به گزارش ایرنا کارگاه منتورینگ ویژه فناوران حوزه صنایع خلاق، به همت پارک علم و فناوری کهگیلویه و بویراحمد، روز چهارشنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۳ در مرکز رشد جامع یاسوج برگزار شد. در این نشست، فناوران، منتورهای کسبوکار و مدیر مراکز رشد، روبهروی یکدیگر نشستند تا از چالشهایی سخن بگویند که بسیاری از کسبوکارهای نوپا سالها با آن دستوپنجه نرم میکنند.
«منتور» یا راهنمای کسبوکار، فردی است که با تکیه بر تجربه عملی و دانش تخصصی، صاحبان ایده و کسبوکارهای نوپا را در تصمیمگیری، شناسایی فرصتها، پرهیز از اشتباهات پرهزینه و ورود به بازار همراهی میکند. برخلاف مدرس که بیشتر دانش نظری را منتقل میکند، منتور معمولاً تجربههای واقعی خود را در اختیار کارآفرینان قرار میدهد و نقش یک همراه و مشاور مسیر را بر عهده دارد؛ نقشی که در سالهای اخیر به یکی از ارکان مهم رشد شرکتهای نوآور و استارتاپها در جهان تبدیل شده است.
فضای جلسه، بیش از آنکه شبیه یک کلاس آموزشی باشد، به میز گفتوگویی شباهت داشت که در آن هر ایده، داستانی از امید، تردید و تلاش را روایت میکرد. یکی از شرکتکنندگان در خلال بحثها گفت: «گاهی مشکل ما خود ایده نیست؛ نمیدانیم از کجا باید شروع کنیم و چگونه آن را به دست مشتری برسانیم.»
همین دغدغه، نقطه آغاز گفتوگوهایی بود که از تولید محصول فراتر رفت و به موضوعاتی مانند تجاریسازی، بازاریابی، فروش و مدیریت کسبوکار رسید؛ مسائلی که بسیاری از صاحبان ایده، آنها را دشوارترین مرحله مسیر خود میدانند.
اما آیا شناسایی مشکلات، به معنای حل آنهاست؟ این پرسشی بود که در حاشیه نشست نیز میشد آن را میان صحبتهای شرکتکنندگان احساس کرد.
وقتی خلاقیت کافی نیست
بخش مهمی از کارگاه به بررسی فرایند اخذ مجوز «شرکت خلاق» اختصاص داشت؛ مسیری که برای بسیاری از فعالان این حوزه، همچنان با ابهام همراه است.
منتورهای حاضر، ضوابط و الزامات ثبت این شرکتها را تشریح کردند و توضیح دادند که صرف داشتن یک ایده نوآورانه، برای دریافت این عنوان کافی نیست. نوآوری در طراحی، تولید یا بستهبندی محصول، همراه با توانایی اثبات فروش و حضور واقعی در بازار، از مهمترین معیارهایی است که باید احراز شود.
در ادامه، موضوع مالکیت فکری نیز مورد توجه قرار گرفت؛ حوزهای که بسیاری از کسبوکارهای نوپا، آن را تا زمان بروز مشکل جدی نمیگیرند. منتورها تلاش کردند اهمیت ثبت حقوق فکری، حفاظت از ایدهها و نقش آن در تسهیل فرآیند تجاریسازی را برای شرکتکنندگان تشریح کنند.
همچنین بر ضرورت حضور فعال در رویدادهای ملی، توسعه شبکه ارتباطی و مدیریت حرفهای کسبوکار تأکید شد؛ زیرا تجربه نشان داده است که کیفیت محصول، اگر با شناخت بازار همراه نباشد، الزاماً به موفقیت اقتصادی منجر نمیشود.
با این حال، واقعیت این است که بسیاری از کسبوکارهای خلاق، علاوه بر کمبود دانش مدیریتی، با محدودیتهای مالی، دشواری دسترسی به بازار، هزینههای تبلیغات و ضعف شبکه توزیع نیز مواجهاند؛ چالشهایی که پاسخ به آنها، فراتر از برگزاری چند جلسه آموزشی خواهد بود.
منتورینگ؛ آغاز مسیر یا مقصد؟
یکی از پیامهای محوری این کارگاه، تأکید بر نقش منتورینگ در کوتاهتر کردن مسیر آزمون و خطا بود. منتورها معتقد بودند همراهی تخصصی میتواند به فناوران کمک کند تا با صرف زمان و هزینه کمتر، مسیر مناسب توسعه کسبوکار خود را پیدا کرده و سریعتر به بازار هدف متصل شوند.
این نگاه، در بسیاری از زیستبومهای نوآوری دنیا نیز تجربه شده است؛ جایی که انتقال تجربه، گاه به اندازه سرمایه مالی ارزشمند تلقی میشود. اما تجربههای موفق نشان میدهد که منتورینگ زمانی بیشترین اثر را دارد که در کنار آن، دسترسی به سرمایه، بازار، زیرساختهای حمایتی و شبکههای ارتباطی نیز فراهم باشد.
از همین منظر، شاید بتوان گفت ارزش واقعی چنین نشستهایی، نه صرفاً در ارائه آموزش، بلکه در تبدیل شدن آنها به بخشی از یک زنجیره حمایتی کامل است؛ زنجیرهای که اگر یکی از حلقههای آن ناقص باشد، مسیر رشد بسیاری از ایدهها نیمهتمام خواهد ماند.
چشماندازی که به استمرار وابسته است
پارک علم و فناوری کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرده است که برگزاری این کارگاهها بخشی از یک برنامه راهبردی برای توسعه زیستبوم صنایع خلاق استان محسوب میشود؛ برنامهای که بر توانمندسازی مستمر فناوران، شناسایی نقاط قوت و ضعف، ایجاد شبکههای همکاری و رفع موانع ساختاری استوار است.
اگر این رویکرد با تداوم منتورینگ، پیگیری نتایج، حمایتهای مالی هدفمند و ایجاد مسیرهای واقعی اتصال به بازار همراه شود، میتواند به تقویت اقتصاد خلاق و ایجاد فرصتهای تازه اشتغال در استان کمک کند.
با این همه، پرسش اصلی همچنان پابرجاست؛ آیا این سلسله کارگاهها میتوانند از مرز آموزش عبور کرده و به تغییرات ملموس در سرنوشت کسبوکارهای خلاق منجر شوند، یا آنکه همچنان فاصله میان «ایده» و «بازار» بزرگترین چالش پیش روی فناوران کهگیلویه و بویراحمد باقی خواهد ماند؟
پاسخ این پرسش، نه در پایان یک کارگاه سهساعته، بلکه در سرنوشت ایدههایی مشخص خواهد شد که امروز روی میزهای مرکز رشد یاسوج درباره آنها گفتوگو شد و فردا باید جای خود را در بازار پیدا کنند.
