انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارتهای بانکی، موضوعی است که در حال حاضر تبدیل به یکی از مسائل کلیدی در سیاستگذاریهای اقتصادی کشور شده است. این تصمیم که ابتدا در بودجه سال ۱۴۰۴ در مجلس شورای اسلامی مطرح و تصویب شد، تاکنون با چالشهایی در مرحله اجرایی روبهرو بوده است. حالا با تصمیم جدید نمایندگان مجلس برای اجرای این طرح در سال ۱۴۰۵، سوالاتی در مورد زمانبندی، تأثیرات اقتصادی و چالشهای احتمالی این طرح مطرح میشود.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ روز دوشنبه ۲۷ بهمن ماه، در جریان بررسی الزامات مصارف لایحه بودجه ۱۴۰۵، نمایندگان مجلس با انتقال صد درصدی سهمیه سوخت به کارت بانکی مالکان خودرو موافقت کردند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که سال گذشته، یعنی در روزهای تصویب بودجه سال ۱۴۰۴، تصمیم مشابهی در مورد انتقال سهمیه سوخت به کارتهای بانکی پیشبینی شده بود. طبق این تصمیم، وزارت نفت موظف شد تا ظرف مدت چهار ماه از لازمالاجرا شدن قانون، همکاری با بانک مرکزی را برای انتقال سهمیه سوخت به کارتهای بانکی آغاز کند. اما این قانون به دلایلی که از جمله آنها میتوان به تأخیر در هماهنگی بین دستگاهها اشاره کرد، عملاً اجرایی نشد و در نهایت، آییننامه سوییچ سهمیه سوخت از کارت سوخت به کارت بانکی در اواخر پاییز امسال از سوی معاون اول رئیسجمهور ابلاغ شد.
بر اساس این آییننامه، ابتدا قرار بود سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارتهای بانکی منتقل شود و وزارت اقتصاد و وزارت ارتباطات موظف شدند این انتقال را در قالب یک پروژه آزمایشی سهماهه انجام دهند. این پروژه آزمایشی با تأکید بر لزوم تأمین امنیت سایبری و هماهنگی با مرکز مدیریت راهبردی امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات ریاست جمهوری (افتا) آغاز شد و تاکید شد در صورتی که کارت بانکی متعلق به چند خودرو باشد، سهمیه به صورت مساوی از همه خودروها کسر میشود.
با این حال، چند هفته پس از ابلاغ این آییننامه، نمایندگان مجلس تصمیم گرفتهاند تا این طرح را مجدداً در متن لایحه بودجه ۱۴۰۵ بگنجانند. این تصمیم نشان میدهد که طرح انتقال سهمیه سوخت به کارتهای بانکی در آینده نزدیک باید اجرایی شود و در صورت تحقق، میتواند تأثیرات مهمی در مدیریت مصرف بنزین و جلوگیری از قاچاق سوخت داشته باشد. بسیاری از کارشناسان معتقدند که این طرح میتواند یکی از ابزارهای مؤثر برای مدیریت بهینه مصرف سوخت و مقابله با پدیده قاچاق سوخت باشد که بهویژه در سالهای اخیر مشکلات اقتصادی کشور را تشدید کرده است.
بنابراین یکی از اصلیترین دلایلی که موجب پشتیبانی از این طرح شده، کاهش قاچاق سوخت است؛ چراکه به گفته موافقان طرح، انتقال سهمیه بنزین به کارتهای بانکی میتواند شفافیت بیشتری در عرضه و مصرف بنزین ایجاد کند و دسترسی غیرمجاز به سهمیهها را دشوارتر سازد. در حال حاضر، قاچاق سوخت یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی کشور است که تأثیرات منفی زیادی بر بازار داخلی و درآمدهای دولت دارد. با اجرای این طرح، احتمالاً امکان پیگیری بهتر و جلوگیری از دسترسیهای غیرقانونی به سهمیههای سوخت افزایش خواهد یافت.
اما در مقابل، مخالفان این طرح به مشکلات احتمالی اشاره میکنند. یکی از نگرانیها، حملات سایبری به شبکه بانکی است که میتواند موجب اختلال در انتقال سهمیهها و حتی بروز بحران در تأمین سوخت شود. در چنین شرایطی، نیاز به بررسی دقیقتر امنیت زیرساختهای بانکی و سیستمهای مرتبط به این طرح بیشتر احساس میشود.
در نهایت، باید دید که این طرح که به نظر میرسد برای اجرای آن، گامهای آزمایشی برداشته شده است، از سال آینده به طور رسمی اجرایی خواهد شد یا اینکه مانند برخی تصمیمات مشابه گذشته، به تأخیر خواهد افتاد. اگر این طرح به مرحله اجرا برسد، میتواند نقطه عطفی در مدیریت مصرف سوخت و مقابله با قاچاق آن باشد، اما همچنان چالشهای بسیاری در مسیر اجرای آن وجود دارد که نیاز به بررسی و مدیریت دقیق دارند.
