در روزهایی که فضای اقتصادی کشور وارد یکی از پرتنشترین مقاطع خود شده بود، بازار طلا دوباره به یکی از اصلیترین پناهگاههای سرمایه تبدیل شد.
اما آنچه در این میان اهمیت داشت، فقط نوسانات قیمت یا رشد تقاضا نبود؛ بلکه رفتار واقعی مردم در مواجهه با بحران بود. کاربران در شرایطی که اخبار متناقض، نوسانات شدید و عدمقطعیت فضای بازار را احاطه کرده بود، چه تصمیمی گرفتند؟
آیا از بازار خارج شدند؟ آیا داراییهای خود را نقد کردند؟ یا تلاش کردند میان حفظ سرمایه و تأمین نقدینگی تعادل برقرار کنند؟
دادههای میلی از بازه ۹ اسفند تا ۱۹ فروردین، تصویری متفاوت از رفتار کاربران در بحران ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد برخلاف تصور رایج، تصمیمگیریها بیش از آنکه هیجانی باشند، مبتنی بر مدیریت ریسک و حفظ تعادل مالی بودهاند.
بازار در بحران متوقف نشد
در بازه مورد بررسی، مجموع خرید و فروش کاربران میلی به بیش از۱۳۴۰ کیلوگرم رسید.
حجم کل خرید: ۶۹۵,۵۶۸,۹۵۹ میلی
حجم کل فروش: ۶۵۱,۰۶۳,۷۸۴ میلی
مجموع معاملات: ۱,۳۴۶,۶۳۲,۷۴۳ میلی
همزمان، بیش از شش هزار میلیارد تومان برداشت و تسویه در پلتفرم انجام شد و ۶۲۷ میلیارد ریال نیز بدون فروش طلا، در قالب اعتبار در اختیار کاربران قرار گرفت. این دادهها نشان میدهد حتی در اوج بحران، بازار متوقف نشده و کاربران همچنان در حال تصمیمگیری فعال بودهاند.
در این میان، یک عدد بیش از همه جلب توجه میکند:
«۸۲ درصد کاربران دارایی خود را حفظ کردند». این یعنی بخش بزرگی از کاربران، با وجود فضای پرریسک بازار، تصمیم به خروج کامل نگرفتند.
مردم در بحران چگونه تصمیم گرفتند؟
بررسی رفتار کاربران نشان میدهد واکنشها بیش از آنکه هیجانی و ناگهانی باشند، تدریجی و مدیریتشده بودهاند.
طبق دادههای ثبتشده:
۸۲٪ کاربران دارایی خود را حفظ کردند
۵۵٪ همزمان خرید و فروش انجام دادند
۴۲٪ برداشت جزئی داشتند
تنها ۱۸٪ دارایی خود را بهطور کامل نقد کردند
این الگو نشان میدهد بسیاری از کاربران بهجای خروج کامل از بازار، تلاش کردهاند نقدینگی موردنیاز خود را مرحلهای تأمین کنند و همزمان بخشی از داراییشان را حفظ کنند. رفتاری که بیش از هر چیز، نشانه مدیریت ریسک در فضای بیثبات است.
میان ترس، احتیاط و فرصت
رفتار بازار در این دوره، نوسانات معناداری را تجربه کرد. بیشترین قیمت ثبتشده طلا در این بازه ۲۰۳,۱۶۹ ریال و کمترین قیمت ۱۶۷,۴۴۸ ریال بود.
اما مهمتر از خود قیمتها، تغییر رفتار کاربران در مواجهه با این نوسانات بود. در مقاطعی، نسبت خرید به فروش تا ۲.۷ برابر افزایش پیدا کرد و در برخی روزها نیز به ۰.۵ برابر رسید. این تغییرات نشان میدهد کاربران صرفاً دنبالهرو ترس بازار نبودند.
در روزهایی که عدمقطعیت به اوج رسید، بخشی از کاربران محتاطتر شدند؛ اما همزمان، بخشی دیگر افت قیمتها را فرصتی برای خرید تلقی کردند. به بیان دیگر، بحران برای همه فقط به معنای خروج از بازار نبود؛ بلکه برای برخی، زمان تصمیمگیری تازه بود.
طلا فقط ابزار سرمایهگذاری نبود
یکی از مهمترین نکات این دوره، تغییر نقش طلا در تصمیمهای مالی کاربران بود. در این بازه، بیش از ۶۲۷ میلیارد ریال اعتبار مبتنی بر طلا به کاربران اختصاص یافت و ۲۱۲۰ نفر از اعتبار خرید کالا استفاده کردند.
این اتفاق نشان میدهد در شرایط بحران، طلا فقط یک دارایی سرمایهای نیست؛ بلکه میتواند به ابزاری برای مدیریت زندگی روزمره و تأمین نقدینگی تبدیل شود. کاربران توانستند بدون فروش کامل دارایی خود، نیازهای مالیشان را مدیریت کنند؛ موضوعی که اهمیت نقدشوندگی و انعطاف ابزارهای مالی را در دورههای بحران پررنگتر میکند.
وقتی پاسخگویی بخشی از امنیت بازار میشود
بحران فقط رفتار معاملهگران را تغییر نداد؛ بلکه حجم نیاز کاربران به دریافت پاسخ و اطمینان را نیز افزایش داد.
تنها در سه روز ابتدایی بحران:
بیش از ۳۹ هزار تماس ثبت شد
مجموع زمان مکالمات به ۱۳۷۷ ساعت رسید
میزان رضایت تماسها ۹۷ درصد بود
این اعداد نشان میدهد در شرایط پرریسک، دسترسی به پاسخ و پشتیبانی، بخشی از فرآیند تصمیمگیری کاربران است. در چنین شرایطی، اعتماد فقط به قیمت و بازار وابسته نیست؛ بلکه به کیفیت ارتباط، پاسخگویی و دسترسی نیز گره میخورد.
حتی تحویل فیزیکی هم متوقف نشد
با وجود تعطیلی بخشی از بازار طلا و محدودیت فعالیت شعب و نمایندگیها، فرآیند تحویل فیزیکی طلا ادامه پیدا کرد. در این دوره:
۱۲۱۹ درخواست تحویل ثبت شد
بیش از ۹۰۵۵ گرم طلا به کاربران تحویل داده شد
ادامه روند تحویل طلا در شرایط محدودیت، یکی از مهمترین نشانههای تداوم فعالیت زیرساخت بازار در روزهای بحران بود. میلی اعلام کرده طی سالهای اخیر، بیش از ۴۸۴ کیلوگرم طلای فیزیکی به کاربران تحویل داده و حجم معاملات آن از ۲۷.۱ تن عبور کرده است.
