همشهری آنلاین-یکتافراهانی : ویتامین C بیشتر به دلیل نقش آن در تقویت سیستم ایمنی شناخته میشود، اما این ویتامین یکی از مهمترین آنتیاکسیدانهای بدن نیز به شمار میرود و از سلولهای عصبی در برابر آسیب ناشی از استرس اکسیداتیو محافظت میکند. پژوهشهای پیشین نشان داده بودند رژیمهای غذایی سرشار از ویتامین C با کاهش خطر اختلالات شناختی همراه هستند، اما تاکنون ارتباط مستقیم سطح این ویتامین در خون با ساختار مغز بهطور دقیق بررسی نشده بود.
بررسی بیش از دو هزار سالمند
به گزارش ScienceDaily این مطالعه به سرپرستی هاروکا ناگایا و همکارانش در دانشگاه هیروساکی ژاپن انجام شد و نتایج آن در مجله PLOS One منتشر شده است. پژوهشگران اطلاعات ۲ هزار و ۴۴ فرد بالای ۶۴ سال را بررسی کردند. از همه شرکتکنندگان نمونه خون برای اندازهگیری سطح ویتامین C گرفته شد و همزمان با استفاده از تصویربرداری MRI، حجم ماده خاکستری، ماده سفید و الگوی ارتباط میان بخشهای مختلف مغز ارزیابی شد.
بیشتر بخوانید :
آیا مغز ما یک «موتور مشترک» برای تمام زبانها دارد؟
۴ نوشیدنی که ویتامین C بیشتری از آبپرتقال دارند
ماده خاکستری مغز در افراد دارای ویتامین C بیشتر
نتایج نشان داد افرادی که سطح ویتامین C خونشان پایینتر بود، بهطور معنیداری حجم کمتری از ماده خاکستری مغز داشتند.
ماده خاکستری بخشی از مغز است که بیشتر پردازش اطلاعات، حافظه، یادگیری، تصمیمگیری، زبان و کنترل حرکات را برعهده دارد. کاهش حجم این بخش معمولاً با روند طبیعی سالمندی و همچنین برخی بیماریهای تحلیلبرنده مغز مانند آلزایمر ارتباط دارد.
شبکهای که حافظه و تمرکز را حفظ میکند
دانشمندان همچنین دریافتند سطح پایین ویتامین C با کاهش ارتباطات در «شبکه پیشفرض مغز» (Default Mode Network یا DMN) همراه است.
این شبکه مجموعهای از نواحی مغزی است که هنگام یادآوری خاطرات، تفکر، تمرکز، برنامهریزی و پردازش اطلاعات شخصی فعال میشود. اختلال در عملکرد این شبکه در بیماریهایی مانند آلزایمر، افسردگی و برخی اختلالات شناختی مشاهده شده است.
ارتباط مصرف ویتامین C با زوال مغز
پژوهشگران تأکید میکنند این مطالعه از نوع مقطعی (Cross-sectional) بوده و تنها یک رابطه آماری را نشان میدهد؛ بنابراین نمیتوان نتیجه گرفت که مصرف بیشتر ویتامین C مستقیماً باعث حفظ سلامت مغز میشود. برای اثبات این موضوع، انجام مطالعات طولی و کارآزماییهای بالینی ضروری است.
با وجود این محدودیت، پژوهش حاضر نخستین مطالعه بزرگی است که نشان میدهد سطح واقعی ویتامین C در خون با ساختار مغز و ارتباطات شبکههای عصبی ارتباط دارد؛ نه صرفاً میزان ویتامین C دریافتی از رژیم غذایی. این موضوع میتواند به درک بهتر نقش تغذیه در روند سالمندی مغز و طراحی راهکارهای جدید برای حفظ عملکرد شناختی کمک کند.
اگرچه این پژوهش هنوز ثابت نمیکند که مصرف مکملهای ویتامین C میتواند از آلزایمر یا زوال شناختی پیشگیری کند، اما شواهد تازهای ارائه میدهد که حفظ سطح مناسب این ویتامین ممکن است با سلامت بهتر ساختار مغز در سالمندان همراه باشد. پژوهشگران امیدوارند مطالعات آینده مشخص کند آیا افزایش ویتامین C از طریق رژیم غذایی یا مداخلات درمانی میتواند روند پیری مغز را نیز کندتر کند.
