همشهری آنلاین: بروکس که با نام اصلی «ملوین کامینسکی» در ۲۸ ژوئن ۱۹۲۶ در بروکلین نیویورک متولد شد، پیش از ورود به دنیای سرگرمی در ارتش آمریکا و جنگ جهانی دوم خدمت کرد. او سپس بهعنوان نویسنده به برنامه مشهور «نمایش نمایشها» (Show of Shows) پیوست و در این برنامه با کارل راینر آشنا شد و دوستی و همکاری طولانیمدت آنها شکل گرفت. حاصل این همکاری خلق مجموعه طنز مشهور «مرد ۲۰۰۰ ساله» بود.
در مستند «مل بروکس: مرد ۹۹ ساله!» ساخته جاد اپتاو، بروکس درباره انگیزه زندگی حرفهای خود میگوید: «من به دنیا آمدهام تا مردم را بخندانم. پس همین کار را انجام میدهم.» او در طول دههها فعالیت خود برخی از ماندگارترین کمدیهای تاریخ سینما را ساخت؛ از جمله «تهیهکنندگان»، «زینهای شعلهور»، «فرانکنشتاین جوان» و «اضطراب شدید».
بروکس در گفتوگویی با آسوشیتدپرس در سال ۲۰۲۱، دوران کودکیاش در بروکلین را شادترین دوره زندگی خود توصیف کرده بود. او با شوخی گفته بود زمانی از او پرسیدند خوشحالترین دوران زندگیاش چه زمانی بوده است؛ دریافت جایزه اسکار یا ازدواج با آن بنکرافت؟ اما پاسخ او چیز دیگری بود: «نه، هیچکدام. دوران کودکیام. از چهار یا پنج سالگی تا نه سالگی شادترین و هیجانانگیزترین دوره زندگیام بود.» سپس با طنز همیشگیاش اضافه کرده بود: «پرسیدند در نه سالگی چه اتفاقی افتاد؟ گفتم: تکالیف مدرسه!»
این فیلمساز و نویسنده که همواره نگاه طنزآمیزی به زندگی داشته، حتی مرگ را نیز دستمایه شوخی قرار داده است. او در یکی از طرحهای کمدی دهه ۱۹۸۰ سنگ قبری برای خودش طراحی کرده بود که پس از انداختن سکهای پیام ویدیویی پخش میکرد و با این جمله آغاز میشد: «من مل بروکس بودم؛ یکی از بامزهترین یهودیهای کوتاهقدی که روی زمین قدم زدهاند.»
بروکس در سالهای اخیر نیز فعال مانده است. او در آوریل امسال پیامی ویدیویی برای قدردانی از ادی مورفی در مراسم جایزه دستاورد یک عمر مؤسسه فیلم آمریکا ارسال کرد و در ماه مه نیز اعلام کرد هزاران سند، دستنوشته و عکس شخصی خود را به مرکز ملی کمدی آمریکا اهدا میکند. او درباره این تصمیم گفته بود: «همیشه به این افتخار کردهام که شغلم خنداندن مردم است. اینکه آثارم در آرشیو ملی کمدی نگهداری شوند و همچنان باعث خنده مردم شوند، حس غرور عمیقی به من میدهد.»
مل بروکس فقط یک کمدین موفق نبود؛ او یکی از مهمترین چهرههای «هجویه» و «پارودی» در تاریخ هالیوود به شمار میرود. آثار او با دست انداختن ژانرها، کلیشههای سینمایی و حتی موضوعات حساس سیاسی و اجتماعی، تعریف تازهای از کمدی در سینمای آمریکا ارائه کردند. فیلمهایی مانند «تهیهکنندگان»، «زینهای شعلهور»، «فرانکنشتاین جوان»، «گلولههای فضایی»، «رابین هود: مردان جورابشلواریپوش» و «تاریخ جهان؛ قسمت اول» از مشهورترین نمونههای این رویکرد هستند. منتقدان و تاریخنگاران سینما از بروکس بهعنوان یکی از بزرگترین پارودیسازان تاریخ یاد میکنند؛ فیلمسازی که وسترن، وحشت، علمیتخیلی، ماجراجویی و حتی موزیکال را به سوژه طنز تبدیل کرد.
در میان آثار او، «تهیهکنندگان» با نگاهی طنزآمیز به نازیسم و هیتلر، «زینهای شعلهور» با هجویهای تند علیه نژادپرستی و اسطورههای وسترن آمریکایی، «فرانکنشتاین جوان» با بازآفرینی طنزآمیز فیلمهای کلاسیک هیولایی، و «گلولههای فضایی» با شوخیهای فراوان با مجموعه «جنگ ستارگان»، جایگاهی ویژه در تاریخ کمدی دارند. بسیاری از این فیلمها امروز جزو آثار کلاسیک سینمای کمدی محسوب میشوند و همچنان بر نسلهای جدید فیلمسازان تأثیر میگذارند.
این جایگاه باعث شده مل بروکس نه فقط بهعنوان یک کمدین محبوب، بلکه بهعنوان یکی از تأثیرگذارترین طنزپردازان تاریخ هالیوود شناخته شود که بیش از هفت دهه با شوخی، هجو و شکستن تابوها مخاطبان را خندانده است.
