علیرضا ایزدی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: محدوده محوطه تاریخی دقیانوس، محدودهای مشخص و ثبت شده است. هرگونه فعالیت عمرانی یا ساختوساز در این محدوده یا پیرامون آن باید مطابق با ضوابط و مقررات وزارت میراث فرهنگی انجام شود. اگر هم طرحی مدنظر باشد، ابتدا لازم است استعلامهای قانونی از وزارتخانه گرفته شود.
وی افزود: در گذشته، طرحهایی بهصورت پیشنهادی برای جابجایی یا تعیین محدودههای جایگزین مطرح شده بود، اما در حال حاضر هرگونه صحبت درباره اجرای پروژههای غیرمرتبط در محدوده ثبت شده محوطه تاریخی دقیانوس در حد شایعه است.
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با بیان اینکه تعیین محدوده و ضوابط حفاظتی مربوط به آن، سال گذشته نهایی و اعلام شده است، تاکید کرد: شهر تاریخی جیرفت، همانند شهر تبریز قدیم، از ارزش بسیار بالای تاریخی برخوردار است و اجازه انجام فعالیتهای عمرانی بدون مجوز و استعلام قانونی در آن داده نخواهد شد.
ایزدی تصریح کرد: محوطههای صندل و دقیانوس از جمله میراثهای ارزشمند جیرفت به شمار میروند که حفظ حریم و ضوابط حفاظتی آنها، از اهمیت ویژهای برخوردار است. از همین رو، تاکید وزیر میراث فرهنگی بر عدم استفاده از این محدوده برای پروژه مسکن مهر، نشانهای از اولویتیافتن حفاظت از میراث تاریخی در برابر طرحهای عمرانی تلقی میشود.
شهر دقیانوس جیرفت
شهر دقیانوس در شمال شهرستان جیرفت جای گرفته و مربوط به دوره سلجوقیان است. با توجه به وسعت ۴۰ کیلومتری این شهر که هسته مرکزی آن تنها ۱۲ کیلومتر وسعت دارد، این شهر جزء بزرگترین شهرهای اسلامی کشور محسوب میشده است.
شهر دقیانوس در زمان سلجوقی از قطبهای تجاری و اقتصادی ایران با کشورهای شرقی منطقه بوده، مارکوپولو جهانگرد مشهور ایتالیایی نیز، در سفرنامه خود از شهر تاریخی دقیانوس به عنوان یک شهر پرشکوه یاد کرده است.
کاوشهای باستانشناسی در این محوطه از سال ۱۳۸۱ به سرپرستی خانم دکتر چوبک آغاز شد و در طی آن بخشهایی از جمله گورستانی در منتهیالیه غربی آن، بازار، حمام، ارگ در سمت جنوب شرق بازار، مسجد در سمت شرق بازار و منطقه صنعتی در جنوب غرب بازار کشف شدهاند. بهطور کلی شهرهای قدیم ایران در گذشته به چندین محله تقسیم میشدند و هر شهر دارای یک مرکز بود و هر محله از یک یا چند مرکز کوچک تشکیل میشد. سازههای این شهر از نوع آجر روی پی سنگی بودند.
حدود یک هزار و ۳۰۰ مترمربع از شهر دقیانوس از زیر خاک بیرون آورده شده که در این بررسیها بخشی از معابر عمومی شهر به طول ۲۰ متر و عرض پنج متر با سنگفرش کشف شده است. معابری که در اطراف آن وجود دارد، مملو از ساختمانهایی است که بیشتر کاربری عمومی داشتند. با توجه به گستردگی شهر دقیانوس به نظر میرسد که بیش از ۱۰۰ محله و ۱۰۰ میدانگاه در آن قرار داشته است. این امر وسعت بسیار زیاد شهر، گستردگی جمعیت، رونق اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دقیانوس در دوره سلجوقی را نشان میدهد.
