خبرگزاری مهر، گروه استان ها- هیفاء پردل: آیینهای نیمه شعبان در ایران اسلامی، فراتر از یک مناسبت تقویمی و مذهبی، به صحنهای فراگیر برای پیوند معنویت و نشاط اجتماعی تبدیل شده است، آیینی ریشهدار که در بزنگاههای حساس اجتماعی، ظرفیت بازتولید امید، آرامش و همدلی را در میان اقشار مختلف جامعه نمایان میسازد.
در روزگاری که جامعه ایران با چالشهای اقتصادی، فشارهای روانی و هجمههای مستمر رسانهای مواجه است، جشن میلاد حضرت ولیعصر(عج) فرصتی برای بازیابی سرمایه اجتماعی و تقویت روح جمعی محسوب میشود، فرصتی که در بستر باور به انتظار و آیندهای روشن، مردم را گرد محور یک هویت مشترک گرد هم میآورد.
قم به عنوان خاستگاه اصلی آیینهای نیمه شعبان، این روزها جلوهای متفاوت از حیات اجتماعی را تجربه میکند، از هسته مرکزی شهر تا بلوار بزرگ پیامبر اعظم(ص)، کوچهها و محلهها با چراغانیها، پرچمها و مواکب مردمی رنگ و بوی انتظار گرفتهاند؛ نشانههایی آشکار از زنده بودن روح امید در میان مردمی که با وجود تمامی فضاسازیها و فشارهای روانی دشمنان، پیوند خود با فرهنگ انتظار را حفظ کردهاند.
پس از عبور جامعه از مقاطع پرالتهاب و حوادثی که در ماههای اخیر ذهن و روان افکار عمومی را تحت تأثیر قرار داد، حضور پرشور مردم در تدارک جشنهای نیمه شعبان را میتوان نوعی پاسخ اجتماعی به تلاشهای تفرقهافکنانه دانست، پاسخی که بر پایه همدلی، ایمان و اعتماد متقابل شکل گرفته است.
مسجد مقدس جمکران در این میان، همچنان کانون اصلی تجمع عاشقان و منتظران به شمار میرود، مکانی که سالهاست در نیمه شعبان، میزبان میلیونها زائر از نقاط مختلف کشور و جهان اسلام است.
اجتماع عظیم نیمه شعبان، تنها یک مناسک مذهبی نیست، بلکه جلوهای از وحدت اجتماعی و نمایش سرمایه معنوی ملتی است که انتظار را نه به عنوان انفعال، بلکه به مثابه امیدی پویا و حرکتآفرین تعریف میکند.
نیمه شعبان در قم، بهروشنی نشان میدهد که آیینهای دینی چگونه میتوانند به مرهمی معنوی برای التیام زخمهای اجتماعی تبدیل شوند و حضور گسترده خانوادهها، جوانان و گروههای مردمی در برپایی مواکب و آذینبندی معابر، بیانگر نقشآفرینی نسلهای مختلف در پاسداشت این مناسبت دینی است، نسلی که با وجود قرار گرفتن در کانون هدفگذاریهای رسانهای دشمن، همچنان پیوند خود را با هویت دینی و ملی حفظ کرده است.
در همین راستا، یکی از جوانان فعال در آمادهسازی محلهها در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به انگیزه حضور خود و دوستانش در این فعالیتها گفت: نیمه شعبان جشنی ریشهدار در فرهنگ ایرانی و شیعی است و فرصتی فراهم میکند تا جامعه، فارغ از مشکلات روزمره، بار دیگر به آینده امیدوار شود و حس زندگی جمعی را تجربه کند.
علی عمادی افزود: مشارکت در این آیینها برای ما تنها یک کار نمادین نیست، بلکه اعلام وفاداری به باور انتظار و نشان دادن این واقعیت است که جامعه همچنان زنده، پویا و امیدوار است و منتظر ظهور حضرت حجت(عج) است.
آنچه امروز در قم و بسیاری از شهرهای کشور مشاهده میشود، گواهی روشن بر این واقعیت است که آیین نیمه شعبان، فراتر از یک مراسم مذهبی، به بستری برای تقویت آرامش اجتماعی، افزایش نشاط عمومی و بازسازی اعتماد و همدلی در میان مردم تبدیل شده است، آیینی که هر ساله، ایران را دوباره به هم نزدیکتر میکند.
قم رنگ و بوی انتظار به خود گرفته است
این روزها با نزدیک شدن به سالروز ولادت حضرت ولیعصر(عج)، فضای شهر قم از هسته مرکزی تا محورهای منتهی به مسجد مقدس جمکران رنگ و بوی انتظار به خود گرفته است و چراغانی معابر، آذینبندی محلهها و تکاپوی خودجوش مردم برای برپایی مواکب، حکایت از حضوری پررنگ دارد که ریشه در باورهای عمیق دینی دارد.
در یکی از محلههای مرکزی قم، جوانانی تا پاسی از شب مشغول آذینبندی کوچهها هستند، یکی از فعالان فرهنگی محله در گفتگو با خبرنگار مهر در تشریح این فعالیتها گفت: این اقدامات کاملاً داوطلبانه است و تلاش کردهایم علاوه بر چراغانی، یک ایستگاه فرهنگی ویژه جوانان راهاندازی کنیم، تا فضای محله با نشاط و امید همراه شود.
حسین رحیمی افزود: در همین محدوده، هفته های گذشته جریانهایی تلاش داشتند وحدت مردم را خدشهدار کنند، اما امروز نگاه ما به آینده و امیدمان به امام زمان(عج) و رهبری است و همین باور، انگیزه اصلی ما برای فعالیت در این ایام شده است.
چند قدم آنسوتر، در نزدیکی آستان مقدس امامزاده موسی مبرقع(ع)، گروهی از نوجوانان و جوانان در حال نصب چراغ و بیرق هستند، یکی از این جوانان که دانشجوی رشته کامپیوتر است، با اشاره به حال و هوای این روزها گفت: مدتی بود فضای ذهنی بسیاری از ما سنگین شده بود و نگرانیها زیاد شده بود، اما نیمه شعبان فرصتی شد تا دوباره نفس بکشیم و به آینده فکر کنیم و این جشن یادآور این حقیقت است که امید هنوز زنده است و انتظار یعنی باور به فردایی روشن.
از ابتدای خیابان چهارمردان تا آغاز بلوار پیامبر اعظم(ص)، که از محورهای اصلی برگزاری جشنهای نیمه شعبان در قم به شمار میرود، شور و تحرک اجتماعی بهوضوح دیده میشو و در این مسیر، مواکب متعددی در حال آمادهسازی هستند و همدلی میان اقشار مختلف مردم جلوهای عینی پیدا کرده است.
در ابتدای بلوار پیامبر اعظم(ص)، یکی از هنرمندان جوان قم در حال آمادهسازی موکب فرهنگی است، وی در این باره گفت: برخی تصور میکنند این جشنها صرفاً ظاهری است، اما واقعیت این است که همین چراغهایی که روشن میشود، نوری در برابر فضای ناامیدی و جنگ روانی دشمن است و ما نیاز داریم به خودمان یادآوری کنیم که تنها نیستیم و امید به آینده همچنان زنده است.
وی افزود: امسال در ایستگاه صلواتی این موکب، با استفاده از زبان هنر و تصویر، تلاش میکنیم برای نوجوانان و جوانان، ماهیت حوادث اخیر و فضای فتنهگونهای که ایجاد شد را تبیین کنیم، چرا که برخلاف تصور دشمن، نسل جدید همچنان با دین و آرمانهای خود پیوند دارد.
در میان جمعیت، یکی از بانوان قمی نیز با اشاره به حال و هوای شهر اظهار کرد: مردم این روزها واقعاً تشنه آرامش هستند و همزمانی جشن نیمه شعبان با ایام دهه فجر، فضای امیدبخشی ایجاد کرده و این جشنها مانند نسخهای آرامبخش برای دلهای خسته عمل میکند و هر چراغی که روشن میشود، پیامی از امید و انتظار برای منجی است.
حاج رضا بیطرفان یکی از پیرغلامان قدیمی محله گلزار نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، با تأکید بر نقش این آیینها در انتقال مفاهیم ایمانی به نسل جوان گفت: ما وظیفه داریم به جوانترها نشان دهیم که نباید تسلیم یأس شویم و این روزها قدرت ایمان مردم را میتوان دید و وقتی محلهها بهصورت خودجوش تزئین میشود، یعنی خود مردم برای بازسازی امید دست به کار شدهاند و این فضا میتواند هم التهابها را کاهش دهد و هم نشاط اجتماعی را افزایش دهد.
یکی از موکبداران مستقر در مسیر بلوار پیامبر اعظم(ص) نیز بیان کرد: اتفاقات اخیر سخت بود، اما نیمه شعبان یادآور این حقیقت است که هیچ سختی ماندگار نیست و مردم با لبخند در این مسیر قدم میزنند و از فرج سخن میگویند و همین ارتباطات انسانی، هرچند ساده، اثرات عمیق اجتماعی دارد و نشان میدهد جامعه هنوز به آینده ایمان دارد.
جامعه امروز بیش از هر چیز به امید نیاز دارد
در همین راستا، یک کارشناس اجتماعی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به کارکردهای اجتماعی این مناسبت گفت: جامعه امروز بیش از هر چیز به امید نیاز دارد و نیمه شعبان، جشن انتظار است، انتظاری که میتواند مانند مرهمی روان جمعی را التیام بخشد و این پیام را منتقل کند که با همبستگی، اخلاق و تلاش، آیندهای بهتر قابل تحقق است.
روحالله مدرسی افزود: حضور مردم در مساجد، تکایا و بهویژه مسجد مقدس جمکران، ایستگاههای صلواتی و حضور خانوادهها در فضاهای شهری، نمادی از همدلی اجتماعی است، آن هم در شرایطی که طی ماههای اخیر، فضای روانی جامعه با التهابهای داخلی و خارجی مواجه بوده و مفهوم انتظار و فرج میتواند نقش ترمیمکنندهای ایفا کند.
آنچه این روزها در قم مشاهده میشود، نشان میدهد نیمه شعبان امسال فراتر از یک جشن آیینی و مذهبی است؛ این مراسم، پاسخی مردمی و امیدوارانه به جنگ روانی دشمن و تلاشی جمعی برای زنده نگهداشتن امید، آرامش و همدلی در جامعه ایران است.
قم مهیای میزبانی ملی و بینالمللی جشن نیمه شعبان
حسین محمودی سرپرست معاونت اجتماعی، فرهنگی و زیارتی استانداری قم در گفتگو با خبرنگار مهر، از تدارک گسترده استان قم برای میزبانی از زائران و مجاوران در ایام نیمه شعبان خبر داد و گفت: همزمان با سالروز ولادت باسعادت حضرت حجت بن الحسن(عج) و تقارن این مناسبت با ایام دهه فجر انقلاب اسلامی، تمامی ظرفیتهای استان برای برگزاری باشکوه این رویداد عظیم مذهبی و مردمی به کار گرفته شده است.
وی با اشاره به جایگاه ویژه قم در منظومه زیارتی کشور افزود: استان قم در کنار استانهای خراسان رضوی و فارس، از ساختار زیارتی منحصربهفردی برخوردار است و مقوله زیارت، چه در بعد تاریخی و چه در شرایط کنونی، یکی از ارکان هویتی این استان به شمار میرود، از همین رو، معاونت اجتماعی، فرهنگی و زیارتی در ساختار استانداری قم مأموریت راهبری رویدادهای بزرگ زیارتی را برعهده دارد.
سرپرست معاونت اجتماعی، فرهنگی و زیارتی استانداری قم ادامه داد: بر همین اساس، ستاد تسهیلات زائران ویژه نیمه شعبان از ماهها قبل تشکیل شده و با فعالیت ۱۳ کمیته تخصصی، بیش از ۱۰۰ مصوبه در حوزههای حملونقل، اسکان، خدمات شهری، فرهنگی، ایمنی، امنیت، امداد و نجات و پشتیبانی از مواکب به تصویب رسیده است.
برپایی ۷۰۰ موکب در ایام نیمه شعبان در قم
وی با تأکید بر مردمی بودن جشن نیمه شعبان بیان کرد: رویکرد اصلی در برنامهریزیهای امسال، مشارکت حداکثری مردم بوده و در همین راستا، نزدیک به ۷۰۰ موکب در قالب حدود یکهزار و ۸۰۰ غرفه خدماترسانی در محورهای مختلف شهر فعال شدهاند که با نیت اظهار ارادت به ساحت مقدس حضرت ولیعصر(عج) به زائران خدمترسانی میکنند.
محمودی با اشاره به گستره جغرافیایی این مشارکت افزود: درخواست برپایی موکب از بیش از ۱۰۰ شهرستان سراسر کشور دریافت شده و علاوه بر حضور فعال مردم قم، نمایندگانی از ۳۱ استان و ۱۲ کشور اسلامی نیز در ارائه خدمات و فعالیتهای فرهنگی مشارکت دارند که این امر، جلوهای ملی و فراملی به مراسم نیمه شعبان در قم بخشیده است.
وی کانون اصلی تجمعات را مسجد مقدس جمکران دانست و گفت: علاوه بر این مکان مقدس، بلوار پیامبر اعظم(ص) به عنوان طریقالمهدی، مسیرهای منتهی به جمکران و فضاهای آیینی پیرامونی برای استقرار مواکب و غرفهها آمادهسازی شدهاند و همچنین حرم مطهر حضرت معصومه(س) و ۲۵۰ مسجد شاخص سطح شهر، میزبان برنامههای متنوع فرهنگی و مذهبی در این ایام خواهند بود.
سرپرست معاونت اجتماعی، فرهنگی و زیارتی استانداری قم خاطرنشان کرد: امسال در کنار بلوار پیامبر اعظم(ص)، میدان آستانه نیز به فضاهای استقرار مواکب افزوده شده و با توجه به همزمانی نیمه شعبان و دهه فجر، از ظرفیت خیابان ارم، میدان روحالله و محدوده اطراف بیت امام خمینی(ره) نیز برای برگزاری برنامهها استفاده خواهد شد.
ایجاد ظرفیت اسکان برای حدود ۱۰۰ هزار نفر در نیمه شعبان قم
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه اسکان زائران گفت: ظرفیت اسکان برای حدود ۱۰۰ هزار نفر در مسجد مقدس جمکران، حرم مطهر بانوی کرامت و سایر اماکن پیشبینی شده و تاکنون بیش از ۲۰ هزار نفر برای اسکان ثبتنام کردهاند. اسکان زائران بهصورت رایگان در اماکن غیراقامتی و با تخفیف ۳۰ تا ۴۰ درصدی در مراکز اقامتی و هتلها انجام میشود.
محمودی با تشریح تمهیدات زیرساختی افزود: برای مواکب مستقر در بلوار پیامبر اعظم(ص)، آب بهداشتی از طریق شبکه لولهکشی تأمین شده و تابلوهای برق استاندارد نصب شده است و همچنین به منظور ساماندهی پارکینگها، ۱۶۵ هکتار فضا آمادهسازی و با نصب ۴۰۰ پروژکتور و دوربینهای نظارتی، روشنایی و امنیت این فضاها تأمین شده است.
وی در بخش حملونقل شهری اظهار کرد: نقاط سوارشدن ناوگان اتوبوسرانی توسعه یافته و خدمات حملونقل عمومی از مبادی مختلف از جمله میدان ۷۲ تن و ایستگاه راهآهن به سمت مسجد مقدس جمکران برقرار است و علاوه بر این، ۱۲۰ دستگاه تاکسی و ون در دو پایانه مشخص، وظیفه جابهجایی زائران را برعهده دارند.
سرپرست معاونت اجتماعی، فرهنگی و زیارتی استانداری قم با اشاره به نتایج پیمایشهای اجتماعی گفت: بر اساس بررسیهای انجامشده، ۸۴ درصد مردم استان قم در مراسم مذهبی با محوریت جشن مشارکت دارند، بیش از نیمی از شهروندان برنامههایی را در منازل خود برگزار میکنند و بخش قابل توجهی نیز در توزیع نذورات سهیم هستند که نشاندهنده عمق مردمی این رویداد بزرگ است.
وی با اشاره به برنامههای فرهنگی پیشبینیشده افزود: حدود ۵۰۰ غرفه به فعالیتهای فرهنگی اختصاص یافته که در آنها موضوعاتی همچون فرهنگ مهدویت، انتظار، جوانی جمعیت و دستاوردهای انقلاب اسلامی برای مخاطبان تبیین میشود.
