هادی طحاننظیف عضو حقوقدان و سخنگوی شورای نگهبان بهمناسبت فرارسیدن سالروز تشکیل شورای نگهبان میهمان برنامه تلویزیونی «صف اول» شبکه خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بود.
وی در ابتدا یاد و خاطره امام شهید حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای را گرامی داشت و گفت: به روان پاک ایشان و همچنین فرماندهان و دانشمندان شهید و عموم مردم که در جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه به شهادت رسیدند، درود میفرستم.
طحان نظیف با اشاره به شهادت جمعی از سربازان در حمله تروریستی آمریکا به ایرانشهر و حمله آمریکا به بیمارستان کودکان سرطانی شهید بقایی اهواز عنوان کرد: در ادبیات حقوق، با دو موضوع «حقوق بشر» و «حقوق بشردوستانه» مواجه هستیم. حقوق بشردوستانه مخصوص شرایط جنگی است؛ یعنی باید در زمان جنگ هم اصول و قواعدی رعایت شود و برای نمونه نباید به مدارس، بیمارستانها و کودکان حمله شود.
وی افزود:، اما همگان مشاهده کردیم که دشمن آمریکایی با حمله به مدرسه شجره طیبه میناب آن جنایت بزرگ را رقم زد و ۱۶۸ کودک دانشآموز را به شهادت رساند. در شب گذشته نیز مشابه آن را درباره بیمارستان کودکان سرطانی اهوازشاهد بودیم.
این عضو حقوقدان شورای نگهبان تاکید کرد: ملت بزرگ ایران اسلامی مقاوم ایستاده و در برابر فشارها، کمر خم نخواهد کرد. اما عجیب است که مدعیان حقوق بشر که یک عمر در مقالات و کتابها از حقوق بشردوستانه نوشتند، اینگونه آنچه خودشان نوشته بودند را زیر پا میگذارند و جنایتآفرینی میکنند.
وی در بخش ابتدایی صحبتهایش از حضور حماسی مردم در آیینهای وداع و بدرقه پیکر مطهر رهبر شهید در ایران و عراق نیز قدردانی کرد و بیان داشت: مردم بزرگ ایران و عراق حماسه بینظیری رقم زدند. این رویداد در صفحات تاریخ میماند. آیندگان، هم به این رهبر شهید و هم به این مردم بصیر و زمانشناس افتخار خواهند کرد. مردم با حضور حماسیشان پیامهای مهم و معناداری برای دوستان و دشمنان ارسال کردند.
سخنگوی شورای نگهبان در بخش بعدی صحبتهایش درباره این شورا اظهار داشت: شورای نگهبان یکی از نهادهای برآمده از انقلاب اسلامی است؛ البته دارای سابقه تاریخی نیز است، اما تنها در متون قانونی یعنی اصل دوم متمم قانون اساسی مشروطه نهادی مشابه شورای نگهبان پیشبینی شده بود که به دلایل مختلفی فرصت اجرا پیدا نکرد؛ از جمله اینکه شاه اعتقاد به چنین چیزی نداشت و روشنفکران نیز مایل نبودند.
وی درباره وجود نهادهایی مشابه شورای نگهبان در سایر کشورها نیز گفت: نسبت به موضوع پاسداری و صیانت از قانون اساسی، نهادهای مشابهای در کشورهای مختلف وجود دارد. این نهادها با عناوینی همچون دادگاه قانون اساسی، شورای قانون اساسی و... شناخته میشوند.
طحاننظیف بیان کرد که با پیروزی انقلاب اسلامی، دغدغه مردم مبنی بر اسلامی بودن قوانین مورد توجه قانونگذاران قرار گرفت و با حساسیتی این نهاد در قانون اساسی دیده شد؛ بهگونهای که چند اصل از این قانون به شورای نگهبان اختصاص دارد و حتی جزئیات و سازوکار انجام وظایف این شورا نیز در این قانون بیان شده است.
سخنگوی شورای نگهبان در ادامه این گفتگوی تلویزیونی به شرح وظایف این نهاد طبق قانون پرداخت و گفت: نخستین وظیفه شورای نگهبان، نظارت بر مصوبات است از این حیث که خلاف موازین شرع و قانون اساسی نباشد. این نظارت شامل مصوبات مجلس شورای اسلامی، اساسنامههای ارسالی از سوی دولت و استعلاماتی که اشخاص در بعد فقهی نسبت به آییننامهها، بخشنامهها و... از دیوان عدالت اداری جویا میشوند، است. ما روزانه درگیر انجام این وظیفه هستیم و پا به پای مجلس و دولت عمل میکنیم.
وی دومین وظیفه این نهاد را نظارت بر انتخاباتهای ریاستجمهوری، مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان رهبری و همهپرسیها اعلام کرد و درباره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا بیان داشت: نظارت بر این انتخابات در اصل ۹۹ قانون اساسی بر عهده شورای نگهبان قرار نگرفته و طبق قانون عادی، برعهده مجلس شورای اسلامی است.
طحان نظیف نظارت شورای نگهبان بر انتخاباتها را شامل تمامی فرآیندها دانست؛ یعنی از زمان آمادهسازی تقویم انتخابات و شروع ثبتنام داوطلبان، شورای نگهبان بر انجام وظایف توسط مجریان نظارت خواهد کرد و این نظارت تا مراحل بررسی صلاحیتها، تبلیغات، رایگیری و صحت انتخابات ادامه خواهد داشت.
این عضو حقوقدان شورای نگهبان در توضیح چرایی نظارت بر انتخابات گفت: در هر جای دنیا، نسبت به انجام کاری اگر شاخص قانونی وجود داشته باشد، باید نهاد ناظری هم باشد تا تشخیص دهد که آیا مجری طبق قانون عمل میکند یا خیر؛ بنابراین در کنار هر مجری، یک ناظر هم وجود دارد.
وی در بعد حقوقی، تفسیر اصول قانون اساسی را نیز از دیگر وظایف این نهاد عالی قانونی برشمرد.
سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوال مجری این برنامه در خصوص نظارت استصوابی گفت: نظارت شامل دو نوع استطلاعی و استصوابی است. نظارت استطلاعی بدین معناست که اگر ناظر در مقام نظارت با تخلفی مواجه شد، صرفاً آن تخلف را به مرجعی اطلاع دهد.
وی، اما درباره نظارت استصوابی گفت که این نوع نظارت بدان معناست که ناظر از ضمانت اجرا نیز برخودار باشد و اگر تخلفی مشاهده شد، همان موقع بتواند ورود پیدا کند و طبق قانون عمل کند. به طور مثال اگر فردی در شعبه اخذ رای اقدام به تبلیغ کرد، ناظر باید بتواند تذکر بدهد و یا اینکه در نهایت آرای آن شعبه باطل شود تا کل فرآیند انتخابات سالم بماند.
طحاننظیف تصریح کرد: فارغ از اینکه ناظر بر انتخابات چه کسی باشد، نظارت طبق قانون باید استصوابی باشد.
سخنگوی شورای نگهبان در ادامه این برنامه تلویزیونی درباره توصیفاتی که امام خمینی (ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی نسبت به شورای نگهبان داشتند، گفت: وقتی به بیانات این بزرگواران نگاه میکنیم، میبینیم که با تکریم از نهاد شورای نگهبان سخن گفتهاند؛ این موضوع از سویی به دلیل جایگاه و اهمیت شورای نگهبان و وظایف خطیری است که این نهاد برعهده دارد.
وی خاطرنشان کرد: ماهیت نظام جمهوری اسلامی به شورای نگهبان گره خورده است؛ چراکه این نهاد پاسدار جمهوریت و اسلامیت نظام است.
طحان نظیف از سوی دیگر به جایگاه اعضای این شورا نیز اشاره کرد و گفت: فقهای شورای نگهبان، از چهرههای برجسته فقهی و حوزوی بوده که صاحب کرسی در برگزار دروس خارج بوده و شاگردان متعددی دارند. به طور کلی هرکدام از اعضا اعم از فقها و حقوقدانان از سوابق متعدد علمی و سیاسی برخوردار بودهاند.
این عضو حقوقدان شورای نگهبان به دیدارهای اعضای شورا با رهبر شهید انقلاب نیز اشاره کرد و گفت: در دیدارهایی که خدمت امام شهیدمان میرسیدیم، ایشان همواره به رعایت قانون و قانونمداری تاکید میکردند. رهبر شهید همچنین برای شورای نگهبان استقلال قائل بودند و تاکید داشتند که کارها از طریق مسیرهای قانونی پیش برود.
وی افزود: در حوزه انتخابات نیز بر رعایت حقوق مردم و حقوق داوطلبان تاکید داشتند. ایشان به مقوله انتخابات نگاه شرعی داشتند و از واژه حقالناس برای آرای مردم استفاده کردند؛ بنابراین هم باید حقوق مردم را در تمامی فرآیندها رعایت کرد و هم اجازه نداد که حقی از داوطلبی ضایع شود و چنانچه نکته یا ابهامی درباره فردی وجود دارد، با وی در میان گذاشته و پاسخ و دفاعیاتش شنیده شود.
سخنگوی شورای نگهبان این نکته را هم بیان داشت که رهبر شهید انقلاب تاکید فراوانی در تعصب به موازین شرعی توسط شورای نگهبان داشتند و از واژه تسلب در این باره به کار بردند. ایشان فرمودند که مجریان شاید در تنگنای اجرایی باشند و از برخی مسائل عبور کنند، اما شما باید مراقبت کنید. ایشان درباره قوانینی هم که پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به تصویب رسیده بود، حساسیت و دغدغه داشتند؛ چراکه این قوانین مورد نظارت شرعی قرار نگرفتهاند.
انتخاباتهای میاندورهای از چه مرحلهای ادامه خواهد یافت؟
دکتر طحاننظیف در بخش پایانی این گفتگوی تلویزیونی درباره برگزاری انتخابات میاندورهای مجلس شورای اسلامی و انتخابات میاندورهای مجلس خبرگان رهبری که نظارت بر آن برعهده شورای نگهبان است، گفت: طبق آخرین تصمیم و مصوبه شورای عالی امنیت ملی، انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا و به تبع آن انتخابات میاندورهای مجلس شورای اسلامی و انتخابات میاندورهای مجلس خبرگان رهبری، ۶۰ روز پس از اعلام پایان جنگ که با تصمیم شورای عالی امنیت ملی خواهد بود، برگزار میشود.
وی خاطرنشان کرد: تمام فرآیندهای انتخاباتهای میاندورهای تا قبل از تبلیغات انجام شده است؛ یعنی فرآیندهای ثبتنام، بررسی صلاحیتها، دریافت شکایتها و بررسی مجدد صلاحیتها انجام شده است و با اعلام شورای عالی امنیت ملی مبنی بر زمان برگزاری انتخابات، فرآیند انتخاباتهای میاندورهای از مرحله تبلیغات ادامه خواهد یافت.
انتهای پیام/
