به گزارش ایسنا، موشکها اغلب طوری مورد بحث قرار میگیرند که گویی به یک دسته کلی و واحد تعلق دارند، اما موشکهای بالستیک و کروز بر اساس مفاهیم بسیار متفاوتی از جنگ ساخته شدهاند. یکی برای صعود به ارتفاع بالا، حرکت سریع و حمله با سرعت بسیار زیاد طراحی شده است و دیگری برای پرواز در ارتفاع پایین، پنهان ماندن و اصابت دقیق طراحی شده است.
به همین دلیل است که مقایسه موشکهای بالستیک و کروز فقط به این سوال مربوط نمیشود که کدام یک قدرتمندتر است. استفاده از آنها به آنچه ارتش هر کشور میخواهد به آن دست یابد بستگی دارد؛ اینکه هدف بازدارندگی استراتژیک، حملات میدانی، حملات غافلگیرکننده، هدفگیری دقیق یا نفوذ به پدافند هوایی دشمن باشد. با در نظر گرفتن پنج پارامتر کلیدی، تفاوتها آشکارتر میشود.
۱. مسیر پرواز
بزرگترین تفاوت بین این دو در نحوه حرکت آنها نهفته است. یک موشک بالستیک یک مسیر قوسی شکل بلند را دنبال میکند. در طول مرحله پرتاب نیرو میگیرد، پس از آن تا حد زیادی تحت نیروی جاذبه و تکانه حرکت میکند و سپس با سرعت بسیار بالا به سمت هدف پایین میآید.
گفتنی است که موشکهای بالستیک با برد بیشتر میتوانند قبل از ورود مجدد به مرحله نهایی، از جو خارج شوند.
یک موشک کروز بیشتر شبیه به یک هواپیمای بدون سرنشین رفتار میکند. در جو باقی میماند، از نیروی بالابر آیرودینامیکی استفاده میکند و در بیشتر یا تمام پرواز خود، نیروی محرکه خود را حفظ میکند.
موشک کروز به جای بالا رفتن و پایین آمدن به مانند موشک بالستیک، میتواند در ارتفاع پایین پرواز کند و مسیر کنترلشدهتری را به سمت هدف دنبال کند.
برنده در این پارامتر، موشک کروز است، زیرا مسیر پرواز آن انعطافپذیرتر و پیشبینی آن دشوارتر است.
۲. سرعت
این جایی است که موشکهای بالستیک پیشتاز میشوند.
موشکهای بالستیک به دلیل مسیر شیبدار و مرحله ورود مجدد، به خصوص در مرحله پایانی میتوانند به سرعتهای بسیار بالایی برسند.
این امر زمان بسیار کمی برای واکنش مدافعان باقی میگذارد. حتی اگر موشک زود شناسایی شود، رهگیری آن به دلیل ارتفاع، سرعت و استفاده بالقوه از طعمهها دشوار است.
موشکهای کروز عموماً کندتر هستند. بسیاری از آنها زیر سرعت صوت پرواز میکنند، اگرچه برخی از سیستمهای جدیدتر میتوانند مافوق صوت باشند. مزیت آنها سرعت نیست، بلکه بقای آنها از طریق پرواز در ارتفاع پایین، برنامهریزی مسیر و رادارگریزی است.
برنده در این پارامتر، موشک بالستیک است، چرا که سرعت یکی از قویترین مزایای آن است.
۳. دقت و هدفگیری
موشکهای کروز معمولاً برای حملات دقیق مناسبتر هستند. از آنجا که آنها در بیشتر طول پرواز خود دارای قدرت و هدایتپذیری هستند، میتوانند طوری برنامهریزی شوند که مسیرهای پیچیده را دنبال کنند و با دقت بالا به اهداف خاص حمله کنند.
این امر آنها را در برابر پایگاههای نظامی، ایستگاههای رادار، مراکز فرماندهی، کشتیها و زیرساختهایی که دقت در آنها اهمیت دارد، مفید میکند.
موشکهای بالستیک همچنین میتوانند دقیق باشند، به ویژه سیستمهای مدرن با هدایت پیشرفته، اما قدرت سنتی آنها بیشتر در برد، بار مفید و سرعت نهفته است تا مانور دقیق در کل پرواز.
برنده در این پارامتر: موشک کروز است، زیرا کنترل بهتر و انعطافپذیری هدف را ارائه میدهد.
۴. برد و بار مفید
موشکهای بالستیک زمانی که ماموریت، حمله استراتژیک دوربرد است، برتری دارند.
موشکهای بالستیک قارهپیما میتوانند هزاران کیلومتر را طی کنند و کلاهکهای بزرگ متعارف یا هستهای را حمل کنند. به همین دلیل است که موشکهای بالستیک در بازدارندگی هستهای نقش محوری دارند.
هدف اصلی موشکهای بالستیک فقط اصابت به هدف نیست، بلکه متقاعد کردن دشمن است که هرگونه حمله بزرگ، تلافی ویرانگری را به دنبال خواهد داشت.
موشکهای کروز نیز میتوانند بردهای طولانی داشته باشند، اما عموماً از نظر سوخت، نوع موتور و مشخصات پرواز، محدودتر هستند. مسیرهای ارتفاع پایینتر آنها ممکن است به آنها کمک کند تا از شناسایی شدن جلوگیری کنند، اما به نیروی محرکه پایدارتری نیز نیاز دارند.
برنده در این پارامتر، موشک بالستیک است، به این دلیل که از نظر برد استراتژیک و ظرفیت بار مفید، برتری دارد.
۵. قابلیت عدم شناسایی و بقا
این پارامتر پیچیدهتر است. موشکهای بالستیک پس از پرتاب، آسانتر قابل شناسایی هستند، زیرا در ارتفاع بالا حرکت میکنند و اثر حرارتی واضحی ایجاد میکنند، اما پس از شناسایی، متوقف کردن آنها همچنان بسیار دشوار است، زیرا بسیار سریع حرکت میکنند و از ارتفاع بالایی پایین میآیند.
موشکهای کروز مشکل متضادی را ایجاد میکنند. برای ردیابی، کندتر هستند و رهگیری آنها آسانتر است، اما در وهله اول شناسایی آنها دشوارتر است.
پرواز موشکهای کروز در ارتفاع پایین به آنها اجازه میدهد تا از فرصتهای زمینی، شکافهای راداری و مسیرهای پرواز پیچیده بهره ببرند.
کارشناسان میگویند شناسایی موشکهای کروز دشوارتر است، در حالی که تشخیص موشکهای بالستیک آسانتر اما رهگیری آنها دشوارتر است.
در این پارامتر پیچیده برنده نداریم و میتوان گفت نتیجه مساوی، عادلانه است؛ زیرا رهگیری موشکهای بالستیک دشوارتر است، در حالی که تشخیص موشکهای کروز دشوارتر است.
برنده نهایی
هیچ برنده نهایی وجود ندارد، زیرا هر دو موشک برای مأموریتهای مختلفی طراحی شدهاند، اما اگر قرار باشد یکی به عنوان سلاح همهجانبه و بهتر انتخاب شود، مدال به موشک کروز میرسد.
موشکهای بالستیک برای سرعت، بازدارندگی استراتژیک، حملات دوربرد و حمل سلاح هستهای بهتر هستند، اما موشکهای کروز در جنگهای متعارف، تطبیقپذیرتر هستند.
موشکهای کروز میتوانند در ارتفاع پایین پرواز کنند، مسیر خود را تغییر دهند، با دقت به اهداف ضربه بزنند و مشکلات جدی برای سیستمهای دفاع هوایی ایجاد کنند.
بنابراین واضحترین پاسخ این است که موشکهای بالستیک برای بازدارندگی بهتر هستند، اما موشکهای کروز برای استفاده واقعی در میدان نبرد بهترند.
انتهای پیام
