به گزارش ایرنا، ارمنستان پیشتر علاقهمندی و تعهد خود را برای پیوستن به اتحادیه اروپا اعلام کرده و به طور همزمان نیکول پاشینیان نخستوزیر این کشور گفته است که ایروان قصد خروج از اتحادیه اقتصادی اوراسیا را ندارد و تا حد امکان، عضویت در هر دو اتحادیه را با یکدیگر تلفیق خواهد کرد.
از سوی دیگر، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه معتقد است: ادغام در اتحادیه اروپا به طور خودکار مستلزم قطع تعامل ارمنستان با اتحادیه اقتصادی اوراسیا است و تمام امتیازاتی را که ایروان در طول عضویت خود در اتحادیه اقتصادی اوراسیا از آن بهرهمند شده است، از دست میدهد.
این موضع رسمی مسکو طی روزها و هفتههای گذشته از زبان مقامات روس «تکرار و تکرار» شد تا جایی که سخن از محدودیت واردات محصولات ارمنستان نیز به میان آمد.
با این حال، نشست روز جمعه سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا در حالی برگزار شد که به گفته دستیار رئیسجمهور روسیه، موضوع ارمنستان روند اجلاس را تحتالشعاع قرار نداد اما در مورد اراده ایروان به عضویت در اتحادیه اروپا بحث و گفت وگو شد.
یوری اوشاکوف اظهار کرد: در این پیوند، بیانیهای از سوی رهبران چهار کشور عضو دیگر اتحادیه اقتصادی اوراسیا (سران روسیه، قزاقستان، بلاروس و قرقیزستان) تصویب شد که گریگوریان معاون نخستوزیر ارمنستان که هماینک در اجلاس سران این اتحادیه حضور دارد، این بیانیه را به ایروان خواهد برد.
در همین حال، سخنگوی کرملین امروز جمعه گفت: با نزدیکتر شدن ارمنستان به اتحادیه اروپا، این کشور دیر یا زود خود را در موقعیت و مجموعه دستورالعملها و شرایطی خواهد یافت که با هنجارها و قوانین اتحادیه اقتصادی اوراسیا در تضاد خواهد بود.
دیمیتری پسکوف افزود: حرکت به سمت اتحادیه اروپا حق حاکمیت مطلق ارمنستان است، اما ایروان نمیتواند و نباید این کار را با هزینه کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا انجام دهد، بلکه باید این کار را با هزینه خودش انجام دهد.
در همین حال، معاون نخستوزیر ارمنستان در نشست سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا در آستانه اعلام کرد: ما بارها بر تعهد ارمنستان به همکاری سودمند متقابل در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا به منظور تضمین ثبات اقتصادی و توسعه اقتصادی پایدار برای کشورهایمان و منطقهمان تأکید کردهایم.
مهر گریگوریان افزود: جمهوری ارمنستان قصد دارد بر اساس احترام متقابل، مشارکت برابر و در نظر گرفتن منافع ملی همه کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، با حسن نیت در کار این اتحادیه مشارکت کند.
گریگوریان به نمایندگی از نخستوزیر ارمنستان در نشست سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا حضور یافت.
پیشتر دبیرکل کشورهای مستقل مشترک المنافع، انتخابات پارلمانی ارمنستان به عنوان دلیل غیبت پاشینیان نخست وزیر ارمنستان، در رویدادهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا در آستانه ذکر شده است.
سرگئی لبدوف افزود: ارمنیها میگویند که پاشینیان به دلیل انتخابات به آستانه نیامده است، زیرا همه مقامات ارشد به خاطر انتخابات، مسئولیتهای خود را به صورت موقت ترک کردهاند.
انتخابات پارلمانی ارمنستان هفتم ژوئن (۱۷ خرداد ۱۴۰۵) برگزار خواهد شد.
اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) یک بلوک اقتصادی منطقهای متشکل از پنج کشور منطقه پس از فروپاشی شوروی است که با هدف ایجاد بازار مشترک و تجارت آزاد میان اعضا در سال ۲۰۱۵ شکل گرفت. این اتحادیه تلاش میکند تا جابهجایی آزاد کالا، خدمات، سرمایه و نیروی کار را تسهیل کند.
تصمیم روسیه برای محدودیت واردات میوه و سبزیجات ارمنستان از فردا
در میانه بحثها درباره احتمال تعلیق عضویت ارمنستان در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، سازمان نظارت بر بهداشت کشاورزی و دامی روسیه (روسسلخوزنادزور) روز جمعه اعلام کرد که این کشور از شنبه ۳۰ می (نهم خرداد) واردات میوه و سبزیجات از ارمنستان را محدود خواهد کرد.
این سازمان دولتی روسیه در بیانیهای افزود: مسکو قصد دارد که محدودیتهای موقت بر واردات برخی از انواع توتها و سبزیجات تازه از ارمنستان، از جمله گوجه فرنگی، خیار، فلفل، سبزیجات و توت فرنگی، اعمال کند.
بنا بر اعلام روسسلخوزنادزور، محدودیتهای موقت بر واردات این محصولات که از ارمنستان منشأ گرفته و از آنجا ارسال میشوند، تا زمانی که سازوکار برای تضمین ایمنی منابع تدوین و اجرا شود، اعمال خواهد شد.
بر این اساس، این تصمیم در پی افزایش تخلفات در عرضه محصولات میوه و سبزیجات ارمنستان به روسیه و برای اطمینان از ایمنی بهداشت گیاهی گرفته شده است.
این سازمان دولتی روسیه خاطرنشان کرد که وضعیت فعلی میوه و سبزیجات ارمنستان با توجه به بازرسیهای صورت گرفته و ثبت ۱۸۱ تخلف از ابتدای سال ۲۰۲۶ میلادی، تهدیدی برای وضعیت بهداشت گیاهی روسیه محسوب میشود.
روسسلخوزنادزور ادامه داد: بخش قابل توجهی از عرضه میوه و سبزیجات ارمنستان از طریق بسیاری از فعالان تجارت خارجی این کشور با مالکیت نامشخص انجام میشود که از کنترلهای قرنطینهای گیاهی طفره میروند.
نگاهی به تجارت روسیه و ارمنستان
بنا بر گزارش منابع رسمی روس، روسیه شریک تجاری اصلی ارمنستان است.
در حالی که در سال ۲۰۲۵ میلادی، روسیه سهم ۳۴ درصدی از تجارت خارجی ارمنستان داشت، ایروان تنها سه دهم درصد از کل تجارت خارجی مسکو را به خود اختصاص داده است.
دیماه ۱۴۰۴، سرگئی کوپیرکین سفیر روسیه در ارمنستان در مصاحبهای گفت: تجارت متقابل بین دو کشور در ۹ ماه اول سال ۲۰۲۵ تقریباً به پنج میلیارد دلار رسید؛ این در حالی است که در کل سال ۲۰۲۴، تجارت روسیه و ارمنستان به رکورد ۱۲.۴ میلیارد دلار دست یافته بود.
به گفته سفیر روسیه در ارمنستان، کاهش قابل توجه در حجم مبادلات تجاری میان این دو کشور در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با سال ۲۰۲۴ به دلیل صادرات مجدد سنگها و فلزات قیمتی روسیه از طریق ارمنستان به کشورهای ثالث بوده است.
پس از آن بود که ویگن ینوکیان رئیس دفتر مرکز صادرات روسیه در ارمنستان اعلام کرد که گردش مالی تجاری بین دو کشور در سال ۲۰۲۵ به ۷.۷ میلیارد دلار رسید.
روسیه سوخت هستهای و تجهیزات نیروگاههای هستهای، منابع انرژی، چوب، ماشینآلات و تجهیزات، فلزات غیر از فرآوردههای آهنی، محصولات شیمیایی و غلات را به ارمنستان صادر میکند.
صادرات اصلی ارمنستان به فدراسیون روسیه نیز محصولات غذایی و مواد اولیه کشاورزی، منسوجات و محصولات شیمیایی است.
آخرین آمار اعلامی کمیسیون اقتصادی اوراسیا از حجم تجارت میان روسیه و ارمنستان مربوط به سال ۲۰۲۱ است و آمارهای جدیدتر منتشر نشده است.
بنا بر این آمار در دسترس، در سال ۲۰۲۱ ارمنستان حدود ۱۰۰ هزار تن سبزیجات تازه به ارزش ۷۱.۶ میلیون دلار به روسهی صادر کرد.
در این سال، محمولههای سبزیجات آماده و کنسرو شده صادر شده از این کشور به روسیه در مجموع ۴۴ هزار تن به ارزش ۲۴.۵ میلیون دلار بود. علاوه بر این، حجم محمولههای میوه و آجیل آماده و کنسرو شده صادر شده از ارمنستان به روسیه نیز در مجموع ۲۲ هزار و ۹۰۰ تن به ارزش ۷.۲ میلیون دلار بود.
در سال ۲۰۲۱، ارمنستان همچنین ۲۱.۲ میلیون لیتر آب معدنی به ارزش ۱۰.۴ میلیون دلار علاوه بر دیگر نوشیدنیها و کالاها را به روسیه صادر کرد.
۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ سرگئی شویگو دبیر شورای امنیت روسیه در جلسه گروه کاری ویژه شورای امنیت این کشور گفت که همکاری ارمنستان با روسیه عامل اصلی توسعه اقتصادی ارمنستان است.
به گفته شویگو، ارمنستان تا ۹۸ درصد از محصولات وارداتی کشاورزی روسیه را تأمین میکند.
در همان روز، سازمان نظارت بر بهداشت کشاورزی و دامی روسیه اعلام کرد: از اول خرداد ۱۴۰۵ تا زمان تکمیل بازرسی گلخانهها و تجزیه و تحلیل نتایج آن، محدودیتهای موقت بر واردات گل از ارمنستان اعمال خواهد شد.
اول خردادماه ۱۴۰۵ این سازمان دولتی روسیه، واردات و توزیع بستههای آب معدنی یک شرکت بزرگ ارمنی در روسیه را به دلیل آنچه نقض الزامات اجباری خواند، تعلیق کرد.
در این پیوند، ماکسیم رشتنیکوف وزیر توسعه اقتصادی روسیه روز جمعه اعلام کرد: ممنوعیت واردات این کشور از ارمنستان بر تورم در روسیه یا عرضه مواد غذایی تأثیری نخواهد گذاشت، بلکه تأثیر منفی بر اقتصاد ارمنستان خواهد گذاشت.
این مقام روس گفت: مسیری که مقامات ارمنستان انتخاب کردهاند، دیر یا زود منجر به حذف ارمنستان از اتحادیه اقتصادی اوراسیا خواهد شد.
