همشهری آنلاین، فاطمه عباسی: تا همین یک دهه پیش، خونگرم بودن ویژگیای اختصاصی برای پرندگان و پستانداران بهحساب میآمد، اما در سال۲۰۱۵ دانشمندان نشان دادند که ماهماهی نیز بهطور کامل خونگرم است؛ کشفی که نگاه زیستشناسان به زندگی در اعماق دریا را دگرگون کرد.
برخلاف اغلب ماهیها که دمای بدنشان تابع دمای آب اطراف است، ماهماهی میتواند بدن خود را حدود ۵درجه سانتیگراد گرمتر از آب دریا نگه دارد. این توانایی به او اجازه میدهد در لایههای سرد و عمیق اقیانوس زندگی کند؛ جایی که بیشتر ماهیها بهدلیل سرما، کند و کمتحرک میشوند. بررسیها نشان میدهد این گرما فقط حاصل حرکت نیست، بلکه بهطور یکنواخت در تمام بدن، حتی قلب و مغز حفظ میشود.
راز این ویژگی در ساختار خاص آبششهای ماهماهی نهفته است. شبکهای پیچیده از رگهای خونی، فرایندی به نام «تبادل حرارتی معکوس» را ممکن میکند؛ بهطوری که خون گرم خروجی، خون سرد ورودی را پیش از ورود به بدن گرم میکند. نتیجه این سازوکار، عملکرد بهتر عضلات و افزایش چابکی در شکار است.
در سال ۲۰۱۸ مشخص شد ماهماهیها تنها یک گونه نیستند و دستکم ۵گونه متفاوت دارند. با این حال، تنها گونهای که بهطور کامل خونگرم محسوب میشود، ماهی اُپاه است؛ ماهیای که ثابت کرد حتی در دنیای سرد اقیانوسها هم میتوان قانونها را بازنویسی کرد.
