به گزارش همشهری آنلاین، این پروژه که سالهاست در دستور کار دولتهای مختلف قرار دارد، به گفته مسئولان قرار است زیرساخت ارتباطی کشور را تقویت کند، اما همچنان درباره اهداف، پیامدها و تأثیر آن بر کاربران عادی ابهامها و نگرانیهایی وجود دارد.
شبکه ملی اطلاعات چیست؟
به زبان ساده، شبکه ملی اطلاعات یک زیرساخت اینترنتی داخلی است که هدف آن این است:
- دادهها و خدمات داخلی کشور داخل ایران میزبانی شوند
- سرعت دسترسی به خدمات داخلی بیشتر شود
- وابستگی زیرساخت ارتباطی کشور به اینترنت جهانی کمتر شود
- ارتباطات در شرایط بحران یا اختلال جهانی پایدار بماند
میتوان آن را شبیه یک «شبکه بزرگ داخلی» تصور کرد که خدماتی مانند:
- پیامرسانهای داخلی
- بانکداری آنلاین
- خدمات دولتی
- فروشگاههای اینترنتی ایرانی
- پلتفرمهای ویدئویی داخلی
روی آن سریعتر و مستقلتر از اینترنت جهانی کار میکنند.
اهداف رسمی دولت از اجرای این شبکه
در نشست خبری امروز، وحید یزدانیان تأکید کرد این شبکه «جایگزین اینترنت جهانی نیست» و هدف آن افزایش کیفیت و امنیت ارتباطات است، نه قطع دسترسی کاربران به اینترنت بینالمللی. او همچنین افزود: «تکمیل این پروژه به سرمایهگذاری بسیار بزرگی نیاز دارد و بدون مشارکت بخش خصوصی تحقق آن ممکن نیست.» بر اساس توضیحات مسئولان، مهمترین اهداف شبکه ملی اطلاعات شامل موارد زیر است:
۱. افزایش سرعت و کیفیت اینترنت داخلی
اگر دادهها داخل کشور نگهداری شوند، مسیر انتقال کوتاهتر شده و سرعت بیشتر میشود.
۲. امنیت و کنترل بیشتر زیرساخت ارتباطی
مدیریت داخلی شبکه میتواند در برابر حملات سایبری یا اختلالات جهانی تابآوری ایجاد کند.
۳. توسعه اقتصاد دیجیتال داخلی
حمایت از کسبوکارها و پلتفرمهای بومی یکی از اهداف کلیدی پروژه اعلام شده است.
۴. پایداری ارتباطات در شرایط بحران
در صورت قطع ارتباطات بینالمللی، خدمات داخلی همچنان فعال بمانند.
تأثیر بر کاربران ایرانی
- سرعت بیشتر برای خدمات داخلی
- تفاوت کیفیت بین اینترنت داخلی و خارجی
- افزایش تابآوری ارتباطات
- تأثیر مثبت بر کسبوکارهای دیجیتال
کارآمد در دوره اختلال
یزدانیان، با اشاره به وابستگی برخی زیستبومهای خدماتی به اینترنت جهانی؛ تصریح کرد: «حتی در دورههایی که اینترنت دچار اختلال شد، بیشترین مطالبه برای بازگشت دسترسی از سوی فعالان و ارائهدهندگان خدمات مستقر بر بستر شبکه ملی اطلاعات مطرح شد، چرا که توسعه نرمافزارها و پلتفرمها به مخازن و بانکهای بینالمللی کدنویسی وابسته است و بدون اینترنت توسعه پلتفرمی با اختلال جدی مواجه میشود.»
چالشهای اصلی پروژه
سرمایهگذاری بسیار سنگین: به گفته مسئولان، تکمیل شبکه به بیش از هزار هزار میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد.
اختلاف دیدگاههای کارشناسی: برخی متخصصان این پروژه را برای امنیت و توسعه ضروری میدانند، در حالی که برخی دیگر آن را تهدیدی برای اینترنت آزاد میبینند.
