همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: چرا خورشید میلیونها سال است بدون خاموششدن میسوزد؟ محققان در دسامبر ۲۰۲۵ توانستند همان فرآیند پیچیده قلب منظومه شمسی را داخل یک دستگاه بزرگ کپی کنند تا پاکترین انرژی تاریخ را تولید کنند.
اسرار خورشید دستساز
در روزهایی که جهان با بحران گاز، نفت و آلودگی هوا دستوپنجه نرم میکند، یک خبر علمی از اعماق آزمایشگاههای پیشرفته هستهای، امید را به دلها بازگردانده است. دانشمندان موفق شدند برای مدتزمان قابلتوجهی، دمای یک «خورشید مصنوعی» را به ۱۰۰ میلیون درجه برسانند و انرژی تولید کنند که نه دود دارد، نه زباله سمی و نه پایانی. اما این خورشید دستساز بشر چگونه کار میکند، چرا برای مردم خبر خوبی است و چه زمانی قرار است چراغخانههای ما را با انرژی ستارهها روشن کند.
بیشتر بخوانید:
عملکرد خورشید مصنوعی
در مرکز خورشید، اتمها با هم ترکیب میشوند و مقدار عظیمی گرما و نور آزاد میکنند. دانشمندان سالهاست سعی دارند این فرآیند را که «گداخت هستهای» نام دارد، روی زمین انجام دهند. حالا در پایان سال ۲۰۲۵، دستگاهی ساختهاند که دقیقاً مثل قلب خورشید عمل میکند. تفاوت این فناوری با نیروگاههای اتمی فعلی در این است که هیچ خطر انفجاری ندارد و زبالههای خطرناک تولید نمیکند؛ یعنی یک انرژی کاملاً «سبز» و ایمن.
انرژی بینهایت از یک لیوان آب!
شگفتانگیزترین بخش این فناوری، سوخت آن است. سوخت این خورشید مصنوعی از آب دریا استخراج میشود. دانشمندان میگویند مقدار انرژی که میتوان از یک لیوان آب دریا به دست آورد، برابر با سوختن بشکههای بیشمار نفت است. این یعنی ما دیگر نیازی به جنگ بر سر منابع انرژی نداریم و منبع برق ما بهاندازه اقیانوسها بیپایان خواهد بود.
سقوط هزینه تولید برق
اولین و مهمترین تاثیر این اختراع، «ارزانی» است. وقتی منبع انرژی بیپایان و در دسترس باشد، هزینه تولید برق بهشدت سقوط میکند. این یعنی نهتنها قبض برق خانهها ناچیز میشود، بلکه هزینه تولید همه کالاها پایین میآید و زندگی برای همه مردم جهان ارزانتر و راحتتر خواهد شد. این کاربردیترین جنبه این معجزه علمی است.
گرمای ۱۰۰ میلیون درجهای در خدمت بشر
شاید بپرسید چطور دستگاهی میسازند که ذوب نمیشود؟ دانشمندان از آهنرباهای فوق قدرتمند استفاده کردهاند که این «آتش خورشیدی» را در فضا معلق نگه میدارد تا به بدنه دستگاه برخورد نکند. موفقیت اخیر در دسامبر ۲۰۲۵ ثابت کرد که ما میتوانیم این گرمای عظیم را برای مدت طولانی کنترل کنیم و از آن برای چرخاندن توربینهای تولید برق استفاده کنیم.
چه زمانی این برق به پریز خانههای ما میرسد؟
اگرچه این یک دستاورد عظیم است، اما هنوز تا تجاریشدن کامل راه کوتاهی باقیمانده است. پیشبینی میشود اولین نیروگاههای خورشید مصنوعی از اوایل دهه ۲۰۳۰ وارد مدار شوند. اما از همین امروز، این کشف باعث شده تا سرمایهگذاری روی سوختهای فسیلی کاهش یابد و جهان به سمت یک آینده پاک و ارزان حرکت کند.
