عصر ایران/ سواد زندگی؛ کتابخانه-شاید شما هم از مطالعهی کتابهایی که صرفاً بر "هدفگذاری" و "انضباط فردی" تمرکز دارند خسته شدهاید و به دنبال مفهومی عمیقتر در روانشناسی هستید. بسیاری از ما هنوز گمان میکنیم برای رسیدن به قلههای موفقیت، باید نابغهای خارقالعاده باشیم. اما پژوهشهای جدید آدام گرانت، استاد دانشگاه وارتون، خلاف این باور رایج را اثبات میکند.
اگر به دنبال کتابی هستید که به جای تجلیل از نقطهی شروع، به "مسافت طی شده" توسط انسانهای معمولی بها دهد، معرفی امروز ما برای شماست.
در دنیای شلوغ امروز، هزاران کتاب در حوزه موفقیت و روانشناسی به ما یادآوری میکنند که هدفگذاری کنیم، عادتهای خوب بسازیم و منظم باشیم. از «عادتهای اتمی» گرفته تا «اثر مرکب»، همگی بر اصول مشخصی برای بهرهوری تأکید دارند .
اما آیا تا به حال به این فکر کردهاید که معیار سنجش موفقیت چیست؟ آیا واقعاً نقطهی شروع ما در زندگی، سرنوشتمان را تعیین میکند؟
کتابی که در این مطلب قصد معرفی آن را داریم، پاسخی تکاندهنده و الهامبخش به این سؤالات است.
کتابی که برخلاف جریان اصلی روانشناسی رایج، از «مسافت طی شده» میگوید، نه از «قلهای که بر آن ایستادهایم».
این کتاب پرفروش نیویورک تایمز، «توانمندیهای نهان: علم رسیدن به دستاوردهای بزرگتر» (Hidden Potential) ، اثر روانشناس برجسته، آدام گرانت است .
اگر به فهرست کتابهای پرفروش توسعه فردی نگاهی بیندازید، عناوینی مانند «تکنیکهای تسلط بر ذهن» آنتونی رابینز یا «برنامهریزی هفتگی» دارن هاردی را میبینید که بیشتر بر چگونگی سازماندهی و انضباط فردی تمرکز دارند .
در مقابل، «توانمندیهای نهان» یک اثر جدیدتر (منتشر شده در سال ۲۰۲۳) با رویکردی کاملاً نوین است. این کتاب از نظریههای کلیشهای فراتر میرود و به عمق «پتانسیل انسانی» میپردازد.
آدام گرانت، نویسنده و استاد دانشگاه وارتون، در این کتاب به ما نشان میدهد که وسواس ما نسبت به استعداد ذاتی و نبوغ خدادادی، یک اشتباه بزرگ است.
او معتقد است شاخص راستین موفقیت، آن چیزی نیست که به آن دست یافتهایم، بلکه مسافتی است که برای رسیدن به آن طی کردهایم.
کتاب «توانمندیهای نهان» در سه بخش اصلی، خواننده را در مسیر کشف و فعالسازی ظرفیتهای پنهانش همراهی میکند :
برخلاف تصور عموم که شخصیت را پایدار و غیرقابلتغییر میدانند، گرانت معتقد است ما میتوانیم «مهارتهای منش» خود را مانند یک عضله تقویت کنیم.
او در این بخش با داستان افرادی که از دل سختیها به موفقیت رسیدهاند (از بوکسوری که معمار شد تا دانشآموزانی که بر نقاط ضعف خود غلبه کردند)، نشان میدهد که چگونه میتوانیم به «انسانهای اسفنجی» تبدیل شویم و با جان و دل یاد بگیریم.
حتی باانگیزهترین افراد نیز ممکن است دچار فرسودگی و تردید شوند. در بخش دوم، نویسنده به ما میآموزد که چطور ساختارها و «داربستهایی» برای خود بسازیم تا انگیزهمان را در مسیر حفظ کنیم.
او ثابت میکند که پیشرفت لزوماً به معنای حرکت مستقیم به جلو نیست؛ گاهی اوقات «دور زدن» و یا توقف برای بازسازی انرژی، هوشمندانهترین راه برای صعود است.
گرانت در بخش پایانی، از نگاه یک روانشناس سازمانی، به این پرسش مهم میپردازد که چگونه میتوان سیستمهای آموزشی و سازمانی طراحی کرد که به جای هدر دادن استعدادها، آنها را پرورش دهند.
او با ذکر مثالهایی از فرآیند گزینش فضانوردان ناسا تا نظام آموزشی موفق برخی کشورها، نشان میدهد که پیشرفت واقعی زمانی رخ میدهد که فرصتها به صورت عادلانهتری توزیع شوند.
یکی از جذابترین بخشهای کتاب، نقد پژوهشمحوری است که بر روی افراد بسیار موفق انجام شده است. برخلاف تصور رایج که این افراد را نابغههایی از دوران کودکی میپندارد، تحقیقات نشان داده است که بسیاری از مجسمهسازان برنده جایزه، پیانیستهای مشهور و حتی دانشمندان برجسته، در دوران کودکی استثنایی به نظر نمیرسیدند.
آنها صرفاً از «انگیزهای استثنایی» و شرایط یادگیری مناسبی برخوردار بودند.
همانطور که گرانت نقل میکند: «اگر شرایط مناسب برای یادگیری فراهم شود، تقریباً همه افراد دنیا میتوانند هر مهارتی که فرد دیگری آموخته را فرابگیرند» .
اگر مخاطبان شما از خواندن کتابهای تکراری با مفاهیم مشابه خسته شدهاند و به دنبال دیدگاهی جدید، علمی و در عین حال الهامبخش هستند، «توانمندیهای نهان» انتخابی ایدهآل است. این کتاب به ویژه برای موارد زیر مفید است:
مربیان و معلمان که به دنبال شکوفایی استعدادهای پنهان شاگردان خود هستند.
کارآفرینان و مدیران که میخواهند تیمهایی خلاق و پیشرو بسازند.
هر فردی که در مسیر زندگی با چالش مواجه شده و احساس میکند تواناییهایش نادیده گرفته شده است.
«توانمندیهای نهان» فقط یک کتاب روانشناسی دیگر نیست؛ بلکه یک مانیفست برای بازتعریف موفقیت است.
آدام گرانت به ما یادآوری میکند که بزرگترین محدودیتها، نه در استعدادهای ذاتی ما، که در باورهای غلطمان درباره «پیشرفت» ریشه دارند.
اگر آمادهاید تا نگاهتان به تواناییهای خود و دیگران را برای همیشه تغییر دهید، مطالعه این کتاب را از دست ندهید.
کانال تلگرامی سواد زندگی: savadzendegi@
