانند مجوز فعالیت خود را از وزارت کار دریافت کنند. این افراد امکان استفاده از برخی تسهیلات مالی را دارند، میتوانند بهصورت اختیاری تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار بگیرند و تا سقف مشخصی نیز از معافیت مالیاتی برخوردار هستند؛ البته در صورت عبور از این سقف، باید اظهارنامه مالیاتی ارائه کرده و مالیات پرداخت کنند.
انتظاریان اضافه کرد: در حوزه اقتصاد دیجیتال نیز با اجرای آییننامه حمایت از آزادکاران، شرایط بهتری برای فریلنسرها فراهم شده است. از جمله این حمایتها میتوان به تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی، امکان بیمه تامین اجتماعی آزادکاران و ایجاد پایگاه ثبت اطلاعات و اعتبارسنجی آزادکاران اشاره کرد. این سامانه علاوه بر ارائه برخی خدمات، به کارفرمایان کمک میکند تا فریلنسرهای معتبر را شناسایی کنند. همچنین دستگاههای اجرایی میتوانند برای انجام پروژههای کوچک و متوسط خود، از طریق همین پایگاه، فریلنسرهای اعتبارسنجیشده را انتخاب کرده و با آنها قرارداد همکاری منعقد کنند. این موضوع باعث شده همکاری بین بخش دولتی و فریلنسرها نیز شکل منظمتر و رسمیتری پیدا کند.
وی با اشاره به آموزش و توانمندسازی آزادکاران، اظهار کرد: در این زمینه، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، دورههای آموزشی مختلفی را از طریق دانشگاههای علمیکاربردی و سازمان آموزش فنی و حرفهای برگزار میکند. هدف این دورهها، ارتقای مهارت افراد و آمادهسازی آنها متناسب با نیازهای بازار کار است تا بتوانند با توانایی بیشتری وارد بازار فریلنسری یا مشاغل خرد و خانگی شوند.
رشد اقتصاد فریلنسری در ایران؛ از فرصت دیجیتال تا مهاجرت مجازی نیروی متخصص
شهرام عیدیزاده در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه ظهور اقتصاد فریلنسری ابزار توانمندسازی یا محصول بیاعتمادی به اقتصاد کشور است، اظهار کرد: برای پاسخ به این پرسش که چرا اقتصاد فریلنسری در ایران با سرعت در حال گسترش است، باید این پدیده را حاصل همزمان دو عامل دانست: گسترش فناوریهای دیجیتال و بیثباتی اقتصاد کلان. فناوری، امکان فاصله گرفتن از الگوهای سنتی اشتغال را فراهم کرده و بیثباتی اقتصادی نیز انگیزه افراد برای رویآوردن به فریلنسری را افزایش داده است. ازاینرو، رشد فریلنسری در ایران نتیجه همافزایی این دو روند است.
وی با بیان اینکه فناوریهای ارتباطی و پلتفرمهای دیجیتال، نقش موتور محرک این تحول را ایفا کردهاند، افزود: این فناوریها محدودیتهای زمانی و مکانی را از میان برداشته و به افراد اجازه دادهاند بدون وابستگی به یک سازمان مشخص، ساعت کاری، نوع پروژه و حتی کارفرمای خود را بهصورت مستقل انتخاب و مدیریت کنند. به همین دلیل، اقتصاد فریلنسری در ایران نیز همگام با روندهای جهانی، به یکی از مهمترین مسیرهای ورود نیروی کار متخصص به بازار اشتغال تبدیل شده است.
این پژوهشگر اقتصادی با اشاره به طیف گسترده اقتصاد فرلنسری در ایران، گفت: اقتصاد فریلنسری در ایران طیف گستردهای از مشاغل، از برنامهنویسی، طراحی گرافیک، تولید محتوا و ترجمه تا خدمات دانشگاهی مانند ویراستاری، صفحهآرایی، شبیهسازیهای مهندسی و تدوین پروپوزال را دربر گرفته است. پلتفرمهای داخلی و بینالمللی نیز با ایجاد دسترسی به پروژههای متنوع، فرصت کسب درآمد مستقل را برای متخصصان و دانشجویان ایرانی فراهم کردهاند. علاوه بر این، فعالیتهایی مانند تولید پادکست، رونویسی، ورود داده و برچسبگذاری محتوا، مسیر ورود افراد کمتجربهتر به بازار فریلنسری را نیز هموار ساخته است.
عیدیزاده با اشاره به اینکه رشد اقتصاد فریلنسری در ایران تا حد زیادی تحت تاثیر شرایط اقتصاد کلان نیز قرار دارد، تصریح کرد: تورم بالا و کاهش مستمر قدرت خرید باعث شده است درآمدهای ثابت ناشی از اشتغال رسمی دیگر پاسخگوی هزینههای زندگی نباشد؛ ازاینرو، فریلنسری برای بسیاری از افراد نه تنها یک انتخاب، بلکه راهکاری برای حفظ درآمد و مقابله با بیثباتی اقتصادی است. در کنار این عوامل، پیچیدگی قوانین کسبوکار، نظام مالیاتی غیرشفاف، فرآیندهای طولانی صدور مجوز و بروکراسی اداری نیز بخشی از نیروهای متخصص را به سمت فعالیتهای مستقل و خارج از الگوهای سنتی اشتغال سوق داده است.
وی با اشاره به معضلات فریلنسرهای ایرانی در ایران، گفت: آنها در بازارهای جهانی فعالیت میکنند، اما با محدودیتهای داخلی مواجهاند. اگرچه بسیاری برای حفظ ارزش درآمد خود به بازارهای بینالمللی و درآمدهای ارزی روی آوردهاند، اما برای دریافت درآمد ناچار به استفاده از واسطههای مالی و ابزارهای عبور از فیلترینگ هستند. افزون بر این، محدودیتهای اینترنتی، کاهش دسترسی به پلتفرمهای جهانی و اختلال در ارتباط با کارفرمایان خارجی، امنیت شغلی و بهرهوری آنها را کاهش داده است. همچنین، قطعیهای مکرر برق و ناپایداری زیرساختهای ارتباطی، به یکی دیگر از موانع جدی توسعه اقتصاد فریلنسری در ایران تبدیل شده است.
عیدیزاده با اشاره به تاثیر اقتصاد فریلنسری بر حوزه اشتغال در کل دنیا، خاطرنشان کرد: توسعه بازار کارهای موقت و پلتفرمی، یا آنچه امروز با عنوان اقتصاد گیگ شناخته میشود، به یکی از مهمترین روندهای تحول بازار کار جهانی در قرن بیستویکم تبدیل شده است. این تحول صرفا به تغییر شیوه انجام کار محدود نیست، بلکه بیانگر بازآرایی عمیق روابط میان نیروی کار، کارفرمایان، فناوری و نظامهای تنظیمگری است.
وی اضافه کرد: بر اساس برآوردهای سازمان بینالمللی کار، در حال حاضر حدود ۱.۵۷ میلیارد نفر از نیروی کار جهان بهنوعی در قالب خوداشتغالی یا فعالیتهای مستقل مشغول به کار هستند. از سوی دیگر، گزارش Working Without Borders بانک جهانی نشان میدهد که شمار افرادی که در پلتفرمهای آنلاین فعالیت میکنند، بین ۱۵۴ تا ۴۳۵ میلیون نفر برآورد میشود؛ رقمی که با توجه به میزان فعالیت مستمر یا فصلی، معادل ۴.۴ تا ۱۲.۵ درصد کل نیروی کار جهان است. این ارقام نشان میدهد که اقتصاد گیگ دیگر یک بخش حاشیهای از بازار کار نیست، بلکه به یکی از ارکان اصلی اقتصاد دیجیتال جهانی تبدیل شده است.
این پژوهشگر اقتصادی خاطرنشان کرد: حدود ۷۰ درصد فریلنسرهای دیجیتال کمتر از ۳۵ سال سن دارند و عمدتا در حوزههای دانشبنیان مانند توسعه نرمافزار، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحلیل داده فعالیت میکنند. همچنین، گسترش هوش مصنوعی مولد موجب شده است فریلنسرهای مسلط به این ابزارها نسبت به سایرین از دستمزد بالاتری برخوردار شوند و مهارت در استفاده از فناوریهای نوین به یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده درآمد در اقتصاد فریلنسری تبدیل شود.
وی با اشاره به اینکه بازار ایالات متحده نمونهای شاخص از رشد اقتصاد فریلنسری است، گفت: بهگونهای که ۷۶.۴ میلیون فریلنسر، معادل حدود ۳۸ درصد نیروی کار، سالانه ۱.۵ تریلیون دلار درآمد ایجاد میکنند و ۵.۶ میلیون نفر از آنها بیش از ۱۰۰ هزار دلار درآمد سالانه دارند. همچنین، مشارکت نسل Z در این بازار بهسرعت در حال افزایش است. در اقتصادهای آسیایی مانند ژاپن، کره جنوبی و هند نیز اقتصاد گیگ از یک فعالیت جانبی به منبع اصلی درآمد بسیاری از افراد تبدیل شده است. با این حال، تجربه کشورها نشان میدهد موفقیت این اقتصاد تنها به فناوری وابسته نیست، بلکه کیفیت حکمرانی، نظام تنظیمگری و انعطافپذیری قوانین بازار کار نیز نقش تعیینکنندهای در توسعه آن دارد.
عیدیزاده با اشاره به فردگرایی شغلی و فرسایش سرمایه انسانی، تصریح کرد: یکی از مهمترین، اما در عین حال کمتر مورد توجه قرارگرفتهترین پیامدهای گسترش فردگرایی شغلی در ایران، تاثیر آن بر سرمایه انسانی متخصص و آینده اقتصاد دانشبنیان کشور است. در ادبیات کلاسیک اقتصاد توسعه، مهاجرت نخبگان عمدتا با مفهوم فرار مغزها شناخته میشد؛ فرآیندی که طی آن کشور مبدا، سرمایه انسانی خود را از طریق مهاجرت فیزیکی برای همیشه از دست میداد. اما گسترش فناوریهای ارتباطی، اینترنت پرسرعت و پلتفرمهای دورکاری، الگوی تازهای از جابهجایی نیروی انسانی را شکل داده که از آن با عنوان مهاجرت مجازی یا کوچ دیجیتال یاد میشود.
این پژوهشگر اقتصادی با اشاره به اینکه اقتصاد دیجیتال شکل تازهای از مهاجرت مجازی را ایجاد کرده است، مطرح کرد: بهگونهای که متخصصان حوزههایی مانند برنامهنویسی، هوش مصنوعی، امنیت سایبری و تحلیل داده، بدون ترک کشور، مستقیما برای شرکتهای خارجی فعالیت میکنند. این روند اگرچه هزینههای مهاجرت سنتی را کاهش میدهد، اما توان رقابتی شرکتهای دانشبنیان و استارتآپهای داخلی را نیز تضعیف میکند.
وی ادامه داد: امروزه سرمایه حرفهای متخصصان در بسترهای دیجیتال قرار دارد و همین موضوع جابهجایی و همکاری با بازارهای جهانی را آسانتر کرده است. تجربه کشورهایی مانند لهستان و تایوان نشان میدهد که زیرساختهای ارتباطی پایدار میتواند ضمن حفظ نیروی متخصص، درآمد ارزی قابلتوجهی ایجاد کند؛ در مقابل، محدودیتهای اینترنت و ارتباطات در کشورهایی مانند کوبا و ایران، مهاجرت مجازی را به مهاجرت فیزیکی تبدیل کرده و خروج سرمایه انسانی را تشدید کرده است.
فریلنسری به افزایش نرخ اشتغال و بهرهگیری از ظرفیت نیروی انسانی کمک میکند
در ادامه، علیرضا کرمانی، جامعهشناس و استاد دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به گسترش فریلنسری و ضرورت بازنگری در نگاه به این شیوه اشتغال، اظهار کرد: این شیوه اشتغال، در بسیاری از کشورهای جهان، با سطوح مختلف توسعه، گسترش پیدا کرده و سهم قابل توجهی از بازار کار را به خود اختصاص داده است. آنچه با اطمینان میتوان گفت این است که فریلنسری یک شکل نوظهور از فعالیت حرفهای است که به دلیل تناسب بیشتر با مهارتها، علایق و سبک زندگی نسلهای جدید، با استقبال بیشتری از سوی نیروی کار، بهویژه جوانان، روبهرو شده است.
وی افزود: مانند هر پدیده نوظهور دیگری، از یک سو نتیجه مجموعهای از تحولات اقتصادی، اجتماعی و فناوری است و از سوی دیگر، خود نیز آثار و پیامدهایی به همراه دارد. بنابراین، نمیتوان آن را صرفا یک فرصت یا یک چالش دانست، بلکه باید از ابعاد مختلف به آن نگاه کرد.
این جامعه شناس با اشاره به قوانین و مقررات فریلنسرها در ایران، اظهار کرد: یکی از مهمترین مسائل در این زمینه، بهروز نبودن قوانین و مقررات متناسب با این نوع فعالیتها است. بسیاری از قوانین موجود بر اساس الگوی سنتی اشتغال تدوین شدهاند و پاسخگوی نیازهای فریلنسرها نیستند. به همین دلیل، لازم است در موضوعاتی مانند تعریف رسمی این مشاغل، بیمه، حمایتهای شغلی، خدمات پشتیبان و همچنین نظام مالیاتی، بازنگری و اصلاحات لازم انجام شود.
وی با اشاره به اهمیت فعالیتهای فرهنگی و رسانهای، خاطرنشان کرد: در کنار اصلاح قوانین، باید برای افزایش آگاهی عمومی و تقویت جایگاه اجتماعی این مشاغل نیز برنامهریزی شود. هنوز بسیاری از افراد، بهویژه جوانانی که وارد فریلنسری میشوند، با چالش هویت و منزلت شغلی روبهرو هستند؛ زیرا این نوع اشتغال در برخی موقعیتهای اجتماعی، مانند تشکیل خانواده، دریافت برخی خدمات یا حتی حضور در بعضی جایگاههای اجتماعی و حرفهای، هنوز به اندازه مشاغل سنتی به رسمیت شناخته نشده است. هرچه جایگاه قانونی و اجتماعی فریلنسری شفافتر و معتبرتر شود، افراد شاغل در این حوزه نیز میتوانند با اطمینان بیشتری از مزایا و فرصتهای این شیوه اشتغال بهرهمند شوند.
کرمانی در ادامه با اشاره به تاثیر فریلنسری بر بازار کار، گفت: به نظر من، این فرض که فریلنسری باعث کاهش نیروی کار میشود، چندان قابل دفاع نیست. اتفاقا اگر این نوع فعالیت بهدرستی در قوانین و آمارهای رسمی اشتغال تعریف و شناسایی شود، میتواند یکی از راهکارهای موثر برای کاهش بیکاری، بهویژه در میان جوانان و افراد دارای مهارتهای تخصصی باشد. امروزه بسیاری از فارغالتحصیلان و متخصصان حوزههایی مانند علوم کامپیوتر، هوش مصنوعی و سایر مهارتهای نوین، از طریق فریلنسری فرصت ورود به بازار کار را پیدا میکنند؛ فرصتهایی که شاید در قالب مشاغل سنتی برای آنها وجود نداشته باشد. بنابراین، این شیوه اشتغال میتواند به افزایش نرخ اشتغال و استفاده بهتر از ظرفیت نیروی انسانی کشور کمک کند.
این استاد دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه اگر حمایتهای لازم از این حوزه انجام شود، قوانین متناسب با آن تدوین شود و زیرساختهای مورد نیاز توسعه پیدا کند، فریلنسری میتواند به فرصتی برای حضور پر رنگتر جوانان در بازار کار تبدیل شود، گفت: یکی از ویژگیهای مهم فریلنسری این است که بخش قابل توجهی از آن محدود به مرزهای یک کشور نیست و افراد میتوانند با کارفرمایان خارجی همکاری کنند. این موضوع علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر، میتواند سهم کشور را از اقتصاد جهانی افزایش دهد. البته تحقق این ظرفیت، نیازمند نگاه آیندهنگر، برنامهریزی و حمایت از این حوزه است.
آنچه از صحبتهای کارشناسان برمیآید، این است که اقتصاد فریلنسری در ایران را نمیتوان صرفا یک فرصت تازه در فضای دیجیتال یا تنها واکنشی به مشکلات اقتصادی دانست. این شیوه اشتغال، برای بسیاری از افراد بهویژه نیروهای متخصص، مسیری برای استفاده از مهارتها، کسب درآمد و حضور در بازارهای جدید فراهم کرده و همچنین ایجاد سازوکارهای حمایتی و افزایش اعتبار اجتماعی این مشاغل در حال شکلگیری است.
با این حال، کارشناسان معتقدند ادامه مسیر فریلنسری در ایران نیازمند توجه جدیتر به مسائل و چالشهای این حوزه است. نبود امنیت شغلی، ضعف حمایتهای بیمهای، مشکلات زیرساختی و نبود قوانین متناسب با شرایط آزادکاران، همچنان از مهمترین دغدغههای فعالان این حوزه به شمار میرود.
اصلاح قوانین، تقویت زیرساختهای دیجیتال، ایجاد سازوکارهای حمایتی و افزایش اعتبار اجتماعی این مشاغل میتواند زمینه استفاده بهتر از ظرفیت نیروی انسانی کشور را فراهم کند. در نهایت، به نظر میرسد آینده اقتصاد فریلنسری در ایران به این بستگی دارد که آیا این شیوه اشتغال صرفا بهعنوان راهی برای عبور افراد از مشکلات اقتصادی دیده میشود یا بهعنوان بخشی از بازار کار آینده کشور، برای آن برنامهریزی و حمایت خواهد شد.
انتهای پیام
