محمد نیک خورمیزی (متولد ۱۳۲۹) شاعر و پیشکسوت شعر خراسان و از فعالان انجمن های ادبی و شعر این خطه در قبل و بعد از انقلاب اسلامی، روز یکشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا در تشریح نقش و جایگاه رهبر انقلاب در حوزه شعر و ادبیات معاصر افزود: پدر من اصالتا یزدی و اهل خورمیز بوده و با خانواده رهبر شهید آشنا بودند اما بیشتر خاطرات من از رهبر انقلاب در قبل از انقلاب با واسطه و مربوط به استادانم آقایان کمالپور با تخلص کمال و باقرزاده با تخلص بقا است، آقای کمال پور با مقام معظم رهبری همسایه و دوست بودند، در توصیف دوستی و آشنایی رهبر شهید با استادم همین بس که آقا در مراسم بزرگداشت آقای کمال پور، ایشان را «کمال من» خطاب کرده بودند و این گونه آقا این دوست و شاعر قدیمی را منتسب به خود دانستند.
این شاعر پیشکسوت خراسانی ادامه داد: قبل از انقلاب آیت الله سید جواد خامنهای (پدر رهبر شهید انقلاب) امام جماعت مسجد ترکها در بازار «سرشور» بودند و من در آن زمان شاگرد قالیفروشی بودم و هر روز ایشان را ۲ بار در بازار برای اقامه نماز میدیدم.
نیک گفت: در آن زمان پدر رهبر انقلاب قبل از نماز به همراه ۲ پسرشان به مغازه استاد کمال می رفتند، چای می نوشیدند، قدری گفت وگو می کردند و گاهی شعر می خواندند و با صدای اذان برای اقامه نماز راهی مسجد ترکها می شدند، لذا با خانواده مقام معظم رهبری آشنایی کامل دارم.
این شاعر خراسانی به نخستین دیدارش با رهبر انقلاب اشاره کرد و گفت: برای نخستین بار با جمعی از شاعران و مداحان برای عرض تبریک برای انتخاب ایشان به عنوان رییس جمهوری در تالار تشریفات حرم رضوی خدمت ایشان رسیدم و آنجا غزلی درباره سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خواندم.
نیک افزود: غزل این گونه بود؛ نوای شور طرب سر نمی کنید چرا / ز پا قیامت دیگر نمی کنید چرا .... و در انتها خواندم؛ تمام پنجره ها رو به باغ باز شده/ بهار آمده باور نمی کنید چرا، که رهبر انقلاب این مصرع را در آن نشست مورد توجه قرار داده و تکرار کردند و گفتند «بهار آمده باور نمی کنید چرا».
این شاعر آئینی گفت: پیش از انقلاب در جلسات شعر مشهد حضور داشتم از جمله در جلسات نوحه سرایی حاج «غلامرضا آذر»، انجمن ادبی فردوسی که توسط سرگرد «نگارنده» برگزار می شد و انجمن ادبی فرخ که در منزل مرحوم سید محمود فرخ خراسانی برپا بود.
نیک با بیان این که تقریبا در همه جلسات انجمن ادبی فرخ در بعد از انقلاب حضور داشتم گفت: آقا، پیش از انقلاب با شاعران و انجمن های ادبی در مشهد ارتباط داشتند و به عنوان نمونه هر وقت ایشان مشهد بودند در منزل سرگرد نگارنده و در انجمن ادبی ایشان شرکت می کردند.
این شاعر پیشکسوت خراسانی از علاقه و محبت رهبر شهید به شاعران گفت و افزود: ایشان قبل از انقلاب اصلا به جز این که فعالیت سیاسی داشتند، کاملا بزرگان شعر کشور را می شناختند و از طرفی ایشان محبت زیادی به شاعران داشتند.
نیک به دیدارهای پنج شاعر معاصر خراسان با رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و گفت: آن گونه که استادانم نقل کرده اند استاد غلام رضا قدسی، علی باقرزاده (بقا)، استاد محمد قهرمان، استاد ذبیح الله صاحبکار و احمد کمال پور به تهران سفر کرده و یا در جلسات عمومی و خصوصی شعر با آقا حضور داشتند.
این شاعر خراسانی گفت: رهبر شهید غزل معروفی داشتند که این گونه پایان می یافت «هر چند امیــن، بسته دنیـــا نی ام امــا ...... دلبسته یـــاران خراسـانی خویشم»، با توجه به شناختی که از شعر ایشان داشتم یقین دارم «یاران خراسانی» دقیقا همین پنج نفر بودند البته برخی خود را به این عبارت منسوب می کردند که درست نیست.
نیک ادامه داد: شعرهای قبل و بعد انقلاب بسیار متفاوت است، نخستین عاملی که سبک شعر را عوض کرد، وقوع خود انقلاب بود، قبل سال ۱۳۵۷ مضامین شعری بیشتر مربوط به ساقی، می و میخانه و یا پند و اندرز و عرفان بود اما شعر بعد از سال ۱۳۵۷ با ادبیات انقلابی همراه شد.
شاعر پیشکسوت خراسانی گفت: جنگ تحمیلی ایران و عراق دومین عامل تمایز شعر بعد از انقلاب است که موجب شد حال و هوای جنگ در قالب سرودن اشعار برای تشییع پیکر شهدا و حضور رزمندگان در جبهه ها توسط بسیاری از شاعران متعهد و انقلابی مورد توجه قرار گیرد و مضامین و واژه های جدید وارد عرصه ادبیات شود.
نیک افزود: مبارزه با شرق و غرب که سابقه آن به قبل از انقلاب می رسید بعد از انقلاب نیز با جنگ، مسائل تحریم ها و دیگر موضوعات مرتبط با مبارزه با استکبار، مضامین جدیدی را وارد عرصه شعر کرد البته مضامین مذهبی تاسوعا و عاشورا بعد از انقلاب جلوه متفاوتی با این مضامین مذهبی در دوران پیش از انقلاب داشت که باید به آن نیز توجه کرد.
وی اضافه کرد: چهارمین عامل تاثیر گذار در حوزه شعر و ادبیات بعد از انقلاب، حمایت شخص آقای خامنه ای از شعر و شاعر و ادبیات بود، چنان که یکی از مسوولان دیدار شعرا به آقا گفته بود، بعد از انتخاب شما به عنوان رهبر به طور طبیعی جلسات با شعرا برگزار نشود که آقا اعلام کردند جلسات شعر حتما باید برقرار بماند.
او ادامه داد: ایشان قبل از رهبری به دیدار استاد شهریار رفته بودند، اصولا آقا بزرگان شعر و ادب کشور را مورد حمایت و توجه قرار داده بودند، مثلا در آن دوران استاد شفیعی کدکنی و استاد محمدرضا حکیمی و دیگر دوستان دوران مبارزات، دیدار خصوصی با آقا داشتند.
این شاعر خراسانی به دیدارهای عمومی شعرا نیز اشاره و اضافه کرد: در شب میلاد حضرت فاطمه زهرا(س) و شب ولادت امام حسن مجتبی(ع) در ۱۵ رمضان جلسات عمومی با شاعران برگزار می شد و من هم در شماری از این جلسات حضور داشتم و البته زمانی که رهبری به مشهد می آمدند بعد از مراسم نوروز در حرم رضوی، جمعی از شاعران و مداحان در روزهای دوم یا سوم فروردین در حرم با رهبری دیدار می کردند که بنده نیز در آن نشست ها حضور داشتم.
نیک به خاطره ای ماندگار اشاره کرد و گفت: وقتی غزل «دلبسته یاران خراسانی خویشم» توسط رهبری خوانده شد، در نشستی، استاد محمد قهرمان گفته بود این شعر در تاریخ ادبیات ایران بی نظیر است که استاد محمدرضا حکیمی سوال کرده بود چه چیزی این غزل را در تاریخ ادبیات ایران بی نظیر کرده است؟ و استاد قهرمان پاسخ داده بود در تاریخ رسم بر این بوده که شاعران درباری برای حاکمان مملکت شعر می گفتند و صله دریافت می کردند اما با سرودن این غزل (دلبسته یاران خراسانی خویشم) برای نخستین بار است که حاکم کشور برای شعرا شعر گفته است و عکس روال مرسوم یعنی شعرخوانی شعرا برای حاکمان رخ داده است.
