به گزارش خبرآنلاین، بر اساس مفاد این توافق سه جانبه، نیروهای اسرائیلی بخشی از اراضی تحت اشغال خود را به ارتش لبنان واگذار خواهند کرد؛ هرچند لبنان پیش از این خواهان عقبنشینی کامل اسرائیل بود و در مقابل، اسرائیل هرگونه عقبنشینی را به خلع سلاح کامل حزبالله مشروط کرده بود. مارکو روبیو در مراسم امضا، این رویداد را «آغازِ یک آغاز» نامید و گفت: «راه طولانی در پیش است؛ امروز قدم اول برداشته شد و قدم اول گاهی سختترین قدم است.»
مقامهای آمریکا و لبنان هیچ اشارهای به تلاشهای ایران برای برقراری آتشبس در لبنان نکردند و امتیاز این توافق را به نام خود ثبت کردند. نتانیاهو هم که تحت فشار ایران مجبور به توقف جنگ در لبنان شدهبود، این توافق را شکست ایران توصیف کرد.
قدم اول در مسیر حاکمیت
ریاستجمهوری لبنان در بیانیهای اعلام کرد که جوزف عون، رئیسجمهور این کشور، از دولت آمریکا و دونالد ترامپ برای میزبانی این مذاکرات قدردانی کرده است. عون این توافق را «نخستین گام در مسیر احیای حاکمیت کامل و بیکموکاست لبنان بر تمام خاک خود» دانست و از پایداری و فداکاریهای مردم لبنان در برابر تجاوز و آوارگی تشکر کرد. در این بیانیه تأکید شده است که با این توافق، روند بازسازی خانهها زیر سایه «حاکمیت دولت لبنان» آغاز خواهد شد تا «هیچ اشغالگری، اسارت، وابستگی و قیمومتی باقی نماند.»
ضربهای به ایران و اجرای طرح آزمایشی خلع سلاح
در مقابل، بنیامین نتانیاهو در یک سخنرانی تلویزیونی این توافق را «ضربهای محکم به ایران» توصیف کرد و صراحتاً هشدار داد: «تا زمانی که لبنان [حزبالله را] خلع سلاح نکند، اسرائیل در جنوب لبنان باقی خواهد ماند.» با این حال، نتانیاهو اعلام کرد که دو طرف روی یک «طرح آزمایشی برای خلع سلاح حزبالله و انتقال کنترل به ارتش لبنان» توافق کردهاند. به گفته او، این طرح در دو منطقه پیشنهادی ارتش اسرائیل اجرا میشود؛ یکی خارج از «خط زرد» (منطقه نظامی در عمق ۱۰ کیلومتری مرز) و دیگری در داخل این خط و در شمال رودخانه لیتانی.
امتیازدهی یکجانبه و مجانی
در درون لبنان، این توافق با مخالفت شدید مواجه شد. حسن فضلالله، عضو فراکسیون حزبالله در پارلمان لبنان، با رد کامل این توافقنامه اعلام کرد: «مسیری که مقامات لبنانی در پیش گرفتهاند به معنای امتیازدهی یکجانبه و مجانی است که نتیجهای جز تضعیف کشور و خدمت به منافع دشمن اسرائیلی ندارد.» وی همچنین هشدار داد که این توافق خطر ایجاد «شکافها و اختلافات داخلی خطرناک» را به همراه دارد.
کارشناسان در گفتگو با الجزیره، ابعاد اجرایی و انگیزههای سیاسی پشت این توافق را با دیدگاهی واقعبینانه و تا حدی بدبینانه ارزیابی کردند. رامی خوری، استاد دانشگاه آمریکایی بیروت، این توافق را بیشتر یک «ابزار روابط عمومی» دانست و تأکید کرد که در دیپلماسی آمریکا، مفهوم "توافقنامه چارچوب" وزن اجرایی بالایی ندارد. او اشاره کرد که ترامپ و نتانیاهو هر دو به شدت نیازمند ثبت یک پیروزی و موفقیت سیاسی بودند. خوری افزود: «بزرگترین مشکل این است که کل این فرآیند بر این اصل استوار شده که ابتدا باید امنیت اسرائیل تضمین شود و سپس لبنانیها به حقوق خود برسند؛ در حالی که حزبالله اصلاً در این مذاکرات حضور نداشته و ارتش لبنان به تنهایی قادر به خلع سلاح حزبالله نیست.»
رونی چتاح، مجری پادکست بیروت بانیان، در گفتوگو با الجزیره اعلام کرد که انتظار یک صلح واقعی و دائم را ندارد، اما این رویداد را از زاویهای عملیتر میبیند: «آنچه من میبینم یک توافق کاربردی در کوتاهمدت برای توقف دائمی درگیریها و ایجاد مکانیزمی تدریجی برای عقبنشینی اسرائیل و یافتن راهکاری برای سلاح حزبالله است.» او تأکید کرد که این مذاکرات درهای دیپلماسی مستقیم را باز کرده است، اما هشدار داد که موضوع واگذاری مناطق تخلیهشده به ارتش لبنان «بسیار حساس و ظریف» است، زیرا خطر رویارویی مستقیم ارتش لبنان و حزبالله را به همراه دارد.
علی هاشم، خبرنگار ارشد الجزیره نیز هشدار داد: «بدون رضایت حزبالله، این طرح عملی نخواهد شد و تنها نسخهای برای یک رویارویی و درگیری جدید خواهد بود. دولت لبنان قدرت تحمیل این توافق را ندارد، زیرا نیروی حاکم و واقعی (de facto) بر روی زمین نیست.» به گفته او، هدف اصلی این توافق صرفاً «در گوشه رینگ قرار دادن حزبالله» است.
۴۲/۴۲
