فرارو- مظفرالدین شاه قاجار علاوه بر تاجوتخت شاهی و علاقه به تفریح و خوشگذرانی، عشق سفر به فرنگ را هم از شاه شهید به ارث برده بود. او در طول دوران دهسالهی سلطنتش در فواصلی نزدیک به هم به اورپا مسافرت کرد. در عصری که خزانهی مملکت خالیتر از هر دوران دیگری بود و امور جاریهی کشور ازطریق استقراض از بانکهای روس و انگلیس درقبال اعطای امتیازات فراوان انجام میشد، در ۱۶ خرداد ۱۲۸۴، شاه جماعتی ۵۰ نفره از خدموحشم دربار را راهی سفری صدروزه کرد، که به شهادت تاریخ، دستاوری بهجز "هیچ" برای ایرانیان نداشت. سفری پرخرج که منابع مالی آن ازطریق وامی به ارزش ۲۹۰ هزار لیره از بانک شاهی انگلیس تأمین شد.
مظفرالدین شاه در سفر آخر به اورپا از اتریش، فرانسه، بلژیک و روسیه دیدن کرد. او در این سفر دستاوردهای اندکی ـ آن هم فقط برای دربار ـ به همراه آورد. ازآنجمله چند دستگاه تلفن برای دربار، سیناتوگراف برای دربار، فنوگراف (دستگاه ضبط و پخش صدا) برای دربار و لانترن مژیک (دستگاه نمایش تصاویر غیرمتحرک یا جهاننما) باز هم برای دربار؛ و البته بدهی چندصدهزار لیرهای برای مردم که کشورشان ازپس جنگ روس و ژاپن، بیش از گذشته گرفتار تورم و گرانی شده و به نان شب محتاج بودند.
چند تصویر از سفر مظفرالدین شاه به انگلستان
در طرف دیگر اما، شاه و رفقا، در فرنگستان گشتوگذار میکردند، در جشنهای باشکوه حاضر میشدند، به سیرک و اپرا و مراسم حرکات موزون میرفتند، در فروشگاههای پرزرقوبرق خرید میکردند و جایی نوشته آمده که گویا به بانوان فرنگی به دیدهی حسرت مینگریستهاند. مظفرالدین شاه همچنین به تجویز پزشکی انگلیسی دارویی برای تقویت قوهی باه همراه خود به ایران آورد که گفته میشود تأثیر همان دارو بر کلیهها، باعث مرگش شد.
بازتاب سفر مظفرالدین شاه به فرنگ در ۱۹۰۵ در مجلههای فکاهی فرنگی را ببینید
