حوزه باید از فناوری و نوآوری برای حل مسائل اجتماعی بهره بگیرد

به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد حاج ابوالقاسم دولابی ظهر شنبه در همایش ملی «حکمرانی جمعیت و خانواده» که با حضور مدیران حوزه‌های علمیه در مجتمع یاوران حضرت مهدی (عج) قم برگزار شد، با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های نوآورانه در حوزه‌های علمیه اظهار کرد: امروز کشور با کمبود ایده و اندیشه مواجه نیست، بلکه مسئله اصلی، ایجاد سازوکاری کارآمد برای شناسایی، حمایت و هدایت ایده‌ها به سمت حل مسائل واقعی جامعه است.

وی افزود: طی سال‌های اخیر، به‌ویژه در دوره همکاری با دولت شهید آیت‌الله رئیسی، طلاب، جوانان و گروه‌های مختلفی با ایده‌های نو و ظرفیت‌های ارزشمند به مجموعه‌های تصمیم‌گیر مراجعه می‌کردند و حجم این ایده‌ها نشان می‌داد که در صورت حمایت صحیح، هر یک می‌تواند منشأ تحولات مهم اجتماعی و فرهنگی باشد.

دستیار و مشاور مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها گفت: بر همین اساس، مرکز نوآوری‌های اجتماعی حوزه‌های علمیه تأسیس شده است تا بستر لازم برای شناسایی استعدادها، حمایت از ایده‌های نو و هدایت ظرفیت‌های خلاقانه طلاب و مجموعه‌های حوزوی فراهم شود.

وی ادامه داد: یکی از مأموریت‌های مهم این مرکز، ایجاد زمینه برای راه‌اندازی مراکز رشد در حوزه‌های علمیه استان‌هاست که این برنامه اکنون در مرحله طراحی و آماده‌سازی زیرساخت‌ها قرار دارد و پس از تکمیل مقدمات، به صورت گسترده دنبال خواهد شد.

نوآوری به معنای تغییر در دین نیست

حاج ابوالقاسم دولابی با تأکید بر تبیین صحیح مفهوم نوآوری در حوزه‌های علمیه اظهار کرد: نوآوری از نگاه حوزه به هیچ وجه به معنای تغییر در احکام الهی، دستکاری در محتوای قطعی دین یا ایجاد بدعت نیست، بلکه مقصود، بهره‌گیری از شیوه‌های نوین در ارائه معارف دینی، توسعه روش‌های فعالیت و طراحی مدل‌های جدید ارتباط با جامعه است.

وی افزود: ظرفیت‌های اصیل دینی می‌تواند با استفاده از ابزارهای جدید و روش‌های نو، در قالب محصولات فرهنگی، اجتماعی و خدمات نوآورانه به جامعه عرضه شود و این موضوع با مبانی دینی کاملاً سازگار است.

دستیار و مشاور مدیر حوزه‌های علمیه تصریح کرد: قرآن کریم نیز انسان را به استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات جدید برای تحقق اهداف الهی دعوت کرده است و از همین رو، حوزه‌های علمیه باید در کنار حفظ اصالت معارف دینی، زبان و شیوه‌های ارتباطی خود را متناسب با نیازهای روز جامعه ارتقا دهند.

وی با اشاره به ضرورت حضور فعال‌تر حوزه در عرصه‌های اجتماعی گفت: امروز بخشی از محصولات فرهنگی و اجتماعی که در جامعه تولید می‌شود، ذهن و سبک زندگی نسل جوان را به سمت الگوهای غیر بومی سوق می‌دهد و حوزه‌های علمیه باید با استفاده از توان علمی و انسانی خود، حضوری مؤثرتر در این عرصه داشته باشند.

گردشگری فرصت مغفول تبلیغ دینی است

حاج ابوالقاسم دولابی یکی از عرصه‌های مهم برای نقش‌آفرینی حوزه‌های علمیه را گردشگری فرهنگی و مذهبی دانست و اظهار کرد: گردشگری از ظرفیت‌های ارزشمند و در عین حال کمتر مورد توجه قرار گرفته است که می‌تواند به بستری برای معرفی معارف دینی، شخصیت‌های علمی و پیشینه فرهنگی مناطق مختلف کشور تبدیل شود.

وی افزود: در شهر قم و بسیاری از استان‌های دیگر، ده‌ها امامزاده، آثار تاریخی و اماکن مذهبی وجود دارد که هنوز بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های آنها برای مردم و حتی فعالان این حوزه ناشناخته مانده است.

دستیار و مشاور مدیر حوزه‌های علمیه ادامه داد: طراحی مسیرهای گردشگری فرهنگی و مذهبی و تولید محتوای تخصصی برای این اماکن، می‌تواند علاوه بر معرفی میراث دینی و تاریخی، زمینه آشنایی عمیق‌تر گردشگران با هویت فرهنگی و اعتقادی کشور را فراهم کند.

وی تأکید کرد: فعالیت‌های سنتی تبلیغی همچنان جایگاه ارزشمند خود را دارند، اما برای پاسخگویی به نیازهای امروز جامعه کافی نیست و حوزه‌های علمیه باید از فرصت‌هایی همچون گردشگری، فناوری، کسب‌وکارهای خلاق و نوآوری اجتماعی نیز بهره بگیرند.

طلاب باید با زیست‌بوم نوآوری آشنا شوند

حاج ابوالقاسم دولابی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی شده برای توسعه فرهنگ نوآوری در حوزه‌های علمیه گفت: برگزاری رویدادهای ترویجی، تجربه‌گردی، تورهای فناوری و بازدید از پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد، کارخانه‌های نوآوری و مجموعه‌های فناورانه از جمله برنامه‌هایی است که برای آشنایی طلاب با فضای نوآوری طراحی شده است.

وی افزود: آشنایی مدیران و طلاب با ادبیات رایج در زیست‌بوم نوآوری، یکی از ضرورت‌های امروز حوزه‌های علمیه است، زیرا بسیاری از مفاهیم و ابزارهایی که در میان نسل جوان و فعالان فناوری رایج است، باید برای مجموعه‌های حوزوی نیز شناخته شده باشد.

دستیار و مشاور مدیر حوزه‌های علمیه برگزاری نمایشگاه‌های کسب‌وکارهای خلاق و رویدادهای حل مسئله را از دیگر برنامه‌های این مرکز برشمرد و گفت: این رویدادها می‌تواند زمینه شکل‌گیری تیم‌های خلاق، ارائه راهکارهای نو برای مسائل اجتماعی و حمایت از ایده‌های کاربردی را فراهم کند.

وی همچنین بر ضرورت آشنایی طلاب با ظرفیت‌هایی همچون مراکز رشد، شتاب‌دهنده‌ها، خانه‌های خلاق، صندوق‌های حمایتی، مراکز مالکیت فکری و سایر نهادهای پشتیبان تأکید کرد و افزود: امروز این مراکز در بسیاری از استان‌های کشور فعال هستند و می‌توانند نقش مهمی در تبدیل ایده‌ها به فعالیت‌های اثرگذار ایفا کنند.

حوزه باید جایگاه خود را در زیست‌بوم نوآوری پیدا کند

حاج ابوالقاسم دولابی با تأکید بر ضرورت حضور فعال حوزه‌های علمیه در زیست‌بوم نوآوری کشور گفت: هدف از تأسیس مرکز نوآوری‌های اجتماعی حوزه‌های علمیه، ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های علمی و معنوی حوزه با نیازهای واقعی جامعه و استفاده از روش‌های نو برای افزایش اثرگذاری فعالیت‌های دینی و اجتماعی است.

وی خاطرنشان کرد: اگر این مسیر با برنامه‌ریزی، حمایت و مشارکت فعال مجموعه‌های حوزوی دنبال شود، زمینه شناسایی استعدادهای جدید، حمایت از ایده‌های خلاقانه و تبدیل ظرفیت‌های ارزشمند حوزه‌های علمیه به محصولات و خدمات اثرگذار اجتماعی بیش از گذشته فراهم خواهد شد.