نااطمینانی اقتصادی در مدت اخیر از یک پدیده گذرا، به یکی از مولفههای ثابت زندگی مردم تبدیل شده است. امروز دیگر نهتنها سرمایهگذاران بزرگ میلی به ماندن و ساختن ندارند، بلکه حتی قشر متوسط جامعه نیز حاصل سالها تلاش خود را شتابزده به طلا و دلار تبدیل میکنند، البته این تبدیل دارایی نه برای سرمایهگذاری، بلکه برای بقاست. گویی مردم در حال ساختن یک جلیقه نجات در دریای متلاطمیاند که آیندهای روشن برایش متصور نیستند.
سرمایهگذار خارجی مدتهاست که در کشور وجود ندارد و سرمایهگذار داخلی هم، با توجه به شرایط اقتصادی، دیگر میلی به ماندن ندارد. در این میان حتی کسانی که سالها در این کشور سرمایهگذاری کردند و بنگاه اقتصادی داشتند نیز به بنبست اقتصاد رسیدهاند؛ برخی از آنها یا در حال تعطیل کردن کسبوکارشان هستند و برخی دیگر برای بقا دست به تعدیل گسترده نیروی کار زدهاند.
البته که در شرایط فعلی قشر متوسط جامعه نیز از این قاعده مستثنی نیستند، کسانی که سرمایه زیادی ندارند اما همان اندک دارایی که حاصل سالها تلاش است را شتابزده به طلا و دلار تبدیل میکنند. کافی است چرخی در شبکههای اجتماعی بزنید تا ببینید که چطور محدودیتها و فشارهای اقتصادی سبب شده تا برخی از فروشگاههای آنلاین کوچک نیز که تمام هستیشان به اینترنت بند بود هم پس از سه هفته قطعی، عطای کار را به لقایش ببخشند و حالا برای بقا و حفظ اندک سرمایهشان، آنلاینشاپهایشان را جمع کنند و برای خرید طلا صف بکشند.
در این میان دولت بارها با ارائه راهکارهای مختلف سعی در هدایت نقدینگی به سمت بنگاههای تولیدی و بازار سرمایه داشته است. اما به نظر میرسد که این نسخهها دیگر درمانگر نیستند، چرا که پیشبینی پذیری بخش جداییناپذیر از سرمایهگذاری است.
واقعیت این است که وقتی اعتماد، بهعنوان اصلیترین ستون اقتصاد، فرومیریزد، هیچ سیاستی نمیتواند مردم را به بازگشت به چرخه سرمایهگذاری متقاعد کند. بنبست فعلی اقتصادی نتیجه سالها نادیده گرفتن وضعیت کسبوکارها است. حالا بنگاههای صنعتی بزرگ و آنلاینشاپهای کوچک به یک نتیجه مشترک رسیدهاند که سرمایهگذاری در این شرایط غیرقابل پیشبینی جز خسارت ثمرهای ندارد. دیگر پناه بردن به سرمایههایی نظیر طلا و دلار یک رفتار هیجانی نیست بلکه از نظر مردم تنها راه موجود برای حفظ بقا در اقتصادی است که هیچ افق روشنی برای فردا ارائه نمیدهد.
