تینا مزدکی_آب همواره تمدنهای بشری را شکل داده است و در آینده تأثیری به مراتب حیاتیتر خواهد داشت. امروزه منابع آب شیرین با سرعتی نگرانکننده رو به کاهش هستند که عمدتاً ناشی از فعالیتهای انسانی، تخریب خاک و آلودگی دریاچهها و رودخانههاست. با وجود اینکه پهنه وسیعی از کره زمین را آب فرا گرفته، تنها بخش بسیار کوچکی از آن عملاً قابل استفاده است.
این مقدار ناچیز آب شیرین در رودخانهها، دریاچهها، یخچالهای طبیعی و سفرههای زیرزمینی یافت میشود. زمانی که آژانسهای جهانی منابع آب شیرین تجدیدپذیر را اندازهگیری میکنند، یک کشور همواره در صدر قرار میگیرد: برزیل.
دادههای گردآوری شده توسط نهادهایی چون سازمان ملل متحد و بانک جهانی نشان میدهد که برزیل دارای حجم عظیمی از منابع آب شیرین شامل دریاچهها، رودخانهها و مخازن زیرزمینی است. بخش بزرگی از این ثروت آبی مدیون حوضه آبریز آمازون است که از نظر حجم آب، بزرگترین سیستم رودخانهای جهان محسوب میشود.
وضعیت سایر کشورها چگونه است؟
کشورهای دیگری نظیر روسیه و کانادا نیز در این لیست جایگاه ویژهای دارند:
- روسیه: از شبکههای گسترده رودخانهای و دریاچه «بایکال» (عمیقترین دریاچه آب شیرین جهان) بهره میبرد.
- کانادا: ثروت آبی این کشور در جغرافیای آن ریشه دارد. کانادا بیش از دو میلیون دریاچه دارد که بسیاری از آنها از عقبنشینی یخچالهای طبیعی در هزاران سال پیش شکل گرفتهاند.
- ایالات متحده و چین: به دلیل وسعت سرزمینی و سیستمهای رودخانهای متنوع، در رتبههای بالای این فهرست قرار دارند.
دریاچههای بزرگ (Great Lakes) که بین آمریکا و کانادا مشترک هستند، به تنهایی حدود ۲۰ درصد از آب شیرین سطحی جهان را شامل میشوند. با این حال، حتی در کشورهای پرآبی مثل روسیه و کانادا، نگرانیها درباره حفاظت از اکوسیستم و استفادههای صنعتی همچنان پابرجاست.
تضاد میان منابع و جمعیت
کشوری همچون هند دارای منابع آب شیرین به شکل یخچالهای طبیعی و هزاران دریاچه در منطقه هیمالیا و شمال شرق کشور است. اما با وجود رودخانههای عظیمی همچون «گنگ» و «براماپوترا»، هند به دلیل جمعیت بسیار زیاد، در زمینه سرانه آب شیرین رتبه پایینی دارد؛ چرا که تقاضا بسیار فراتر از عرضه است.
با این حال اگر معیار سنجش را در کل «موهبتهای طبیعی و ذخایر موجود» در نظر بگیریم، کانادا بیشترین سهم از آب شیرین سیاره زمین را در اختیار دارد.
منبع: indiatoday
۲۲۷۳۲۳
