به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، برنامه «مستند فرهنگ» سهشنبه ۷ بهمنماه ساعت ۱۴:۳۰، همزمان با روز «آواها و نواهای ایرانی»، به پرتره صفیالدین اُرمَوی، موسیقیدان و نظریهپرداز برجسته قرن هفتم هجری میپردازد؛ نابغهای کمتر شناختهشده که انقلابی بنیادین در تاریخ موسیقی ایران و جهان اسلام رقم زد.
به بهانه نامگذاری ششم بهمن به عنوان «روز آواها و نواهای ایرانی» در تقویم رسمی کشور، برنامه «مستند فرهنگ» از گروه تولید و تامین رادیو فرهنگ به تهیه کنندگی یلدا احتشامی، پرترهای شنیدنی از صفیالدین اُرمَوی را روانه آنتن میکند؛ شخصیتی که نقش او در تدوین و نظاممند کردن موسیقی ایرانی - اسلامی ، همچنان یکی از نقاط عطف تاریخ این هنر به شمار میرود.
صفیالدین عبدالمؤمن بن یوسف اُرمَوی، متولد سال ۶۱۳ هجری قمری در ارومیه و درگذشته ۶۹۳ هجری قمری در بغداد، موسیقیدان، خوشنویس، ادیب و نظریهپرداز برجستهای بود که با نگارش رسالههای مهم «الأدوار» و «شرفیه»، بنیانهای نظری موسیقی را دگرگون کرد.
بسیاری از پژوهشگران این آثار را آغازگر مکتب منتظمیه و نقطه پایان بر نظام ایستا و غیرقابل تغییر موسیقی پیش از او میدانند.
این برنامه ضمن مرور زندگی ، آثار و اندیشههای اُرمَوی، به نوآوریهای او در زمینه تئوری موسیقی ، ابداع سازهایی، چون «مُغنی» و «نَزهه» و نقش مؤثرش در ثبت مکتوب موسیقی میپردازد؛ نوآوریهایی که به گفته موسیقیشناسان، تأثیری فراتر از مرزهای ایران داشته است.
«مستند فرهنگ» همچنین به چرایی نامگذاری روز موسیقی با عنوان «آواها و نواهای ایرانی» میپردازد؛ نامگذاریای که با هدف پاسداشت ریشههای زبانی و فرهنگی این هنر و یادآوری پیشینه کهن موسیقی در ایران انجام شده و در عین حال، دیدگاههای موافق و منتقدان این عنوان را بازتاب میدهد.
این مستند، رادیویی با نگاهی تحلیلی، به ضرورت توجه رسانهای به مفاخر موسیقی ایرانی و نقش رسانه ملی در معرفی درست آواها و نواهای اصیل میپردازد و تأکید میکند که زنده نگهداشتن میراث موسیقی، نیازمند آگاهیرسانی، تربیت شنیداری و پیوند نسل امروز با گنجینههای فرهنگی گذشته است.
برنامه ادبی «ققنوس»
برنامه ادبی «ققنوس» روز سه شنبه ۷ بهمنماه با تمرکز بر رویدادهای ادبی، کتاب و چهرههای اثرگذار فرهنگ و ادب ایران، از آنتن رادیو فرهنگ پخش میشود.
در این برنامه، گفتوگویی با زهرا اصلانی، دبیر نشست ادبی، درباره برگزاری نشست «نقد و بررسی کتاب «هزار مروارید؛ هزار ضربالمثل از کشورهای عضو اکو» انجام میشود.
کتاب «هزار مروارید»، شامل هزار ضربالمثل برگزیده از کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) است که به همت مؤسسه فرهنگی اکو امسال منتشر شده است.
همچنین مینا حدادیان، نویسنده و کتابدار کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، در گفتوگویی دیگر به تشریح جزئیات برگزاری نمایشگاه کتابهای ایرانیان خارج از کشور در کتابخانه مرجع کانون میپردازد.
از دیگر بخشهای این برنامه میتوان به بخش «ایرانجان، هرمزگان ایران»، معرفی استاد عبدالمجید ارفعی پژوهشگر و متخصص زبانهای باستانی اکدی و ایلامی، ایلامشناس و از آخرین بازماندگان مترجم خط میخی ایلامی و بخش «روزشمار ادبی» با محور سالروز درگذشت مجتبی مینوی ادیب، نویسنده، مصحح، مورخ و مترجم اشاره کرد.
برنامه «ققنوس» به تهیهکنندگی، سردبیری و نویسندگی معصومه علوینکو ، ساعت ۱۵ از گروه ادب و هنر شبکه رادیویی فرهنگ تقدیم علاقهمندان فرهنگ و ادب میشود.
