همشهریآنلاین - پروانه بندپی: بسیاری از والدین نمیدانند که مهمترین دندان دائمی فرزندشان نه در نوجوانی، بلکه در ششسالگی رویش پیدا میکند؛ اولین دندان آسیاب دائمی که اغلب والدین، آن را با دندانهای شیری اشتباه میگیرند و رسیدگیهای لازم و بهموقع را به آن نمیکنند. همین موضوع میتواند باعث پوسیدگی زودرس آن دندان، بههمریختگی نظم کل دندانها و حتی اختلال در مسیر طبیعی رشد فک شود.
اهمیت این دندان تا حدی بالا است که دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، مهرماه امسال «جشن دندان شش» را در مدارس سراسر کشور برگزار کرد تا دانشآموزان کلاساولی و والدین آنها را با اهمیت این دندان آشنا کند. برنامهای که به گفته مسئولان، تنها یک برنامه نمادین نیست و هدفمند ادامه خواهد داشت.
دندانی که با دندانهای شیری اشتباه گرفته میشود
دندان ششم، اولین دندان آسیاب دائمی انسان است که رویش پیدا میکند و به عنوان «ستون فقرات» قوس دندانی عمل میکند. جایگاه این دندان، مسیر رویش دندانهای بعدی را مشخص میکند و اگر زود از دست برود یا شدیدا تخریب شود، دندانهای کناری و مقابل شروع به جابهجایی میکنند. این جابهجایی میتواند باعث کجی دندانها، بههمریختگی بایت (نحوه روی هم قرار گرفتن فکها)، گیر غذایی، پوسیدگیهای زنجیرهای و حتی نیاز به ارتودنسی در آینده شود.
دکتر شهرام مشرّفیان، دندانپزشک کودکان و استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با همشهریآنلاین درباره اهمیت دندان ششم میگوید: «دندان ششم، اولین دندان دائمی است که به دلیل رویش در حدود ششسالگی، به «دندان شش» معروف است و اگر از وسط دهان هم بشماریم، دندان شماره ۶ محسوب میشود. این دندان چون خیلی زود رویش پیدا میکند ــ حوالی شش تا هفتسالگی ــ اغلب با دندان شیری اشتباه گرفته میشود. از طرفی به شکلی مستقل رویش مییابد؛ یعنی دندانی نمیافتد که این دندان جایگزین آن شود. بلکه از همان ابتدا به صورت دائمی درمیآید. به همین دلیل بسیاری از والدین آن را با دندان شیری اشتباه میگیرند و رسیدگی کافی به آن نمیکنند و همین موضوع باعث میشود این دندان در کودکان زود دچار پوسیدگی شود. در حالی که دندانِ بسیار مهمی است.»
ما دندانپزشکها روی این دندان حساسیم
به گفته این دندانپزشک کودکان، «دندان ششم، اولین دندان آسیاب دائمی و بزرگترین دندان دائمی محسوب میشود و نقش کلیدی در اکلوژن دارد؛ یعنی جایگاه آن در فک بسیار مهم است، رابطهاش با دندان مقابل اهمیت زیادی دارد و نقش تعیینکنندهای در نحوه روی هم قرار گرفتن دندانها و بستن فک ایفا میکند. به همین دلیل ما روی این دندان بسیار حساس هستیم.»
مشرفیان میگوید: «ما دندانپزشکها به محض رویش این دندان، اقدامات پیشگیرانه را روی آن شروع میکنیم . مثلا اگر دچار پوسیدگی شود، تلاش میکنیم با انواع روشهای ترمیمی - از روشهای محافظهکارانه گرفته تا درمانهای پیشرفتهتر که ممکن است به عصبکشی و روکش ختم شود - در بسیاری از موارد به هر قیمتی شده این دندان را حفظ کنیم.»
این استاد دانشگاه تاکید میکند که «اگر والدین درباره اهمیت این دندان آگاه باشند و خوب از این دندان مراقبت کنند، دندان ششم تا آخر عمر فرد برای او میماند.»
بیشتر بخوانید؛
-
پاسخ به یک باور غلط درباره جرمگیری دندانها
-
فلورایدتراپیِ دندانِ کودکان را از این سن شروع کنید
-
اولین ویزیت دندانپزشکی کودک در چه سنی باید انجام شود؟
-
آیا خوردن تهدیگ باعث خرابی و پوسیدگی دندانها میشود؟
دندانهای شیری به اندازه دائمیها مهم است
یکی از دلایل بیتوجهی به دندان ششم کودکان از سوی والدین همان طور که گفته شد، اشتباه گرفتن آن با دندانهای شیری است. و ماجرا دقیقا از همین جا شروع میشود؛ اینجا که والدین، دندانهای شیری را با تصور این که موقت هستند، بیاهمیت میدانند و مراقبت از آنها را غیرضروری به حساب میآورند. در حالی که دندانپزشکها تاکید دارند که دندانهای شیری به اندازه دندانهای دائمی مهماند. چون در زیبایی، تکلم، تغذیه و راهنمایی مسیر رویشی دندانهای دائمی نقش اساسی دارند.
دکتر مصطفی محاوری، دندانپزشک کودکان پیش از این درباره اهمیت دندانهای شیری به همشهریآنلاین گفته بود: «خیلی از والدین فکر میکنند دندانهای شیری اهمیتی ندارند و اگر خراب هم شوند، مهم نیست. درحالیکه هرچند دندانهای شیری بالاخره یک روز میافتند، اما برای بهداشت دهان کودک بسیار مهم هستند. این دندانها نه تنها جا را برای رشد صافِ دندانهای اصلی حفظ میکنند، بلکه کمک میکنند تا ساختار صورت درست رشد کند و کودک تغذیه درستی داشته باشد. کرمخوردگی یا پوسیدگی دندانهای شیری نه تنها دردناک است، بلکه میتواند باعث باد کردن و عفونت لثه شود، کودک وزن کم کند، به علت ظاهر نامناسب در مواجهه با همسالانش دچار کاهش اعتماد به نفس شود. بهعلاوه، کودکانی که دندانهای شیری خراب دارند، ۳ برابر بیشتر در خطر خراب شدن دندانهای دائمی هستند.»
