جایگاه تاریخی استان اردبیل در نگاه قائد امت

ایرنا پنج شنبه 18 تیر 1405 - 07:45
اردبیل- ایرنا- شهید آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در دوران زعامت امت توجهی ویژه به اردبیل مبذول داشتند، چنان که در سفر تاریخی خود به این استان عنوان کردند:" اردبیل در دوران‌های گذشته، دوران انقلاب و نهضت اسلامی نقشی موثر و پایدار در آن راه‌هایی که به صلاح این ملت و این کشور منتهی می‌شده، ایفا کرده‌ است".

به گزارش روز پنجشنبه خبرنگار ایرنا، آیت‌الله العظمی سید علی حسینی خامنه‌ای در سوم مرداد ۱۳۷۹ سفری پنج روزه به استان اردبیل داشتند که در جریان آن سفر تاریخی با قشرهای گوناگون از جمله علما، فضلا و روحانیون‌، نیروهای نظامی و انتظامی، جوانان، مسئولان و کارگزاران این کهن دیار عشق و ایمان به طور جداگانه دیدار کردند.

دیدار دومین رهبر انقلاب اسلامی ایران با مردم اردبیل یکی از به یادماندنی‌ترین قاب‌های تاریخ این استان را رقم زد؛ ایشان در جریان سخنرانی خود دین، وفاداری، غیرت، شجاعت، عشق و اخلاص به خاندان رسالت به ویژه سید الشهدا (ع) را به عنوان ویژگی‌های مردم اردبیل برشمردند و اظهار داشتند «در طول سال‌های انقلاب و پیش از انقلاب، شهر و منطقه شما در چشم ما دارای مقامی ارجمند و برجسته بوده و همه حوادث و قضایایی که در طول این دوران پیش آمده است، این دید درست در مورد اردبیل و مردم اردبیل را تقویت کرده است».

ایشان تاکید کردند: اگرچه مردم اردبیل، بلکه بسیاری از مردم کشور، نقش و سابقه اردبیل و بزرگان این شهر و منطقه را تا حدود زیادی می‌شناسند اما مایلم از زبان من این گفته شود که در تاریخ گذشته، در دوران طلوع صفویه، سرزمین اردبیل توانست ۲ خدمت بزرگ به این کشور بکند؛ اول این که توانست از کشوری که بخش‌های آن از هم جدا و با هم در حال اختلاف و درگیری بودند، یک کشور متحد، بزرگ و مقتدر به‌ وجود آورد.

ایشان ادامه دادند: پس از دوران سلجوقیان هر بخشی از کشور آهنگ جداگانه‌ای می‌نواخت و از عزت و عظمت ایران در آن دوران‌ها خبری نبود؛ این عزت را صفویه دادند که از اردبیل طلوع کردند و خاندان عرفای مجاهد و مبارز یعنی اولاد شیخ صفی الدین اردبیلی توانستند این زمینه را به وجود آورند تا فرزندان آنها، ایران را به همه عالمیان در دنیای آن روز به صورت متحد، مقتدر، عزیز، سربلند و پیشرفته معرفی کنند.

آیت الله خامنه ای اضافه کردند: خدمت دوم عاملی بود که در واقع پشتیبانی معنوی عامل اول محسوب می‌شود یعنی احیای مذهب شیعه، مذهب اهل‌ بیت (ع) و ارادت به خاندان پیامبر (ص)؛ همین مردم شجاع و عشایر غیور از این سرزمین با نام امیر المومنین (ع)، با نام امام حسین (ع)، با نام شهدای کربلا و با نام ائمه معصومین (ع) توانستند بروند و نام خدا، یاد اهل‌ بیت (ع)، آیین مقدس اسلام و فقه متین جعفری را در سرتاسر این کشور مستقر کنند و کشوری یکپارچه، محکم و مقتدر به‌ وجود آورند.

بغض قاجار و پهلوی از تشیع، عامل عقب‌ماندگی تاریخی اردبیل

به تعبیر رهبر شهید و سعید آن حرکت ناشی از اقتداری بود که از معنویت، از دین و از تعالیم اهل بیت (ع) به‌ وجود آمد و بزرگانی که در چند سده گذشته در اردبیل پرورش پیدا کرده‌اند، همه همین خط مستقیم را نشان می‌دهند و خود شیخ صفی الدین اردبیلی هم برخلاف آنچه که بعضی گمان می‌کنند، یک صوفی مسلک از قبیل آنچه که ادعا می‌شود، نبود؛ بلکه یک عالم، یک عارف، یک مفسر و یک محدث بود.

به اذعان ایشان "فرزندان شیخ صفی هم عرفای مجاهدی بودند و از همین رو به اردبیل عنوان «دار الارشاد» داده‌اند؛ یعنی اینجا کسانی هستند که مردم را ارشاد به دین می‌کنند و بحث صوفیگری و کارها، سخن‌ها و دعواهایی مانند این نیست؛ بحث بر سر معنویت دین، معنویت شیعه و خاندان اهل بیت (ع) است و از همین رو پس از گذشت یکی دو سده در اوایل صفویه، خورشیدی درخشان (مرحوم ملا احمد محقق اردبیلی) در دنیای فقاهت شیعه و اسلام از این شهر سر بلند کرد و در ایران درخشید".

علت استفاده چنین تعبیرهایی از سوی رهبر شهید این است که پیش از آن برای سده‌ها فقهای شیعه مربوط به نقاطی مانند لبنان، شام، حِله و عراق بودند و علمایی از ایران در ردیف بزرگان فقهای شیعه تا سده‌ها نداشتیم و نخستین شخصیتی که در این میدان قدم گذاشت، یک عالم بزرگ، یک زاهد، یک عارف و یک محقق اردبیلی بود و باید خدا را شاکر بود که سلسله دیانت، شجاعت و قوت معنوی در کنار سلسله پیشرفت علم و تقوا در طول زمان در این خطه امتداد پیدا کرده است.

اهمیت و ارزش دیگر اردبیل در این است که تا پیش از دوره صفویان هم اهالی دارالارشاد جزو انگشت‌شمار مردمانی بودند که توانستند لشکریان مغول را شکست دهند؛ چرا که به گواه تاریخ گام‌های لشکریان مغول به هر کجا که می‌رسید، مردمانش را با ارعاب وادار به عقب‌نشینی و تسلیم می‌کردند اما در اردبیل لشکریان مغول دوبار شکست خوردند و عقب‌نشینی کردند و پس از آن طایفه‌ها و ایل‌های غیور، شجاع و مومن این خطه را به سرآغاز ایران بزرگ شیعی و مقتدر تبدیل نمودند.

حرکت مردم اردبیل البته در دوره صفویان محدود نماند و ده‌ها سال پیش و در سده گذشته در برابر روس‌های تزاری، بلشویک‌ها و عثمانی‌ها نیز ایستادگی کردند و پس از آن به مقابله با مفسدان داخلی و فرقه‌ای بی‌وطن که عنوان دموکرات‌ را یدک می‌کشیدند نیز برخاستند و شاید همین روحیه جهاد و ایستادگی بود که موجب شد تا در دوران قاجار و پهلوی این خطه مورد بی مهری قرار بگیرد و از غافله توسعه عقب بماند.

00:00
00:00
Download

رهبر شهید نیز در جریان آن سفر با اشاره به ظرفیت‌ها و کاستی‌های تاریخی استان اردبیل، تشریح کردند که بخشی از علت بی‌اعتنایی به این منطقه مرزی در دوران حکومت قاجاریه و حکومت پهلوی همان خاستگاه صفوی و شیعی بوده و از همین رو با وجود برخورداری از طبیعت سرسبز، زمین‌های حاصل‌خیز و استعداد مناسب در بخش‌های کشاورزی، گردشگری صنعتی و بازرگانی خارجی همچنان یکی از مناطق کم‌برخوردار ایران شمرده می‌شود.

حاکمان دوره قاجار و پهلوی خطه اردبیل و نقاطی دور افتاده مانند آن را به فراموشی سپرده بودند و چنین مناطق محرومی به هیچ وجه مورد توجه آنها نبود اما در دوران پس از انقلاب اسلامی کارهای زیادی انجام گرفت و نگاه‌ها به اردبیل از جمله با استان شدن، راه افتادن مرکزهای آموزشی عالی، مجموعه‌های ورزشی، ساخت راه‌ها، بیمارستان‌ها، فرودگاه‌ها، راه‌آهن، مناطق آزاد تجاری و اقتصادی و بسیاری از خدمات دیگر تغییر کرد.

هر چند طرح‌ها و کارهای بسیاری همچنان در نقاط کم‌برخورداری مانند اردبیل بر زمین مانده که لازمه تحقق آنها انجام اصلاحات اساسی با استفاده از ظرفیت‌های مردمی و به تعبیری برداشتن گام‌های جهادگونه است؛ جهادی که به تاکید رهبر شهید باید شامل سه فرآیند مبارزه با فقر، فساد و تبعیض نیز باشد.

آقای شهید ایران تصریح کرده بودند که اگر با فقر، فساد و تبعیض در کشور مبارزه شود، اصلاحات به معنای حقیقی تحقق پیدا خواهد کرد؛ چرا که از نگاه ایشان ریشه مشکل‌های ما از جمله در بحث امنیت از این سه عنصر مخرب سرچشمه می‌گیرد؛ اگرچه انسان‌های مومن همیشه مقاومت می‌کنند و این مسایل مجوزی نیست که افرادی بخواهند به بهانه آنها از مسیر صحیح به سمت فساد منحرف شوند.

لزوم مقابله مسئولان با فساد و خودداری از تفرقه

سید الشهدای مقاومت حدود ۲۵ سال پیش با اشاره به بی‌فایده بودن انتشار حرف‌های اختلاف‌آمیز و ترویج شعارهای تفرقه‌انگیز در کشور تاکید داشتند که مسئولان، فرزانگان، دلسوزان و کسانی که با افکار عمومی مواجه‌ هستند، نباید بگذارند که دست‌های بدخواه به جای توجه به نیازهای واقعی مردم، میکروب‌های اختلاف را در فضای ذهنی جامعه تزریق کنند.

ایشان همچنین با اشاره به لزوم مقابله با فساد کاری، فقدان احساس مسئولیت در ارایه خدمات عمومی، پیشبرد امور با رابطه‌ها به جای قانون‌مداری و توجه به استحقاق، تاکید داشتند که اصلاحات حقیقی در کشور اینها است و هر دولتی، هر مسئولی، هر انسان روشن‌بینی، هر عالم دینی و هر فرزانه‌ای این‌ گونه اصلاحاتی را دنبال کند، مردم هم آنها را یاری خواهند کرد.

شهید خامنه‌ای با تاکید بر اینکه این انقلاب، این نظام اسلامی و این ملت بزرگ از عامل‌های حقیقی اقتدار و بقا برخوردار است، اذعان داشتند: بسیاری تلاش می‌کنند که بین قومیت‌های این کشور اختلاف بیاندازند، به خیال این‌ که می‌توانند وحدت این ملت را خدشه‌دار کنند؛ غافل از این‌ که یکی از مستحکم‌ترین پایه‌های انقلاب و نظام در همین مناطق (آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل) نهاده شده است.

به گفته ایشان فداکاری‌ها، ایستادگی، شعارهای زنده و آن چیزی که امروز در زبان این مردم همچون امام، ولایت و بیزاری دشمنان به عنوان شعار جاری است، ابتدا از همین منطقه آذربایجان آغاز شده است و این مردم آذربایجان بوده اند که در آزمون‌های گوناگون توانسته‌اند دشمنان را از خودشان ناامید کنند.

رهبر فقید وظیفه‌ اصلی‌ دولت‌ و سایر مسئولان‌ کشور را برطرف کردن کمبودها و حل‌ مشکل‌های مردم دانسته و اظهار داشتند: امروز پرداختن‌ به‌ اموری‌ غیر از مشکل‌های مردم‌ و درگیر کردن‌ ذهن‌ دولتمردان‌ و مردم‌ با مسایل‌ غیرحقیقی‌ و جناحی‌، قلم زدن، جنجال‌سازی‌ و سخن گفتن از مسایل‌ کوچک‌ و باب‌ میل‌ سرویس‌های‌ جاسوسی‌ آمریکا و اسراییل خیانت‌ به‌ کشور و مردم‌ است‌.

ایشان همچنین با اشاره‌ به‌ تلاش‌ دشمنان‌ و عوامل‌ دل‌سپرده‌ آنان‌ در داخل‌ برای‌ جلوگیری‌ از اصلاح‌ امور و سازندگی‌ در کشور افزودند: استکبار جهانی‌ و در راس‌ آن‌ شیطان‌ بزرگ‌، آمریکا تلاش‌ دارد تا مانع‌ تحقق‌ وعده‌های‌ نظام‌ اسلامی‌ و الگو قرار گرفتن‌ این‌ نظام‌ شود.

به گفته سید حمید طهایی، استاندار وقت اردبیل در جریان آن سفر تاریخی رهبر معظم انقلاب اسلامی به استان اردبیل، اعتباری ۴۰۰ میلیارد ریالی از سوی رهبری برای زدودن چهره محرومیت از استان و اجرای افزون بر یک هزار طرح عمرانی اختصاص یافته بود که از جمله آنها می‌توان به راه اصلی اردبیل_تهران، باند دوم فرودگاه اردبیل، بیمارستان آموزشی اردبیل و نیروگاه زمین‌گرمایی مشگین‌شهر اشاره داشت.

آقای شهید ایران، از طلبگی در قم تا رهبری انقلاب

سید علی حسینی خامنه که ۲۴ تیر ۱۳۱۸ در مشهد مقدس چشم به جهان گشود، در حوزه‌های علمیه مشهد، نجف و قم به تحصیل علوم دینی پرداخت و در نهایت به جرگه مرجع‌های تقلید شیعه پیوست، جزو مجاهدانی بود که در پی فعالیت‌ ضد رژیم ستمشاهی بارها بازداشت شد و در سال ۱۳۵۶ از سوی حکومت پهلوی به سه سال تبعید به ایرانشهر و جیرفت محکوم گردید.

حکم تبعید آیت‌الله العظمی خامنه‌ای همزمان با اوج‌گیری اعتراض‌های انقلابیون در سال ۱۳۵۷ بی‌اثر ماند و به زادگاهش بازگشت اما پس از مدتی به‌ عنوان مسئول کمیته تبلیغات برای استقبال از امام راحل راهی تهران شد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۱۳۵۷ به عضویت شورای انقلاب درآمد و امام‌جمعه تهران شد که البته بعدها به عنوان معاون وزیر دفاع منصوب گشت و به عنوان نماینده مردم به نخستین دوره مجلس شورای اسلامی هم راه یافت.

منافقان کوردل سال ۱۳۶۰ وی را در جریان عملیاتی تروریستی در مسجد ابوذر تهران هدف قرار دادند که هرچند ناکام ماندند اما موجب جانبازی از ناحیه دست راست آیت‌الله العظمی خامنه‌ای شد؛ وی در دهه نخست انقلاب به ریاست جمهوری‌ رسید و رییس شورای عالی پشتیبانی جنگ و نخستین رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام و نایب رییس اول شورای بازنگری قانون اساسی شد.

مجلس خبرگان در پی وفات امام خمینی (ه) در سال ۱۳۶۸، آیت‌الله العظمی خامنه‌ای را به‌عنوان دومین رهبر انقلاب اسلامی انتخاب کرد و از آن پس وی دوره‌ای از حیات اجتماعی و سیاسی را در پیش گرفت که در جریان آن میراثی بزرگ از جمله در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و نظامی_دفاعی را برای امت مبعوث ایران برجا گذاشت.

ایشان که بیش از ۳۶ سال عهده‌دار منصب رهبری انقلاب اسلامی ایران بود، در صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴ در جریان نخستین موج حمله نظامی_تروریستی آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی (جنگ تحمیلی سوم) در منطقه موسوم به بیت رهبری در تهران به همراه جمعی از اعضای خانواده همچون جدّ بزرگوارشان حضرت امام علی (ع) در ماه رمضان با لبانی تشنه به درجه والای شهادت نایل آمدند.

مراسم وداع با رهبر شهید امت که به دلیل شرایط جنگی حاکم بر کشور با چهار ماه تاخیر از روز شنبه، ۱۳ تیر در پایتخت آغاز شده است، امروز با برگزاری آیین تشییع و تدفین در مشهد مقدس، آرامگاه ابدی ایشان به پایان خواهد رسید.

منبع خبر "ایرنا" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.