همه ی ما زمانی که خواسته ای داریم فورا به درگاه خدا دست به دعا می شویم. اما دعا کردن نیز آداب خاص خودش را دارد. برای اینکه دعاهایتان مقبول واقع شود لازم است بهترین زمان برای دعا کردن و بهترین مکان آن را که در پارس نیوز به شما توضیح داده ایم را بخوانید.
برای دعا کردن چند مورد را باید درنظر داشته باشید:
کودکی را درنظر بگیرید کـه از پدر و مادرش تقاضایی دارد؛ شـما هم بهمین روش دعایتان رابا خدا در بین بگذارید. با خدا بـه زبان ساده و خودمانی حرف بزنید و موقع دعا کردن درنظر داشته باشید کـه خدا خیر و صلاح شـما را بهتر میداند و تصمیم گیری نهایی در مورد اجابت دعایتان رابه او بسپارید.
راز و نیاز با خدا را در طول امور روزمرهتان فراموش نکنید و همچنین غیر از خودتان برای دیگران هم دعا کنید. علاوه بر حرف زدن سعی کنید کـه فکر و ذهنت ان هم درگیر مهربانی و عظمت خدا باشد و بخاطر بسپارید کـه فقط برای حاجتهایتان بـه یاد خدا نیفتید و گاهی از او بابت نعمتهایش سپاسگزاری کنید.
قبل از این کـه بـه معرفی بهترین زمانها برای استجابت دعا بپردازیم، بهتر اسـت بـه این نکته اشاره کنیم کـه اگر درخواستی کـه مـا از خداوند مهربان داریم، هماهنگ با مصلحت مـا باشد، مطمئنا اجابت خواهد شد و تفاوت چندانی ندارد کـه این تقاضای بـه زبان خاص یا در زمان مخصوصی گفته شود و اگر تقاضای مـا مخالف خواست پروردگار باشد، در هر صورت اجابت نخواهد شد.
این مسئله را هم فراموش نکنید کـه: عده ای از زمانها و مکانها در نزد خداوند از ارزش بیشتری برخوردار هستند. بطور مثال دعا کردن در مکه مکرمه ودر کنار خانه خدا رنگ و روح بیشتری نسبت بـه پرستش کردن در خانه یا در محل کار دارد. همینطور پرستش کردن در برخی زمانهای خاص بهتر از پرستش کردن در ساعات عادی روزانه اسـت. بهترین زمانها برای استجابت دعا مطابق با گفته ائمه و بزرگان دین، بـه شرح زیر اسـت:
مطابق با گفته امام صادق «ع»، پرستش در چنین زمانی بسیار شایسته اسـت. مشهور اسـت کـه در زمان نمازهای روزانه، خداوند دو فرشته رابه سمت هر نمازگزاری میفرستد تا نمازگزار پس از پایان نمازش، حاجتش را بگوید و آن دو فرشته حاجت وی را بـه درگاه خداوند ببرند. پرستش پس از نمازهای روزانه، مخصوصا پس از نماز صبح، بسیار کارگشاست. همچنین خواندن آیهالکرسی قبل و بعد از نماز بـه برآوردهشدن حاجات بسیار کمک می کند.
در روایتی از امام صادق «ع» بیان شده کـه دعا در بعد از ظهر بسیار نتیجهبخش اسـت. بـه نظر میرسد منظور از بعد از ظهر، ساعتی پس از نماز ظهر اسـت و “بعد از ظهر” با “عصر” تفاوت دارد. همچنین در روایت دیگری از امام صادق «ع» نقل شده اسـت کـه هنگام برطرفشدن سایهها «هنگام عصر کـه با بعد از ظهر تفاوت دارد» زمانی مناسبی برای پرستش اسـت.
امام باقر «ع» میفرمایند کـه خداوند در هر شب جمعه رو بـه سوی انسانها میگوید: آیا پرستشکنندهای وجوددارد کـه جوابش را بدهم، یا توبهکنندهای هست کـه وی را ببخشم؟ آیا تقاضایکنندهای هست کـه سیرآبش کنم؟
پیامبر گرامی اسلام، بر پرستش در سحرگاه بسیار تاکید کردهاند. مشهور اسـت کـه ایشان بـه امام علی «ع» نصحیت می کردند کـه در هنگام سحرگاه مشغول پرستش و راز و نیاز شود. علاوهبر این، پرستش پس از نماز صبح، در زمان “بینالطلوعین” بسیار سفارش شدهاسـت.
امام صادق «ع» پرستش در پیش از طلوع و غروب آفتاب را سنتی واجب دانستهاند. شایان ذکر اسـت کـه دعاهای مجرب برای طلوع و غروب آفتاب وجوددارد کـه می توان ازآنها برای برآوردهشدن حاجات استفاده کرد.
پیامبر «ص» پرستش در شب را موجب استجابت صد درصدی دعا دانستهاند. منظور از “شب”، همان ساعاتی اسـت کـه نماز شب را اقامه میکنند، یعنی از آغاز شب تا یکی دو ساعت مانده بـه طلوع آفتاب، زمان مناسبی برای پرستش و راز و نیاز با خداوند مهربان اسـت.
دعا کردن در زیر باران، جزو روشهای مرسوم دعا کردن در بین مسلمانان اسـت. امام صادق «ع» نیز هنگام بارش باران را برای راز و نیاز با خداوند مناسب دانستهاند.
زمانی کـه زمینلرزه یا ماهگرفتگیای اتفاق میافتد یا یکیدیگر از آیات خداوند نمایان می شود، بهترین زمان برای پرستش اسـت. اگر تشخیص چنین زمانهایی برای شـما دشوار اسـت، بـهخاطر داشته باشید کـه هرگاه از رادیو و تلوزیون وجوب خواندن نماز آیات اعلام شد، زمانی اسـت کـه یکی از نشانههای خاص خداوند بروز کردهاسـت.
شب قدر، یکی از برجستهترین شبها در دین اسلام اسـت. در قرآن کریم گفته شده کـه خداوند قرآن را در شب قدر بر پیامبر نازل کرد. همچنین بسیار مشهور اسـت کـه هر دعایی در شب قدر استجابت میشود، پس پرستش شب قدر را از دست ندهید.
مشهور اسـت کـه خداوند مهربان درهای استجابت دعا را در ماه مبارک رمضان برروی بندگانش باز می کند.
مشهور اسـت هنگامیکه مسلمانی تمام روز را روزه می گیرد و پس از اذان مغرب، بر سر سفرهای افطار خودرا میگشاید، فرشتگان هم با او همسفره خواهند بود. چنین زمانی برای راز و نیاز و پرستش با پروردگار بسیار مناسب اسـت.
عیدهایی نظیر عید قربان، عید فطر، روز مبعث پیامبر گرامی اسلام و روزهای تولد ائمه «علیهم السلام» جزو بهترین روزها برای پرستش بـه درگاه خداوند مهربان هستند. چـه بهتر کـه در چنین روزهایی این بزرگان را واسطهای در بین خود و خداوند مهربان قرار دهیم.
شبهای این ده روز، جزو سفارش شده ترین ایام برای راز و نیاز با خداوند هستند. در چنین ایامی کـه حج واجب در سرزمین عربستان در حال انجام اسـت، زمان بسیار مناسبی برای پرستش با خداوند و کسب حاجت از اوست.
هنگام وزیدن باد صبحگاهی، یکی از زمانهاییست کـه در روایات اسلامی برای راز و نیاز با خداوند متعال مناسب دانسته شدهاسـت. بـه نظر می رسد کـه منظور از “هنگام وزیدن باد صبحگاهی”، دقایقی پس از طلوع آفتاب، تا قبل از گرم شدن هوا باشد.
دعا کردن در هنگام اذان مغرب، صبح و ظهر بـه استجابت دعا بسیار کمک می کند. شایان ذکر اسـت کـه عده ای از دعاهای خاص مطابق با گفته بزرگان دین برای خواندن در هنگام اذان سفارش شدهاند، شـما میتوانید ازآن دعاها نیز برای راز و نیاز با خداوند در هنگام اذان استفاده کنید.
سجده نمازهای روزانه، زمان مناسبی برای راز و نیاز با خداوند اسـت، البته فراموش نکنید کـه در نمازهای روزانه اجازه دعا کردن بـه زبان پارسی را ندارید، پس یا باید از دعاهای عربی برای سجده نمازهای روزانه استفاده کنید یا راز و نیاز با خداوند را بـه اتمام نماز و هنگام سجده شکر موکول کنید.
هنگامی شنیدن قرائت قرآن، بهترین زمان برای زمزمه کردن اذکار قرآنی اسـت. همچنین عده ای از دعاها و ستایشها وجود دارند کـه مخصوص قبل و بعد از قرائت قرآن هستند.
حضرت زهرا میفرمایند از پیامبر گرامی اسلام شنیدم کـه در روز جمعه زمان خاصی هست کـه هرکس در آن زمان دعایی بـه درگاه خداوند بکند یا خواستهای را مطرح کند، مطمئنا بـه آن حاجت خواهد رسید. از پیامبر پرسیدم: انچه زمانی اسـت؟ حضرت فرمودند: موقعی کـه خورشید در حال غروب باشد و نیمی از قرص آن، در پشت کوهها پنهان شدهباشد.
بـه یازدهمین رکعت از یازده رکعت نماز شب، نماز وتر می گویند. از امام صادق «ع» روایت شده کـه دعاکردن پس از نماز وتر بسیار بـه اجابت نزدیک اسـت.
یکی از بهترین زمانها برای پرستش و راز و نیاز با خداوند، زمانی اسـت کـه دل انسانی بـه هر دلیلی نرم شده و احساسات بـه جای عقل و منطق بر او تسلط دارند. همچنین در روایتهای دیگری نقل شدهاسـت کـه برای دعا با خداوند، ابتدا اندکی بـه جایگاه خود و نقش خود در چرخه هستی فکر کنید.
زمانی کـه بـه عجز و ضعف خود در برابر خداوند واقف گشتید و جایگاه خودرا بعنوان یک پرستشکننده پذیرفتید، سپس مشغول پرستش و راز و نیاز شوید، چنانکه حافظ شیرازی میسراید: سیل در اشک زدم، کاهل طریقت گویند/ پاک شو اول و پس دیده بر آن پاک انداز.
درباره فضیلت مسجد نسبت به سایر مکانها، امام صادق ـ علیه السّلام ـ میفرمایند: » رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ از جبرئیل پرسید چه مکانی نزد خدا محبوبتر است. جبرئیل فرمود مساجد، و محبوبترین مردم اهل مسجد کسی است که اول از همه داخل مسجد شود و آخر از همه خارج شود.[1]« دعا در مکان محبوب خدا به اجابت نزدیکتر است چنانکه »امام باقر وقتی حاجتی داشت به مسجد میرفت و دعا میکرد.[2]«
این مسجد مکانی است که سالکان و عارفان بسیاری با عبادت در آنجا، خود را به درجات بلند عرفانی رساندند. مسجدی است که به فرموده امام صادق ـ علیه السّلام ـ »هزار نبی و هزار وصی در آن نمازگزاردهاند.[3]« و علمای بزرگ شیعه عملا فضیلت این مسجد و تاثیر دعا و مناجات در آن را ثابت کردهاند.
مکه از ابتدای خلقت سرزمین برگزیده خداوند بوده است. برای همین خانه خدا در آن مکان مقدس بنا شده است و خداوند به درخواست حضرت ابراهیم، مکه را شهری امن برای ساکنان آن قرار داده است. ( بقره/126) و به خاطر فضیلتی که دارد دارای احکام ویژهای است و این فضیلت باعث استجابت دعا میشود چنانکه »امام رضا ـ علیه السّلام ـ در حالیکه اشاره به مکه و کوههای اطراف میکرد، فرمود: کسی در آن کوهها توقف نمیکند مگر اینکه دعایش مستجاب میشود لاکن دعای مومن در آخرتش اجابت میشود و دعای کافر در دنیایش.[4]
همانگونه که مساجد نسبت به سایر اماکن برتری دارند، در میان مساجد نیز برخی از آنها نسبت به برخی دیگر برترند. از امام صادق ـ علیه السّلام ـ روایت است که: » رسول اکرم فرمود نماز در مسجد من برابر است با هزار نماز در مساجد دیگر غیر از مسجد الحرام.[5]«
امام صادق ـ علیه السّلام ـ میفرمایند: » خداوند در روی زمین مکانهایی دارد که دعا در آنها مستجاب میشود و حرم امام حسین ـ علیه السّلام ـ یکی از این اماکن است.[6]«
امیرمومنان ـ علیه السّلام ـ میفرمایند: »رسول خدا در حجة الوداع فرمود روز عرفه هنگام عصر خداوند به سبب اهل موقف عرفات، مباهات میکند و به ملائکه میفرماید به بندگانم نگاه کنید که از اطراف عالم با تحمل سختی به اینجا آمدهاند. آیا میدانید از من چه میخواهند؟ ملائکه گویند درخواست بخشش و مغفرت میکنند خداوند میفرماید گواه باشید که آنها را بخشیدم[7]«
۱ ـ بعد از نماز واجب
۲ ـ هنگام آمدن باران
۳ ـ هنگام ظاهر شدن آیه و نشانه معجزهای از طرف خدا برای بندگان خود.
اول : آن که مایوس نشوى از رحمت خدا، زیرا به اجابت نرسیدن دعا ممکن است به سبب گناهکار بودن تو باشد که مانع اجابت است پس درصدد رفع آن به توبه و تعذیب نفس برآى .
دوم : ترک دعا نکن .
سوم : راضى باش به تقدیر الهى تا همان رضاى تو باعث اجابت دعایت بشود.