به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین محمد حاج ابوالقاسم عصر پنجشنبه در مراسم ترتیل خوانی حرم حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها و در تبیین نکات تفسیری آیه روز طرح زندگی با آیه ها به موضوع اسراف به عنوان یکی از چالشهای مهم پیشروی جوامع اسلامی پرداخت.
وی با اشاره به آیه ۳۱ سوره مبارکه اعراف اظهار کرد: خداوند متعال در این آیه با خطاب به بنیآدم میفرماید که بخورید و بیاشامید اما اسراف نکنید، چرا که خداوند اسرافکنندگان را دوست ندارد و این بیان صریح قرآنی نشان میدهد، زیادهروی در بهرهمندی از نعمتها، مورد رضایت الهی نیست.
این استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه اسراف تنها یک رفتار فردی ساده نیست، بلکه میتواند پیامدهای اجتماعی و حتی امنیتی به همراه داشته باشد، افزود: جامعهای که در معرض دشمنیها و تحریمها قرار دارد، بیش از هر زمان دیگری نیازمند مدیریت دقیق منابع است و هرگونه هدررفت سرمایههای مادی، به منزله تضعیف توان ایستادگی آن ملت خواهد بود.
وی با استناد به روایتی از امیرالمؤمنین علیهالسلام مبنی بر اینکه اسراف از عوامل اصلی فقر است، ادامه داد: زیادهروی همچون یک عامل تخریبی درونی، بنیانهای اقتصادی را فرسوده میکند و کشور را از درون دچار آسیب میسازد.
حاج ابوالقاسم با اشاره به مصادیق گوناگون اسراف در زندگی روزمره بیان کرد: گاه این پدیده در قالب مصرف بیرویه خوراک و پوشاک بروز مییابد و گاه در شکلهای پنهانتر همچون خرید کالاهای غیرضروری، تجملگرایی، برگزاری مهمانیهای پرهزینه برای چشم و همچشمی یا نگهداری لباسها و وسایلی که هرگز مورد استفاده قرار نمیگیرند.
وی گفت: هزینههایی که صرف تعویض سالانه مبلمان یا خرید کالاهای لوکس میشود، در واقع سرمایههای راکدی است که میتواند به چرخه تولید و اشتغال وارد شود و به جای مصرف بیثمر، زمینه اشتغال جوانان را فراهم کند.
این مفسر قرآن کریم با بیان اینکه اسراف محدود به اموال مادی نیست، افزود: اتلاف عمر و وقت نیز مصداقی از اسراف است و صرف ساعات طولانی و بیهدف در فضای مجازی نمونهای از هدررفت سرمایهای است که بازگشتپذیر نیست.
وی در ادامه با نقل روایتی از امام صادق علیهالسلام درباره نهی از دور ریختن باقیمانده میوه، تصریح کرد: در فرهنگ اهلبیت علیهمالسلام حتی نیمه باقیمانده یک میوه نیز نباید بیهوده دور ریخته شود، در حالی که چهبسا افراد نیازمندی وجود داشته باشند که از همان مقدار بهرهمند شوند.
حاج ابوالقاسم اضافه کرد: در روایت دیگری از امام صادق علیهالسلام آمده است که خرید و مصرف چیزی فراتر از شأن و نیاز واقعی انسان نیز از مصادیق اسراف به شمار میرود و این هشدار روشنی نسبت به رفتارهای مصرفگرایانه است.
وی با اشاره به جلوههای افراطی اسراف در برخی کشورهای مدعی اسلام و قدرتهای جهانی اظهار کرد: هزینههای نجومی برای تزیین کاخها، خرید آثار هنری گرانقیمت یا برگزاری مراسمهای اشرافی، نمونههایی از سبک زندگیای است که فاصله زیادی با آموزههای اسلامی دارد و منابع عمومی را از مسیر خدمت به مردم منحرف میکند.
این استاد حوزه علمیه قم در بخش دیگری از سخنان خود به سادهزیستی رهبران انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: در سیره بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و همچنین رهبر معظم انقلاب، حساسیت ویژهای نسبت به بیتالمال وجود داشته و این رویکرد، الگویی عملی برای مسئولان و مردم است.
وی افزود: نقل شده است که حتی در استفاده از امکانات شخصی نیز نهایت دقت رعایت میشد و از هرگونه هزینه غیرضروری جلوگیری به عمل میآمد و رویکردی که در تضاد آشکار با شیوه زندگی طاغوت و اشرافیت حاکم در دوران پیش از انقلاب بود.
حاج ابوالقاسم با مقایسه برخی هزینههای انجامشده در رژیم گذشته با وضعیت معیشتی مردم آن زمان تصریح کرد: مبالغ هنگفتی صرف امور غیرضروری میشد، در حالی که همان منابع میتوانست در خدمت به اقشار مختلف جامعه قرار گیرد.
وی همچنین به سیره شهید سپهبد قاسم سلیمانی اشاره کرد و گفت: در نقلهایی از همراهان این شهید آمده است که وی نسبت به هزینهکرد بیتالمال حساسیت جدی داشت و حتی خرید اقلام بیش از نیاز را جایز نمیدانست.
این مفسر قرآن کریم در بخش پایانی سخنان خود با ارائه محاسبهای درباره آثار اسراف در مصرف برنج بیان کرد: اگر هر یک از جمعیت ۹۰ میلیونی کشور تنها یک دانه برنج در روز هدر دهد، در پایان سال صدها تن برنج تلف خواهد شد که نتیجه آن از بین رفتن زحمات دهها هزار کشاورز است.
وی ادامه داد: این محاسبات نشان میدهد که حتی کوچکترین میزان هدررفت نیز در مقیاس ملی به عددی قابل توجه تبدیل میشود و ضرورت دارد فرهنگ مصرف صحیح در جامعه نهادینه شود.
حاج ابوالقاسم در پایان با تأکید بر لزوم بهرهگیری از آموزههای قرآنی در سبک زندگی گفت: عمل به دستور الهی در پرهیز از اسراف، گامی مهم در مسیر حفظ عزت، استقلال و پیشرفت جامعه اسلامی است.
