یک فعال میراث فرهنگی شهرستان کوهبنان در استان کرمان به همشهری آنلاین میگوید: «شهرداری برای تخریب این خانه تاریخی از میراث فرهنگی استعلام نگرفتهاست. قدمت خانه وکیلی به زمان قاجار برمیگردد. این در حالی است که بناهای قدیمی که عمری بیشتر از یک قرن داشته باشند واجد شرایط ثبت ملی هستند.»
مهدی زینلی میگوید که از سوی شورای شهر گفته شده که این خانه متعلق به بخش خصوصی است و به شهرداری واگذار شدهاست. زینلی ادامه میدهد: «علاوه بر ارزش تاریخی، خانه وکیلی در شعاع ۱۰۰ متری خانه تاریخی آلطاها که ثبت ملی هم شده، قرار دارد و تخریب نه تنها خانه وکیلی را از بین برده، بلکه به حریم خانه تاریخی آلطاها هم آسیب زدهاست.»
این فعال میراث فرهنگی میافزاید: «شهرداری و میراث فرهنگی میتوانستند با مشارکت یکدیگر این خانه تاریخی را مرمت کنند تا به یک مرکز گردشگری برای شهرستان کوهبنان تبدیل شود، زیرا در نزدیکی خانه تاریخی آلطاهاست و با وجود درختان کهنسال در این محدوده قابلیت تبدیل شدن به یک مجموعه گردشگری را دارد. اما نه تنها این کار انجام نشد، بلکه این خانه تاریخی هم از بین رفت و تخریب شد. با این حال با همکاری اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کوهبنان پیگیر موضوع هستیم و مراحل قانونی طی میشود.»
به گفته داود خالداری، سخنگوی شورای شهر کوهبنان، خانه وکیلی سالها پیش و در زمان شهردار سابق طی فرآیند تفکیک و ساماندهی قانونی به شهرداری واگذار و این ملک از طریق مزایده به برنده واگذار شده و مالک اصلی اعلام کرده است تمایلی به واگذاری یا حفظ ملک برای مقاصد میراث فرهنگی ندارد و این بنا سالهاست که به حال خود رها و به پناهگاه حیوانات موذی و سگهای ولگرد تبدیل شده و عامل ناامنی برای ساکنان محله بوده و نارضایتی گسترده ساکنان محله و تخریب چهره شهری را به دنبال داشته است.
خانه وکیلی، مالک شخصی و طرح تفکیک دارد و در جریان تفکیک ۱۸ قطعه از این ملک سهم شهرداری شد. مهدی احمدی، رئیس اداره میراثفرهنگی شهرستان کوهبنان میگوید: «از سال ۱۳۹۴ به بعد که طرح تفکیک منطقه مطرح شد با شهردار وقت صحبت کردیم و گفتیم این ملک تاریخی را جزو یکی از ۱۸ قطعه سهم شهرداری لحاظ کنید. وقتی ملکی تاریخی است، حتی اگر ثبت ملی نشده باشد، نیاز به استعلام از میراثفرهنگی دارد. شهرداری هیچ استعلامی از میراثفرهنگی نگرفت.» کوهبنان که آن را بام فرهنگی استان کرمان میدانند، در ارتفاعات کوهستانی در شمال غربی استان کرمان واقع شده و یکی از مناطق نگهدارنده میراث کهن ایران در قالب بناهای تاریخی است.
راهاندازی کارگروه ویژه برای خانههای تاریخی کرمان
معاون میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان نیز با تاکید بر اینکه خانه وکیلی دارای ارزش تاریخی است به همشهری آنلاین میگوید: «ثبت هر یک از خانههای تاریخی و واجد ارزش میراث و تاریخی کرمان در فهرست آثار ملی کشور زمان زیادی میطلبد و لازم است پرونده هر یک از خانه به تهران برود و در نوبت بماند. از این رو ما تا قبل از ثبت ملی، خانهها را دارای ارزش تاریخی اعلام میکنیم که از آسیب تخریب یا هر آسیب دیگر دور باشند.»
فرناز فرهی مقدم درباره خانه تاریخی وکیلی ادامه میدهد: «متاسفانه تخریب برای خانه وکیلی کوهبنان اتفاق افتاده است و قبل از آن از میراث استعلامی گرفته نشد. فعلا پیگیر مراحل قانونی هستیم.»
او در ادامه به راهاندازی کارگروه ویژه برای خانههای تاریخی استان اشاره میکند و میگوید: «حدود ۶ ماهی است که کارگروه ویژه برای خانههای دارای ارزش تاریخی کرمان که هنر ثبت ملی نشدند، تشکیل شدهاست. در این کارگروه نظارت بیشتری بر خانههای تاریخی برای حفظ آنان از آسیب و تخریب صورت میگیرد. از همه دوستداران میراث فرهنگی، شهرداریها، انجمنها و گروههای دانشگاهی خواستهایم که خانهها وبناهای واجد ارزش تاریخی را به این کارگروه اطلاع بدهند. سعی ما بر این است که تعداد بناهای ثبت ملی استان کرمان بیشتر شود.»
