آرش لهونی شنبه ۲۷ تیرماه در جلسه شورای سلامت استان با قدردانی از تلاشهای کادر درمان، پزشکان، پرستاران و فعالان حوزه سلامت، اظهار کرد: خدمات شبانهروزی کارکنان نظام سلامت، بهویژه در دوران شیوع کرونا و همچنین شرایط ویژه اخیر، شایسته تقدیر است و این مجموعه همواره با احساس مسئولیت در کنار مردم بودهاند.
وی با اشاره به گزارش ارائهشده درباره وضعیت شاخصهای سلامت استان افزود: اگرچه در برخی شاخصها وضعیت کردستان مطلوبتر از میانگین کشوری است، اما در تعدادی از شاخصها روند افزایشی مشاهده میشود که نیازمند بررسی دقیق و تخصصی است.
استاندار کردستان از دانشگاه علوم پزشکی استان خواست دلایل افزایش برخی شاخصهای نگرانکننده سلامت را بهصورت کارشناسی بررسی و گزارش جامعی در این زمینه تهیه کند تا براساس آن تصمیمات لازم برای کنترل وضعیت اتخاذ شود.
لهونی همچنین به موضوع ساماندهی فاضلاب روستاهای بالادست سدها اشاره کرد و آن را از مطالبات مهم استان دانست و گفت: این موضوع علاوه بر حفظ محیط زیست، ارتباط مستقیمی با سلامت مردم کردستان و حتی استانهای پاییندست دارد و باید با جدیت از سوی وزارت نیرو و دستگاههای مرتبط دنبال شود.
وی با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای تأمین اعتبار این پروژه افزود: بخشی از اجرای طرح با همکاری قرارگاه محرومیتزدایی ارتش در دستور کار قرار گرفته و تلاشها برای جذب منابع مالی مورد نیاز سایر روستاها نیز ادامه دارد.
استاندار کردستان بر ضرورت استفاده از ظرفیت اعتبارات استانی برای کاهش آثار ناشی از نبود شبکه جمعآوری و تصفیه فاضلاب در روستاهای اولویتدار تأکید کرد و از فرمانداران خواست این موضوع را در تخصیص اعتبارات شهرستانی مدنظر قرار دهند.
لهونی، تأمین آب سالم را از اولویتهای اصلی مدیریت استان عنوان کرد و گفت: هر اقدامی که به کاهش آلودگی منابع آب و ارتقای سلامت مردم کمک کند، باید با حساسیت و سرعت دنبال شود.
وی همچنین خواستار توسعه عرضه آرد کامل در استان شد و افزود: دستگاههای مرتبط باید همانند سایر استانها زمینه گسترش این طرح را فراهم کنند.
استاندار کردستان در ادامه با اشاره به آغاز اجرای برنامه پزشک خانواده در شهرستان کامیاران اظهار کرد: این طرح در صورت اجرای صحیح میتواند زمینه ارتقای شاخصهای سلامت را فراهم کند و پس از ارزیابی نتایج، در سایر شهرستانهای استان نیز توسعه یابد.
وی فرهنگسازی و آگاهیبخشی عمومی را لازمه موفقیت این برنامه دانست و گفت: مردم باید با مزایا و نحوه اجرای پزشک خانواده آشنا شوند تا از این ظرفیت به شکل مطلوب استفاده کنند.
لهونی همچنین بر آسیبشناسی تجربه اجرای این طرح در سایر استانها تأکید کرد و افزود: باید نقاط ضعف و قوت اجرای برنامه در دیگر مناطق بررسی و از تجربیات موفق برای اجرای بهتر آن در کردستان استفاده شود.
کمبود آمبولانس، گلوگاه اصلی اورژانس استان است
شعله شاهغیبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان نیز با ارائه گزارشی از وضعیت شاخصهای سلامت کردستان، اظهار کرد: امید به زندگی در استان روندی افزایشی دارد، اما همچنان اجرای برنامههای پیشگیرانه و کنترل بیماریها برای بهبود این شاخص ضروری است.
وی با اشاره به وضعیت مرگومیر در استان افزود: هرچند نرخ مرگ ناشی از سکته قلبی و سکته مغزی در کردستان از میانگین کشوری پایینتر است، اما روند این شاخصها افزایشی بوده و نیازمند مداخلات مؤثر در حوزه پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و انجام خطرسنجی بیماریهای غیرواگیر است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان ادامه داد: مرگومیر ناشی از تصادفات جادهای در استان از میانگین کشور بالاتر است و کاهش این آمار مستلزم همکاری بینبخشی، ارتقای ایمنی راهها، کنترل سرعت و بهبود فرهنگ رانندگی است.
وی با بیان اینکه به دلیل محدودیت اعتبارات تنها حدود ۲۵ درصد جمعیت هدف تحت پوشش برنامه خطرسنجی قرار گرفتهاند، تصریح کرد: توسعه این برنامه میتواند در کاهش بیماریهای غیرواگیر و مرگومیر ناشی از آنها نقش مؤثری داشته باشد.
شاهغیبی همچنین به وضعیت سلامت مادران و کودکان اشاره کرد و گفت: اگرچه شاخص مرگ مادران باردار در استان از میانگین کشوری وضعیت مطلوبتری دارد، اما در برخی شاخصها از جمله مرگ نوزادان و کودکان زیر پنج سال روند افزایشی مشاهده میشود که تقویت مراقبتهای دوران بارداری و خدمات سلامت نوزادان را ضروری میکند.
وی با اشاره به شاخصهای تغذیهای استان افزود: افزایش کموزنی، لاغری و پوسیدگی دندان در کودکان از جمله چالشهای موجود است و اجرای برنامههای تغذیهای، حمایت از خانوارهای پرخطر و آموزش بهداشت دهان و دندان در مدارس در دستور کار قرار دارد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان ادامه داد: کمبود ویتامین D، کمبود آهن، شیوع فشار خون، چاقی و دیابت در استان نیازمند مداخلات جدیتر در حوزه آموزش، پیشگیری و اصلاح سبک زندگی است.
وی با بیان اینکه سواد سلامت در کردستان پایینتر از میانگین کشوری است، گفت: ارتقای این شاخص تنها با مشارکت دانشگاه علوم پزشکی امکانپذیر نیست و همکاری سایر دستگاههای اجرایی برای افزایش آگاهی عمومی ضروری است.
شاهغیبی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بیماریهای واگیر اشاره کرد و افزود: اگرچه بروز بیماری سل در استان روند کاهشی دارد، اما شیوع تب مالت همچنان بیش از دو برابر میانگین کشوری است و این موضوع ضرورت تشدید نظارت بر فرآوردههای لبنی سنتی و آموزش دامداران را نشان میدهد.
وی همچنین با تشریح وضعیت اورژانس پیشبیمارستانی استان اظهار کرد: از نظر تعداد پایگاههای اورژانس شهری و جادهای، کردستان در وضعیت مناسبی قرار دارد، اما کمبود آمبولانس باعث افزایش زمان رسیدن نیروهای امدادی به محل حادثه شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان خاطرنشان کرد: در حالی که استان به ۱۴۴ دستگاه آمبولانس نیاز دارد، اکنون تنها ۷۲ دستگاه در اختیار دارد و همین موضوع، زمان طلایی نجات بیماران قلبی، مغزی و مصدومان حوادث را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی تأکید کرد: تأمین آمبولانس صرفاً خرید تجهیزات نیست، بلکه سرمایهگذاری برای حفظ جان شهروندان در شرایط بحرانی محسوب میشود و باید در اولویت تصمیمگیریهای حوزه سلامت قرار گیرد.
ورود فاضلاب به سد آزاد سلامت شهروندان را تهدید میکند
در ادامه سیران نیلی، رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی کردستان اظهار کرد: تنها حدود ۲۵ درصد مشکلات حوزه سلامت توسط دانشگاه علوم پزشکی قابل حل است و ۷۵ درصد دیگر نیازمند همکاری و حمایت سایر دستگاهها و سازمانهاست.
وی با اشاره به برگزاری کارگروههای تخصصی سلامت در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ افزود: بخش قابل توجهی از مصوبات این کارگروهها به موضوع آب، فاضلاب و تأمین نان کامل اختصاص داشته، اما بخش زیادی از آنها هنوز اجرایی نشده است.
رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی کردستان با نمایش مستنداتی از وضعیت حوضه آبریز سد آزاد، گفت: فضولات دامی و فاضلاب برخی روستاهای بالادست بهصورت مستقیم وارد مخزن سد میشود و این مسئله میتواند با ایجاد شرایط مناسب برای رشد جلبکها و تولید سموم خطرناک، سلامت مصرفکنندگان آب شرب را تهدید کند.
نیلی با بیان اینکه برخی ترکیبات ناشی از رشد جلبکها در فرآیندهای متداول تصفیه آب بهطور کامل حذف نمیشوند، افزود: پیشگیری از ورود فاضلاب به مخزن سد، مهمترین راهکار برای جلوگیری از بروز این مخاطرات است.
وی ادامه داد: در حوزه آبریز سدهای تأمینکننده آب شرب استان حدود ۱۶۸ روستا وجود دارد که اجرای شبکه جمعآوری و تصفیه فاضلاب در آنها نیازمند اعتبارات قابل توجهی است و تاکنون به دلیل کمبود منابع مالی، این طرحها اجرایی نشدهاند.
رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی کردستان همچنین با اشاره به برخی مصوبات اجرا نشده، اظهار کرد: اختصاص اعتبار برای جمعآوری فضولات دامی، پاکسازی روستاهای حوزه آبریز سدها و ایجاد زیرساختهای لازم از جمله اقداماتی است که هنوز به نتیجه نرسیده است.
وی خواستار پیگیری تأمین اعتبارات ملی برای اجرای طرحهای فاضلاب در روستاهای بالادست سدها شد و افزود: لازم است با مشارکت نمایندگان استانهای بهرهمند از منابع آبی کردستان، این موضوع از وزارت نیرو پیگیری شود.
نیلی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع تولید نان کامل اشاره کرد و گفت: با وجود برگزاری جلسات متعدد و انجام اقدامات کارشناسی، اجرای طرح نان کامل در استان به دلیل مشخص نشدن قیمت آرد کامل هنوز عملیاتی نشده است.
وی افزود: بر اساس گزارش شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، کردستان در برخی شاخصها از جمله شناسنامهدار کردن محصولات کشاورزی و اجرای برنامه نان کامل، در میان استانهای کشور وضعیت مطلوبی ندارد.
رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی کردستان همچنین بر ضرورت برگزاری منظم جلسات کارگروه سلامت و امنیت غذایی و مجمع سلامت استان تأکید کرد و خواستار پیگیری مستمر اجرای مصوبات و تقویت هماهنگی میان دستگاههای اجرایی برای ارتقای شاخصهای سلامت در استان شد.
محدودیت منابع مالی مهمترین مانع توسعه شبکه فاضلاب روستاهای بالادست سدهاست
محمد فرهاد، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کردستان نیز با تشریح وضعیت زیرساختهای فاضلاب کردستان، اظهار کرد: پوشش شبکه جمعآوری فاضلاب در مناطق شهری استان به ۹۶.۶ درصد رسیده که بالاتر از میانگین کشوری است و در بخش تصفیه نیز ۷۸ درصد فاضلاب جمعآوریشده در استان تصفیه میشود.
وی افزود: در حوزه روستایی نیز با وجود محدودیتها، کردستان از نظر جمعیت تحت پوشش خدمات فاضلاب جایگاه نخست کشور را دارد، هرچند همچنان در این بخش با عقبماندگیهایی مواجه هستیم که مشابه آن در سطح کشور نیز وجود دارد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کردستان با اشاره به برنامههای انجامشده برای حفاظت از منابع آب شرب استان، گفت: مطالعات تمامی روستاهای واقع در بالادست سدهای تأمینکننده آب شرب انجام و روستاهای دارای بیشترین اثرگذاری بر کیفیت آب شناسایی شدهاند.
فرهاد ادامه داد: برای اجرای شبکه جمعآوری و تصفیه فاضلاب این روستاها، مطالعات ماده ۲۳ انجام و پیشنهاد تأمین اعتبار آن به سازمان برنامه و بودجه کشور ارائه شده است. برآورد هزینه اجرای این طرحها در سالهای اخیر متناسب با شرایط اقتصادی بهروزرسانی شده و اکنون به چندین هزار میلیارد تومان رسیده است.
وی با بیان اینکه شرکت آب و فاضلاب پیگیری تأمین اعتبارات ملی را در دستور کار دارد، افزود: توسعه شبکه فاضلاب در روستاها بدون اختصاص منابع مالی کافی امکانپذیر نیست.
مدیرعامل آبفای کردستان به برخی پروژههای در دست اجرا نیز اشاره کرد و گفت: عملیات اجرایی شبکه فاضلاب تعدادی از روستاهای بالادست سدها آغاز شده و در برخی نقاط نیز شبکه جمعآوری تکمیل شده است، اما تکمیل تصفیهخانهها نیازمند تأمین اعتبار است.
وی از اجرای طرح ساخت پکیجهای تصفیه فاضلاب با استفاده از توان داخلی شرکت خبر داد و اظهار کرد: برای کاهش هزینهها، کارگاه تولید پکیجهای تصفیه فاضلاب در شرکت راهاندازی شده و تاکنون چند واحد نیز تولید شده است.
فرهاد با تأکید بر اینکه حفاظت از منابع آب تنها بر عهده شرکت آب و فاضلاب نیست، تصریح کرد: مدیریت فضولات دامی، کنترل فاضلابهای روستایی، ساماندهی مصرف کود و سموم کشاورزی و پیشگیری از آلودگی منابع آب نیازمند همکاری دستگاههایی از جمله جهاد کشاورزی، فرمانداریها و سایر نهادهای مرتبط است.
وی خاطرنشان کرد: با برنامهریزی مشترک و تأمین اعتبارات لازم میتوان روند آلودگی منابع آب را کنترل و زمینه ارتقای کیفیت آب شرب استان را فراهم کرد.
اجرای پزشک خانواده شهری از کامیاران آغاز میشود
در ادامه خالد رحمانی، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، با اشاره به اهمیت برنامه پزشک خانواده، اظهار کرد: این طرح یکی از مهمترین برنامههای ملی حوزه سلامت است که ریاست ستاد ملی آن بر عهده رئیسجمهور و ریاست ستاد استانی نیز بر عهده استاندار است.
وی با بیان اینکه اجرای این برنامه در کشور بهصورت مرحلهای در حال انجام است، افزود: تاکنون ۴۰ دانشگاه علوم پزشکی در قالب این طرح فعالیت خود را آغاز کردهاند و کردستان نیز در مرحله بعدی اجرای برنامه قرار دارد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با یادآوری اجرای پزشک خانواده روستایی از سال ۱۳۸۴، گفت: اکنون هدف، توسعه این برنامه در مناطق شهری است تا نظام ارائه خدمات سلامت ساماندهی و نظام ارجاع بهصورت کامل اجرایی شود.
رحمانی تصریح کرد: در مرحله نخست، تمامی جمعیت شهری شهرستان کامیاران تحت پوشش پزشک خانواده قرار میگیرند و پس از ارزیابی نتایج، زمینه توسعه برنامه به سایر شهرهای استان فراهم خواهد شد.
وی درباره ساختار این طرح توضیح داد: به ازای هر سه هزار نفر جمعیت، یک پزشک خانواده به همراه تیم سلامت شامل مراقبان سلامت، ماما و نیروهای پشتیبان مسئول ارائه خدمات اولیه، پیشگیری، غربالگری و درمان در سطح اول خواهند بود و در صورت نیاز، بیماران از طریق نظام ارجاع به پزشکان متخصص و مراکز درمانی سطح بالاتر هدایت میشوند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، یکی از اهداف اصلی اجرای پزشک خانواده را کاهش پرداخت از جیب مردم عنوان کرد و افزود: بر اساس برنامههای توسعه کشور، هدفگذاری شده است که سهم پرداخت مستقیم مردم برای دریافت خدمات سلامت به کمتر از ۳۰ درصد کاهش یابد.
وی همچنین پوشش بیمهای کامل، کاهش مراجعات غیرضروری به پزشکان متخصص، ارتقای عدالت در سلامت، افزایش کیفیت خدمات درمانی و کاهش هزینههای غیرضروری را از دیگر اهداف اجرای این برنامه برشمرد.
رحمانی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف اظهار کرد: برنامه پزشک خانواده در بسیاری از کشورهای دنیا اجرا شده و سازمان جهانی بهداشت نیز توسعه این نظام را یکی از مهمترین راهکارهای دستیابی به عدالت در سلامت میداند.
وی تأکید کرد: موفقیت این طرح نیازمند فرهنگسازی، مشارکت مردم، همکاری دستگاههای اجرایی، هماهنگی بیمهها، تأمین منابع مالی و توسعه زیرساختهای الکترونیک حوزه سلامت است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان خاطرنشان کرد: در نظام جدید، مراجعه به پزشک متخصص از مسیر نظام ارجاع انجام خواهد شد و پزشک خانواده مسئول پیگیری روند درمان و دریافت بازخورد از سطوح تخصصی خواهد بود.
رحمانی ابراز امیدواری کرد با همکاری استانداری، فرمانداری کامیاران، دستگاههای اجرایی و مجموعه دانشگاه علوم پزشکی، اجرای موفق این برنامه زمینه تعمیم آن به سایر شهرهای استان را فراهم کند.
انتهای پیام
