فرارو- اخیرا، قسمت اول از فصل دوم سریال «بامداد خمار» به کارگردانی نرگس آبیار منتشر شده است. این اثر قدم اول را با احتیاط برمیدارد.
به گزارش فرارو، بازگشت یک سریال در فصل دوم معمولا با انتظاری روشن همراه است. مخاطب پس از یک فصل دیگر نیازی به معرفی جهان داستان ندارد و انتظار دارد روایت از همان دقیقه نخست او را درگیر بحرانی تازه کند. بسیاری از سریالهای موفق قسمت افتتاحیه فصل جدید را به فرصتی برای تغییر قواعد بازی تبدیل میکنند. در این جا هم شخصیتها دستخوش تحول میشوند و هم داستان با نیرویی تازه به حرکت درمیآید.
فصل دوم «بامداد خمار» با تصمیمی محافظهکارانه آغاز میشود. این شروع به جای شوکه کردن مخاطب یا پرتاب او به دل بحرانی تازه ابتدا تلاش میکند مهرههای داستان را دوباره روی صفحه بچیند. این رویکرد در ذات خود ایرادی ندارد اما قسمت نخست را بیش از آنکه به یک افتتاحیه پرقدرت شبیه کند به اپیزودی انتقالی تبدیل کرده است. درواقع این اپیزود بیشتر در حال جمعبندی گذشته است تا ساختن آینده.
در همان دقایق ابتدایی مشخص میشود که سازندگان همچنان به همان فرمول فصل اول وفادار ماندهاند.اتمسفر، طراحی بصری و حالوهوای اثر بر روایت تقدم دارد. دوربین با حوصله در فضا حرکت میکند، قابها با دقت چیده شدهاند و نورپردازی گرم، حس نوستالژی و اندوه را به تصاویر تزریق میکند. نتیجه از نظر زیباییشناسی چشمگیر است، اما این زیبایی بار دیگر جای خالی ضرباهنگ را پر نمیکند.
داستان همچنان از دریچه نگاه محبوبه روایت میشود و شخصیت رحیم نجار مانند قسمتهای پایانی فصل نخست حضوری محدود و بیشتر سایهوار دارد. همین غیبت باعث میشود روایت در آغاز فصل دوم نیز تا حدی از مرکز ثقل عاطفی خود فاصله بگیرد. در عوض، مهمترین لحظه قسمت زمانی شکل میگیرد که منصور، محبوبه را پیدا میکند. این سکانس عملا ستون اصلی اپیزود است و تمام اتفاقات دیگر در حاشیه آن معنا پیدا میکنند. این مواجهه نه فقط یک دیدار، بلکه بازتابی از تراژدی خانوادگی است که سالهاست شخصیتها را در خود فرو برده است.
با این حال، مشکل اصلی همچنان در فیلمنامه نهفته است. قسمت نخست بیش از اندازه به گفتوگوها وابسته است. شخصیتها مدام درباره احساسات، گذشته و زخمهایشان صحبت میکنند، اما کمتر اجازه پیدا میکنند این احساسات را در دل کنشهای دراماتیک زندگی کنند. درام زمانی تأثیرگذار میشود که مخاطب تعارض را ببیند نه اینکه صرفاً درباره آن بشنود. «بامداد خمار» بارها به خلق چنین لحظاتی نزدیک میشود، اما درست پیش از آنکه تنش شکل بگیرد، روایت دوباره به توضیح دادن پناه میبرد.
این احتیاط باعث شده قسمت اول بیشتر شبیه جمعبندی فصل گذشته باشد تا شروع فصلی تازه. قلاب روایی قدرتمندی که مخاطب را برای قسمت بعد مشتاق نگه دارد، هنوز شکل نگرفته و داستان بیش از آنکه پیش برود، در حال آماده کردن زمین بازی است. چنین رویکردی اگر در قسمتهای بعدی به انفجار دراماتیک منجر شود، قابل دفاع خواهد بود، اما در غیر این صورت خطر فرسایش تدریجی توجه مخاطب را به همراه دارد.
با وجود این ضعفها، کیفیت تولید همچنان برگ برنده اصلی سریال است. طراحی صحنه، لباس، معماری لوکیشنها و توجه به جزئیات تاریخی، جهانی باورپذیر خلق کردهاند که کمتر در تولیدات تلویزیونی و نمایش خانگی ایران دیده میشود. هر قاب با وسواس طراحی شده و میزانسنها همچنان یکی از شاخصترین ویژگیهای اثر باقی ماندهاند. حتی زمانی که روایت از حرکت بازمیایستد تصاویر همچنان جذابیت خود را حفظ میکنند.
موسیقی نیز یکی از موفقترین عناصر قسمت نخست است. انتخاب موسیقی و ترانه نهتنها با تصاویر هماهنگ است بلکه اندوه و درماندگی شخصیتها را بدون اغراق به مخاطب منتقل میکند. این همراهی هوشمندانه اجازه میدهد احساسات از دل تصویر شکل بگیرند نه از طریق تحمیل موسیقی. تیتراژ ابتدایی فصل دوم نیز نسبت به فصل اول پختهتر و تأثیرگذارتر به نظر میرسد و از همان ابتدا هویت عاطفی فصل جدید را تثبیت میکند.
در میان بازیگران، دانیال پورصباح در نقش منصور بیش از همه جلب توجه میکند. اجرای او نسبت به فصل نخست پختهتر، کنترلشدهتر و عمیقتر شده و شخصیتی را که پیشتر گاه میان اغراق و سکون سرگردان بود، این بار با اعتمادبهنفس بیشتری به تصویر میکشد. سایر بازیگران نیز مانند فصل یک عملکردی یکدست دارند و کیفیت بازیها به نقطه ضعف سریال تبدیل نمیشود.
قسمت نخست فصل دوم «بامداد خمار» بیش از آنکه آغاز یک مسیر تازه باشد، ایستگاهی برای بازتنظیم روایت است. اما سریال دیگر فرصتی برای حرکت با سرعت مطمئنه ندارد. مخاطبی که یک فصل را پشت سر گذاشته، حالا انتظار دارد درام از دل تصاویر زیبا بیرون بیاید و تنش احساس و غافلگیری را همزمان به او عرضه کند. تا اینجا«بامداد خمار» همچنان در خلق فضا موفقتر از پیشبرد داستان عمل میکند. اگر قسمتهای آینده نتوانند این توازن را به نفع روایت تغییر دهند، بزرگترین سرمایه سریال یعنی اشتیاق مخاطب برای ادامه دادن، آرامآرام زیر سایه زیبایی بصری از بین خواهد رفت.
