به گزارش اقتصادنیوز، تصویر خطوط مونتاژ خودروهای برقی Volkswagen ID.3 در کارخانه زویکاو، اکنون در تضاد مستقیم با بحران عمیقی قرار گرفته که دامان بزرگترین خودروساز اروپا را گرفته است. در شرایطی که گذار به خودروهای برقی باید نشانهای از آیندهسازی صنعت خودروی آلمان باشد، مدیریت فولکسواگن از احتمال تعطیلی چهار کارخانه خبر داده است؛ اقدامی که حتی دو سایت تولیدی مجهز به خطوط EV را نیز در بر میگیرد و شدت فشارهای ساختاری بر این غول صنعتی را آشکار میکند.
براساس گزارش فایننشالتایمز، فولکسواگن به آزمونی برای توانایی آلمان در سازگاری با عصر خودروهای برقی تبدیل شده است.
موتور صنعت خودروی آلمان که سالها با قدرت کار میکرد، اکنون دچار افت عملکرد شده است. فولکسواگن، دومین خودروساز بزرگ جهان، قصد دارد تولید را در چهار کارخانه متوقف کرده و تا ۱۰۰ هزار شغل را حذف کند. آنچه میتواند یکی از بزرگترین برنامههای کوچکسازی در تاریخ شرکتهای بزرگ باشد، همزمان آزمونی برای توانایی صنعت آلمان در اصلاح ساختار خود برای عصر خودروهای برقی و مقابله با «شوک دوم چین» نیز به شمار میرود.
نشانههای این بحران از سال ۲۰۲۴ آشکار شد؛ زمانی که فولکسواگن هشدار داد برای کاهش هزینهها ناچار است هزاران شغل را حذف و سه کارخانه در آلمان را تعطیل کند. مذاکرات دشوار با اتحادیههای کارگری که در دسامبر همان سال به نتیجه رسید، حذف ۳۵ هزار شغل را بدون تعطیلی رسمی کارخانههای آلمان به همراه داشت.
اما تعرفههای آمریکا، افزایش هزینههای انرژی و وخامت شرایط بازار چین باعث شد این اقدامات کافی نباشد. فولکسواگن در ماه مارس هدف کاهش نیروی انسانی خود تا سال ۲۰۳۰ را به ۵۰ هزار نفر افزایش داد، اما اکنون به نظر میرسد این رقم باید دو برابر شود.
مدیریت این شرکت هشدار داده است که اگر اهداف تعیینشده برای کاهش هزینهها محقق نشود، چهار کارخانه تعطیل خواهند شد؛ دو کارخانهای که پیشتر با صرف هزینههای سنگین برای تولید خودروهای برقی بازسازی و تجهیز شدهاند.
خودروهای برقی Volkswagen ID.3 در خط مونتاژ کارخانه زویکاو. مدیریت در حال تهدید به تعطیلی چهار کارخانه است، که دو مورد از آنها پیشتر با هزینههای سنگین برای تولید خودروهای برقی بازسازی شدهاند.
چین سالها یکی از سودآورترین بازارهای فولکسواگن و دیگر خودروسازان آلمانی بود، اما اکنون خودروسازان چینی در فناوری خودروهای برقی از رقبای آلمانی پیشی گرفتهاند.
البته شرکتهای چینی از یارانههای کلان دولتی و هزینه پایینتر نیروی کار بهرهمند بودند، اما تنها این عوامل باعث موفقیت آنها نشد. آنها بسیار زودتر از خودروسازان سنتی دریافتند که خریداران خودروهای برقی بیش از کیفیت مکانیکی خودرو، به نرمافزارهای پیشرفته، سیستمهای رایانهای و قابلیتهای هوشمند علاقهمند هستند.
البته فولکسواگن تا حدی یک مورد خاص محسوب میشود، زیرا مشکلات این شرکت با مجموعهای از اشتباهات مدیریتی نیز تشدید شده است.
پس از رسوایی آلایندگی معروف به «دیزلگیت» در سال ۲۰۱۵، فولکسواگن یکی از نخستین و بزرگترین برنامههای سرمایهگذاری برای ورود به بازار خودروهای برقی را آغاز کرد. اما مدلهای برقی این شرکت با تأخیر فراوان وارد بازار شدند و هنگام عرضه نیز نتوانستند نظر مشتریان را جلب کنند؛ موضوعی که تا حد زیادی ناشی از شکست پروژه توسعه داخلی نرمافزارهای خودرو بود.
ساختار مالکیتی فولکسواگن نیز مقاومت در برابر تغییرات بنیادین را تقویت کرده است. ایالت نیدرزاکسن که ۲۰ درصد حق رأی این شرکت را در اختیار دارد، همواره حفظ اشتغال را در اولویت قرار داده و اغلب در کنار شورای کارگری شرکت قرار گرفته است؛ شورایی که نیمی از کرسیهای هیأت نظارت فولکسواگن را در اختیار دارد.
با این حال، فولکسواگن همواره نماد مدل اقتصادی آلمان بوده است؛ مدلی که بر صادرات قدرتمند، تولید صنعتی پیشرفته و شرایط مطلوب کاری برای کارکنان، با تکیه بر همکاری میان کارفرمایان و اتحادیههای کارگری، استوار بود.
اینکه چنین شرکتی تنها طی چند سال با چنین بحرانی روبهرو شده، نشانهای از چالش گستردهتر اقتصاد آلمان است. پیش از همهگیری کرونا، فولکسواگن هدف تولید ۱۲ میلیون خودرو در سال را دنبال میکرد، اما اکنون قصد دارد ظرفیت تولید خود را به ۹ میلیون دستگاه در سال کاهش دهد؛ در حالی که تولیدکنندگان چینی با سرعت در حال صعود در زنجیره ارزش صنعت خودرو هستند.
سیستم مشارکت اتحادیههای کارگری و مدیریت شرکتها، در دوران رشد مستمر اقتصاد و حتی در کاهش تبعات بحران کرونا عملکرد موفقی داشت، اما در دورهای که صنعت خودرو با تحولات بنیادین روبهرو است، همین ساختار میتواند سرعت تصمیمگیری و اصلاحات را کاهش دهد.
شورای کارگری فولکسواگن و اتحادیههای کارگری اعلام کردهاند که با تعطیلی کارخانهها «با تمام توان» مقابله خواهند کرد. با این حال، تجربه سالهای اخیر نشان داده است که تلاش بیش از حد برای حفظ وضع موجود، ممکن است تنها تصمیمهای سختتر و پرهزینهتری را در آینده اجتنابناپذیر کند.
در همین حال، مدیران صنایع آلمان نیز باید چشماندازهای قانعکنندهای برای تعیین اندازه و مسیر آینده شرکتها ارائه دهند. اولیور بلوم، مدیرعامل فولکسواگن، پیشنهاد کرده است کارخانههای در معرض تعطیلی میتوانند برای صنایع دفاعی یا سایر فعالیتهای تولیدی مورد استفاده قرار گیرند، هرچند این ایده هنوز در عمل آزموده نشده است.
دولت آلمان نیز باید با ایجاد شرایط مناسبتر برای سرمایهگذاری و اشتغال، نقش خود را ایفا کند. افزایش انعطافپذیری بازار کار و کاهش بروکراسی، که در بسته اصلاحات مورد توافق دولت ائتلافی این هفته گنجانده شده، گامی مثبت در این مسیر ارزیابی میشود.
در نهایت، آلمان بیش از هر زمان دیگری به الگویی منعطفتر از همکاری میان دولت، صنعت و نیروی کار نیاز دارد تا بتواند هم با رقابت فزاینده چین و هم با موج تحول ناشی از هوش مصنوعی روبهرو شود. موفقیت یا شکست این سازگاری، تنها سرنوشت اقتصاد آلمان را تعیین نخواهد کرد، بلکه پیامدهای آن کل اقتصاد اروپا را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
اقتصادنیوز: شاخصهای مدیران خرید (PMI) نشان میدهد فعالیت کارخانههای آسیا در ماه ژوئن، با وجود افزایش هزینهها و اختلالات ناشی از جنگ ایران، همچنان در مسیر رشد باقی مانده است؛ رشدی که عمدتاً با تقاضای فزاینده برای محصولات مرتبط با هوش مصنوعی و فناوری تقویت شده است.
