نوع برخورد با محکومان و مجازات مجرمان در دوره قاجار به دلیل نبود ساختار قضایی، نحوهای بسیار سنتی، تحت تاثیر قدرت سیاسی و اجتماعی بود. عکس سیاهوسفید عبدالله قاجار در دارالخلافه ناصری، جزو تصاویر ثبتشده گروه محکومان است.
به گزارش کجارو، تا اواخر قاجار و پیش از مشروطه، قانون کیفری تدوین شدهای وجود نداشت؛ بنابراین محاکمهها عمدتا توسط علما، حاکمان شرع، حکام ولایات، درجهداران نظامی و درباریان نزدیک به شاه انجام میشد. تا اینکه مظفرالدینشاه، در دستخطی، فرمان تاسیس عدالتخانه را صادر کرد:
تاسیس عدالتخانه دولتی برای اجرای احکام شرع و قانون معدلت اسلامیه که عبارت از تعیین حدود و احکام شریعت مطهر است.
در پی این دستور، کمیسیونی برای تاسیس عدالتخانه تشکیل شد. بعد از این موضوع قانون مجازات و آیین دادرسی شکل گرفت و محاکم شرعی و عرفی از هم تفکیک شدند؛ اما اجرای کامل این قوانین تا سالها به طول انجامید.
