به گزارش بهداشت نیوز، محققان این الگو را به یک قانون واحد و شگفتانگیز تعمیم دادند که آنفلوآنزا زمانی که هوا بسیار خشک یا بسیار مرطوب باشد، به راحتی گسترش مییابد.
آنفلوآنزا سالانه تقریبا یک میلیارد نفر در سراسر جهان را بیمار میکند و جان صدها هزار نفر را میگیرد. این بیماری در مناطق سردسیر قاره آمریکا، به صورت موج شدید زمستانی است و در مناطق نزدیک به خط استوا، بیشتر سال ادامه دارد و گاهی اوقات به دو اوج جداگانه میرسد.
دانشمندان سالهاست که میدانند آبوهوا به شکلگیری فصلهای آنفلوآنزا کمک میکند اما چیزی که هنوز مشخص نیست این است که آیا یک مجموعه از شرایط میتوانند چنین ریتمهای متفاوتی را توضیح دهند یا خیر. بیشتر تحقیقات یا مناطق سردسیر یا مناطق گرمسیری را بررسی کرده بودند اما هر دو منطقه را با هم بررسی نکردند و اکنون محققان این ایده را آزمایش کردند.
محققان برای مقایسه یکسان مکانها، «شدت اپیدمی» را اندازهگیری کردند. مناطق سردسیر امتیاز بالایی کسب کردند، زیرا موارد ابتلا در زمستان در آنها جمع شده بود. مناطق استوایی، امتیاز پایینی داشتند، زیرا موارد ابتلا طی سال پخش شده بود.
هوای خشک، هوای مرطوب
نکته جالب نتایج تحقیق کنونی این بود که رطوبت چگونه ویروس را به حرکت در میآورد زیرا مقدار بخار آب موجود در هوا انتقال را در یک جهت هدایت نمیکرد. آنفلوآنزا در هوای بسیار خشک سریعتر گسترش پیدا میکند، اما گسترش آن با افزایش رطوبت کاهش مییابد، سپس دوباره با سنگین و مرطوب شدن هوا بیشتر میشود.
دما، منحنی این گسترش را بیشتر خم میکند و هوای سردتر انتقال را بالاتر میبرد. هوای خشک زمستان، فصلهای سخت آنفلوآنزا را در مناطق سردسیر ایجاد میکند و هوای مرطوب یک فصل بارانی گرمسیری میتواند کار مشابهی را در نزدیکی خط استوا انجام دهد.
بر اساس گزارش ارث، تحقیقات آزمایشگاهی سمت سرد و خشک منحنی را تایید میکند. نتایج تحقیقات قبلی نشان داد که هوا با رطوبت پایین به ذرات آنفلوآنزا اجازه میدهد مدت طولانیتری عفونی بمانند و راحتتر بین افراد منتقل شوند.
چرا مناطق گرمسیری متفاوت هستند؟
این مدل، سقف دمایی نزدیک به ۷۴ درجه فارنهایت (۲۳ درجه سانتیگراد) را تعیین کرد که به نظر میرسد گرما در این دما، تجزیه ویروس را آغاز میکند. همچنین معمای دو اوج مناطق گرمسیری را توضیح میدهد؛ شیوع شدید زمستانی آن قدر افراد مستعد را درگیر میکند که تعداد کمی برای موج دوم میمانند، به همین دلیل است که مناطق سردتر فقط یک موج را تجربه میکنند.
شیوع خفیفتر در مناطق گرمسیری، افراد مستعد کافی را برای ویروس باقی میگذارد تا دو بار در سال شیوع پیدا کند. الگوی گستردهتر، یافتههای قبلی را تکرار میکند. تجزیه و تحلیل آنفلوآنزا در مناطق معتدل و گرمسیری در سال ۲۰۱۳ نشان داد که هم شرایط بسیار خشک و هم بسیار مرطوب، شیوع بیماری را تسهیل میکنند.
محققان، همچنین آستانه رطوبتی را تعیین کردند که زمستانهای تک اوجی را از فصول گرمسیری دو اوجی جدا میکرد.
قرنی گرمتر
این گروه تحقیقاتی برای پیشبینی آینده، مدل خود را با استفاده از پیشبینیهای ۱۰ مدل جهانی آبوهوا تحت هر دو شرایط انتشار متوسط و بالا اجرا کرد. آنان آنفلوآنزا را در نزدیکی پایان قرن، حدود سالهای ۲۰۸۰ تا ۲۱۰۰، با گذشته نزدیک مقایسه کردند.
چشمانداز این بیماری بر اساس عرض جغرافیایی متفاوت بود. در بسیاری از مناطق با زمستان سرد، گرم شدن هوا، منجر شد که هوا به سمت وسط منحنی رطوبت که ویروس بدترین عملکرد را دارد، سوق داده شود، بنابراین اوج شیوع بیماری کاهش یافت. در مناطق گرمسیری که از قبل مرطوب بودند، همین گرمایش، شرایط را به سمت مناطق مرطوب سوق داد که انتقال بیماری افزایش یافت.
تغییرات پیشبینیشده، همان منحنی رطوبتی را دنبال میکنند که امروزه بر آنفلوآنزا حاکم و توسط یک جو گرم و مرطوب تغییر یافته است.
آبوهوا فقط بخشی از داستان است زیرا نتایج مدلسازی قبلی نشان داد که چگونه تغییرات آبوهوایی میتواند شیوع آنفلوآنزا را تغییر دهد.
میزان واکسیناسیون، ازدحام جمعیت و رفتار انسان نیز همگی بر شیوع بیماری آنفلوآنزا تاثیر میگذارند. تکامل خود ویروس نیز همینطور است، فرایندی به نام «رانش آنتیژنی» که سطح آنفلوآنزا را تغییر میدهد و ایمنی گذشته را از بین میبرد، فراتر از پیشبینی آبوهوایی را نشان می دهد.
قبل از این پژوهش، هیچکس نشان نداده بود که یک مجموعه واحد از شرایط آبوهوایی میتواند فصلهای آنفلوآنزا را در مناطق سرد و گرمسیری توضیح دهد. مدل جدید این کار را انجام داد، سپس همان منطق را به آبوهوای گرمتر منتقل کرد.
منبع: ایسنا
