به گزارش ایسنا، آیین «پاسداشت روز دیپلماسی فرهنگی و تعامل با جهان»، به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و با حضور و سخنرانی جمعی از استادان دانشگاه و چهرههای بینالمللی، چهارشنبه - دهم تیرماه - در فضای مجازی برگزار شد.
در ابتدای این مراسم محمود شالویی - رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی - با اشاره به نیاز همیشگی انسانها به ارتباط و تعامل، اظهار کرد: جهان امروز نیازمند ارتباط آدمیان در گستره عالم است؛ چراکه انسانها از آغاز آفرینش، زندگی اجتماعی و تشکیل جامعه انسانی را تجربه کردهاند و مرزها و جغرافیای محدود هرگز مانع ارتباط میان ملتها نبوده است.
او افزود: مفاخر، اندیشمندان و صاحبان فکر و اندیشه در سراسر جهان پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند؛ چراکه نقطه مشترک آنان دانش، دانایی، تلاش و کوشش برای دستیابی به حقیقت بوده است.
شالویی تأکید کرد: شایسته است ارتباطات در حوزههای فرهنگی، هنری و ادبی همواره برقرار بماند؛ زیرا بسیاری از بزرگان، فراتر از مرزهای جغرافیایی شناخته میشوند و متعلق به جغرافیای دانش و اندیشه هستند.
نقش مشاهیر در پیوند عمیق میان ملتها
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اشاره به جایگاه شخصیتهایی چون رودکی، میرسیدعلی همدانی، ابنسینا، محیالدین ابن عربی، حافظ، سعدی و فردوسی بیان کرد: مفاخر بزرگ تنها متعلق به یک سرزمین نیستند، بلکه به عالم انسانی تعلق دارند و میتوانند پیوندی وثیق میان ملتها و فرهنگها ایجاد کنند.
او گفت: ابنسینا نه تنها در شرق، بلکه در جهان غرب نیز به عنوان چهرهای تأثیرگذار شناخته میشود و آثار و اندیشههای او زمینهساز رشد علم و دانش بوده است. همچنین حافظ شیرازی با گذر از مرزهای ایران، در فرهنگ جهانی اثرگذار شده و مورد توجه اندیشمندانی چون «گوته» قرار گرفته است.
شالویی خاطرنشان کرد: مفاخر و بزرگان هر سرزمین محدود به مرزهای جغرافیایی نیستند و همین موضوع میتواند در تعاملات فرهنگی ملتها نقش مهمی ایفا کند.
او در پایان اظهار کرد: امروز که امکانات فرهنگی برای توسعه و تقویت روابط میان ملتها بیش از گذشته فراهم شده است، کشورها میتوانند با معرفی مفاخر یکدیگر، از این ظرفیت برای گسترش ارتباطات فرهنگی بهره بگیرند؛ بهویژه کشورهای دوست و همسایه و کشورهای فارسیزبان میتوانند در این زمینه نقش مؤثرتری ایفا کنند. امیدواریم روز دیپلماسی فرهنگی زمینهساز این پیوندها بیش از پیش باشد.
رایزنان فرهنگی استراتژیست فرهنگی هستند
در ادامه احمد تمیم داری - استاد زبان و ادبیات فارسی - نیز در این آیین با اشاره به جایگاه و وظایف رایزنان فرهنگی اظهار کرد: رایزنان فرهنگی با وابستگان فرهنگی تفاوت دارند و وظیفه اصلی آنان سیاستگذاری فرهنگی کشور مهمان در کشور میزبان است؛ رایزن فرهنگی در واقع راهبردهای کلان ارتباطات فرهنگی میان دو کشور را تعیین میکند و نقش یک استراتژیست فرهنگی را بر عهده دارد.
او افزود: مدیریت فرهنگی در خارج از کشور، تدوین و اجرای برنامههای فرهنگی، گسترش روابط علمی و دانشگاهی میان مراکز علمی دو کشور، ایجاد انجمنهای فرهنگی، ارتباط با مراکز پژوهشی و معرفی فرهنگ و تمدن کشور از مهمترین وظایف رایزنان فرهنگی است.
تمیم داری در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد: معرفی فرهنگ و تمدن ایران باید به گونهای باشد که مسئولان فرهنگی، رایزنان و وابستگان فرهنگی، برجستگیها و ظرفیتهای فرهنگی کشور را به بهترین شکل به جامعه میزبان معرفی کنند.
او با اشاره به اهمیت آموزش زبان و ادبیات فارسی بیان کرد: آموزش زبان و آموزش ادبیات دو موضوع متفاوت هستند. آموزش زبان با دستور زبان و فرهنگ لغت امکانپذیر است، اما ادبیات نیازمند شناخت هنرهای ادبی، تشبیهها، استعارهها، ضربالمثلها و عناصر فرهنگی است و کاری تخصصی محسوب میشود.
استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی همچنین از وظایف رایزنان فرهنگی به معرفی هنرهای ایرانی، ارتباط با نخبگان، معرفی هنرمندان، سینماگران، هنرهای تجسمی و صنایع فرهنگی اشاره کرد و گفت: معرفی هنر و هنرمندان میتواند نقش مهمی در ارتباط میان ملتها داشته باشد.
او افزود: معرفی شخصیتهای دینی و فرهنگی نیز باید با شناخت دقیق ظرفیتهای فرهنگی انجام شود و بخشهایی از فرهنگ که موجب گفتوگو و شناخت متقابل میان ملتها میشود مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت ارتباط بین نهادی برای تقویت دیپلماسی فرهنگی
تمیمداری در ادامه با اشاره به اهمیت ارتباط میان نهادهای فرهنگی گفت: میان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، وزارت امور خارجه، سفارتخانهها و دانشگاهها باید ارتباطی واقعی، صمیمانه و سازمانیافته وجود داشته باشد.
او خاطرنشان کرد: یکی از مسائل مهم در دیپلماسی فرهنگی، انتخاب درست رایزنان و وابستگان فرهنگی است و باید از شخصیتهایی بهره گرفت که در حوزه علوم انسانی و هنر شناخت و توانایی لازم را داشته باشند. رایزن فرهنگی نقش مدیر و سیاستگذار فرهنگی را دارد و وابسته فرهنگی زیر نظر او برنامههای فرهنگی را اجرا میکند؛ بنابراین توسعه ارتباطات فرهنگی، معرفی زبان فارسی و گسترش تعاملات علمی و هنری در بهترین شکل آن از سوی رایزن های فرهنگی، از مهمترین مسیرهای تقویت روابط میان ملتهاست.
مودت ایران و هند با شعر و اندیشه امیرخسرو دهلوی
رودرا گائوراو شرست - سفیر هند در جمهوری اسلامی ایران - سخنران دیگری بود که در این مراسم با اشاره به پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان دو ملت ایران و هند گفت: ملت هند و ایران همریشگی و پیوندی دیرینه دارند و این پیشینه، اساس طبیعی روابط پررنگ و عمیق میان دو کشور است.
او افزود: در هر دوره تاریخی، به واسطه تلاش شخصیتهای فرهنگی، این روابط جان تازهای گرفته است و امیرخسرو دهلوی از جمله بزرگانی است که نقش مهمی در پیوند فرهنگی ایران و هند ایفا کرده است. امیرخسرو دهلوی حکیمی بزرگ است که آثارش جهان فارسیزبان و هندیزبان را به یکدیگر پیوند میدهد. او شاعری است که هم در هند و هم در ایران و دیگر سرزمینهای فارسیزبان جایگاه ویژهای دارد.
او ادامه داد: ایرانیان امیرخسرو را «طوطی هند فارسیگو» میدانند، زیرا از پرکارترین شاعران زبان فارسی است و در مقابل، هندیان نیز او را یکی از نخستین شاعران بزرگ هندی میشناسند.
شرست با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت امیرخسرو گفت: او تنها شاعر نبود؛ بلکه صاحب اندیشه، هنر، معرفت و حقیقتجویی بود و شخصیتی چندبعدی داشت؛ وی در دربار چندین سلطان هند حضور داشت و در عین حال، عارفی بود که در حلقه ارادتمندان «نظامالدین اولیا» جایگاه ویژهای داشت.
سفیر هند در ایران تأکید کرد: امیرخسرو دهلوی در عرصه موسیقی نیز تأثیرگذار بود و تلفیق سنتهای موسیقی ایرانی و هندی از جمله جلوههای میراث فرهنگی او به شمار میرود؛ همچنین در برخی اشعار او، ترکیب و تعامل زبان فارسی و هندی دیده میشود.
او افزود: پس از گذشت قرنها، نام و آثار امیرخسرو همچنان زنده است و شعر و موسیقی او در میان مردم ایران و هند جایگاه خود را حفظ کرده است. تا زمانی که زبان، ادبیات، موسیقی و فرهنگ مشترک میان ایران و هند زنده باشد، این پیوند فرهنگی میان دو ملت همچنان استوار خواهد ماند.
ثبت جهانی زادروز «فارابی» با پیشنهاد مشترک ایران و قزاقستان
همچنین اونتالاپ اونالبایف - سفیر قزاقستان در جمهوری اسلامی ایران - نیز در این مراسم با اشاره به جایگاه ابونصر فارابی در تاریخ اندیشه و تمدن بشری گفت: قزاقستان به وجود این متفکر بزرگ جهانی افتخار میکند؛ اندیشمندی که در شهر اُترار (فاراب) زاده شد و آثار و اندیشههای او همچنان در عرصههای علمی، فلسفی و فرهنگی جهان جایگاهی ممتاز دارد.
او با بیان اینکه میراث علمی فارابی دارای اهمیتی جهانی و انسانی است، افزود: این متفکر بزرگ در آثار خود به موضوعاتی چون جهان، جامعه، حکومت و روابط انسانی پرداخته و دیدگاههای او همچنان برای جوامع معاصر الهامبخش و راهگشاست؛ فارابی در ادامه سنت فلسفی ارسطو و الکندی، در حوزههای مختلف علم و فلسفه پژوهش کرد و آثار او نقش مهمی در پیوند میان فرهنگها و تمدنهای شرق و غرب ایفا نمود.
سفیر قزاقستان در ایران با اشاره به تلاشهای صورتگرفته برای احیای میراث فارابی در کشورش گفت: پژوهش درباره آثار این دانشمند بزرگ از نیمه دوم قرن بیستم در قزاقستان آغاز شد و پس از استقلال این کشور شتاب بیشتری گرفت. دانشگاه ملی قزاقستان به نام «فارابی» نامگذاری شده و مرکز بینالمللی مطالعات فارابی نیز فعالیت گستردهای در زمینه پژوهش و معرفی آثار وی دارد.
اونالبایف همچنین به همکاریهای علمی و فرهنگی ایران و قزاقستان در حوزه فارابیپژوهی اشاره کرد و افزود: بخشی از آثار و نسخههای خطی مرتبط با فارابی در جمهوری اسلامی ایران نگهداری میشود و همکاریهای مشترکی میان مراکز علمی دو کشور برای مطالعه و معرفی این میراث ارزشمند در جریان است.
او با اشاره به ثبت یکهزار و یکصد و پنجاهمین سالگرد تولد فارابی در تقویم رسمی یونسکو به پیشنهاد مشترک ایران و قزاقستان، این اقدام را نمونهای موفق از همکاریهای فرهنگی میان دو کشور دانست.
سفیر قزاقستان در پایان تأکید کرد: جمهوری قزاقستان آمادگی کامل دارد تا در زمینه پژوهش درباره میراث ابونصر فارابی، برگزاری همایشهای علمی و توسعه همکاریهای فرهنگی و دانشگاهی با جمهوری اسلامی ایران، همکاریهای خود را بیش از پیش گسترش دهد.
پیوند ناگسستنی فرهنگی و تاریخی ایران و تاجیکستان
مظفر محمدی - استاد آکادمی علوم تاجیکستان - هم طی سخنانی در این رویداد گفت: امروز تأثیرگذاری دیپلماسی بدون توجه به فرهنگ و تبادلات فرهنگی امکانپذیر نیست، زیرا فرهنگ، پایه و زمینهساز ارتباطات پایدار میان ملتهاست.
او با اشاره به پیشینه فرهنگی مشترک ایران و تاجیکستان افزود: همکاریهای فرهنگی دو کشور پیشینه دیرینه دارد؛ چراکه ایران و تاجیکستان دو سرزمین فارسیزبان با تاریخ، ادبیات، آداب، سنتها و میراث مشترک هستند.
محمدی با بیان اینکه مردم دو کشور ریشههای فرهنگی مشترکی دارند، گفت: در تاجیکستان، افغانستان و ایران، بسیاری از عناصر فرهنگی مانند جشنهای ملی، ادبیات، شعر و اندیشههای تاریخی، پیوندی عمیق میان مردم ایجاد کرده است.
استاد آکادمی علوم تاجیکستان با اشاره به دورههایی که ارتباطات میان ملتها محدود شده بود، اظهار کرد: امروز با گسترش ارتباطات اجتماعی، شناخت ملتها از یکدیگر بیشتر شده و این تبادلات میتواند پیوندهای تاریخی را دوباره تقویت کند.
او با اشاره به همکاریهای فرهنگی میان ایران و تاجیکستان افزود: در سالهای اخیر فعالیتهای فرهنگی گستردهای میان دو کشور انجام شده است؛ از جمله سفرهای فرهنگی، تبادل هیئتهای علمی، معرفی آثار ادبی، برگزاری برنامههای هنری و حضور هنرمندان دو کشور در رویدادهای فرهنگی. رایزنیها و نهادهای فرهنگی دو کشور نقش مهمی در معرفی ادبیات، هنر، موسیقی و اندیشههای مشترک دارند و این مسیر باید با قدرت بیشتری ادامه پیدا کند.
محمدی با اشاره به جایگاه بزرگان ادب فارسی بیان کرد: شخصیتهایی مانند رودکی، کمال خجندی، شهریار، پروین اعتصامی و دیگر بزرگان ادبی، متعلق به یک مرز جغرافیایی محدود نیستند؛ بلکه میراث مشترک فرهنگی ملتهایی هستند که با زبان و تاریخ مشترک به هم پیوند خوردهاند.
بنابر اعلام روابط عمومی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی او در پایان خاطرنشان کرد: ایران و تاجیکستان در طول تاریخ در کنار یکدیگر بودهاند و دیپلماسی فرهنگی میتواند این پیوند دیرینه را بیش از پیش استوار کند؛ ملتهایی که فرهنگ، زبان و اندیشه مشترک دارند، همواره به یکدیگر نزدیک خواهند ماند.
انتهای پیام
