به گزارش خبرگزاری صدا وسیما؛ میز اقتصاد شبکه خبر با موضوع «اقتصاد مقاومتی در حوزه انرژی و تحولات بازارهای بین المللی انرژی» بود میهمان حضوری این برنامه فاضل مریدی فریمانی، استاد دانشگاه و کارشناش انرژی و میهمان تلفنی نصرت الله سیفی کارشناس انرژی بود.
کارشناس انرژی گفت: سیاست کلی اقتصاد مقاومتی در چند بخش در سال ۱۳۹۲ ابلاغ شد در حوزه انرژی و کاهش شدت انرژی، تنوع بخشی به شیوههای فروش نفت و گاز و افزایش صادرات نفت و گاز و... است.
فاضل مریدی فریمانی گفت: در بخش انرژی سه گانه تولید، توزیع و مصرف است. در بخش تولید موهبت میادین نفتی بسیار گستردهاند و هم در جنوب غرب و هم در جنوب شرق میادین داریم. همچنین میادین گاز در شمال شرق و جنوب غرب داریم. این پراکندگی خود مقاومت در سیستم را ایجاب میکند. در حوزه برق شبکههای وسیعی از نیروگاهها داریم که در سطح کشور پراکندگی دارند و هر کدام سهم کوچکی در کل سبد مصرف برق کشور دارند و این پراکندگی نیروگاههای ما را در برابر ضربات مقاوم کرده است و تاحد خوبی میشود این مقاومت را ایجاد کرد.
وی گفت: شبکه برق و گاز هم یکپارچه هست و این یکپارچگی خود تاب آوری را ایجاد میکند و اگر بخشی آسیب ببیند میتوان از جایی دیگر تأمين کرد و این یکپارچگی به این معنی است اگر کسی در تبریز صرفه جویی کند نفع آن میتوان در چابهار برد. یا اگر کسی در مشهد صرفه جویی کند در اهواز نفعش به خانوارها میرسد.
مریدی فریمانی گفت: مهمترین نشانه تاب آوری در حوزه تولید نفت و میعانات گازی علیرغم مشکلات تنگه هرمز رکورد زد و توانستیم صادرات را افزایش دهیم؛ بنابراین تولید در حوزه نفت با رشادت کارکنان صنعت نفت در حال انجام است و اسکله خارک با قوت کار میکند. اما در حوزه گاز در حملات دشمن صهیونی – آمریکایی آسیب دیدیم، اما کارکنان این صنعت شبانه روز تلاش میکنند تا بخش ازدست رفته را به شبکه برگردانند و آسیب را جبران کنند.
وی گفت: در حوزه توزیع برق و گاز جریانش در سراسر کشور برقرار است با همه حملاتی که صورت گرفته کارکنان صنعت برق در کمترین زمان شبکه آسیب دیده را بازیابی کردند و حتی در جاهاهی از نو پستهای جدید زدند. در تعریف تاب آوری دو عامل مطرح هست اینکه در چه زمانی میتوان به عملکرد اصلی برگشت و با چه هزینهای و این یکی از کلیدهای تعریف تاب آوری است؛ و ما میبینیم که دوباره سیستم دارد بر میگردد و عملکرد اصلی خودش را انجام میدهد.
مریدی در پاسخ به این سوال که آیا میشود گفت: زیرساختها تدابیر و برنامه ریزیها به گونهای بوده است که کمترین آسیب دیده شود و اگر آسیبی دیده میشود به سرعت خودش را اصلاح و بازیابی کند. این تدابیر هم جای قدردانی دارد گفت سال ۸۶ واردات گاز ما از ترکمنستان دچار اختلال شد و شمال شرق کشور در میانه زمستان دچار کمبود گاز شدند آن سال مبدا تغییراتی در شبکه گار کشور شد و شبکه گاز کشور پیوستهتر شد و الان اگر بر فرض واردات گاز ما از ترکمنستان دچار مشکل شود و یا قطع شود ما میتوانیم از سایر نقاط این نیاز را تامین کنیم. در طول این چند دهه، خیلی از شبکهها گستردهتر شده و خیلی از سیستمها بهینه سازی شده است و زیرساختها به هم پیوسته شده است و این باعث شده که ما بتوانیم امروز این تاب آوری را در سیستم مدیریت انرژی کشور مشاهده کنیم.
نصرت الله سیفی کارشناس انرژی دیگر میهمان این برنامه هم در پاسخ به سوال نقش مدیریت داخلی را در این تصمیم گیریهای سریع و حفظ پایداری وضعیت انرژی در کشور چقدر موثر میبینید؟ اینطور بیان کرد که مهمترین کاری که کشور در حوزه مدیریت زیرساختهای انرژی انجام داده است موضوع بهینه سازی انرژی بوده است هم در بخش عرضه، هم در بخش توزیع و هم در بخش مصرف. البته هنوز جای کار خیلی زیاد داریم که میزان مصرف را باز هم کاهش دهیم و تولید را بالا ببریم بدون اینکه به رفاه مردم و بدون اینکه به تولید اقلام صنعتی صدمهای وارد شود بنابراین مساله مدیریت انرژی هنوز جای کار زیادی دارد.
سیفی گفت: کلید اکوسیستم انرژی، چون دست دولت است و نه بخش خصوصی بنابراین کلید مدیریت هم در دست دولت است و دولت بسیار نقش مهم و موثری میتواند داشته باشد. در مورد سرعت اثربخشی، ما در زمینه مدیریت مصرف و مدیریت تولید چند گونه اقدام داریم که شامل اقدامات سریع اقدامات میان مدت و اقدامات بلند مدت میشود. بعضی اقدامات سریع در دست دولت و حاکمیت است. وزارت خانههای نفت و نیرو و سازمان جدید التاسیس مدیریت بهینه سازی انرژی و سازمان برنامه میتوانند این نقش را ایفا کنند.
این کارشناس انرژی در پاسخ به این سوال که اقتصاد مقاومتی چقدر میتواند کمک کند به بحث انرژی ما و مصادیق ان کجاست؟ گفت: انرژی زیرساخت زیرساخت هاست و به نوعی محور محورها به شمار میرود. اگر انرژی نباشد حتی مخابرات که خودش زیرساخت محسوب میشود هم نمیتواند به کار خودش ادامه دهد. حتی بخش فولاد که خودش زیرساخت است نمیتواند کار کند. بخش حمل و نقل هم همینطور. انرژی مادر همه اینهاست؛ بنابراین هر عملیاتی چه خوب چه بد بر اقتصاد تاثیر دارد. هر عملیات مقاوم سازی در بخش انرژی مقاوم سازی اقتصاد را بالا میبرد. اقتصاد مقاومتی بدون مقاوم سازی بخش انرژی معنی ندارد. اینها در هم تنیدهاند. پدافند غیر عامل هم در این بحث انرژی در هم تنیده است. بخش مردم به عنوان اصلیترین بخش مصرف انرژی دخالت خواهند داشت. من عرض کردم که مدیریت را دولت انجام دهد وگرنه بخشی از اجرا را مردم و بخش خصوصی باید انجام دهند. نه فقط برای مقاوم سازی اقتصاد کشور بلکه برای مقاوم سازی اقتصادی بنگاهها و خانوارها ما حتما باید به مقاومت در برابر ضربات ناشی از کمبود و یا از مدار خارج شدن انرژی داشته باشیم. راهکارهای زیادی در این زمینه است حداقل دو سازمان در ایران در سالهای گذشته تاسیس شده بودند؛ یکی سازمان بهره وری انرژی در وزارت نیرو که الان شده ساتبا و یکی هم سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور در وزارت نفت که اینها اصلا کارشان تولید محتوا برای روشهای مختلف تولید و اجرا بهینه سازی و صرفه جویی است.
مریدی فریمانی در پاسخ به این سوال که از این به بعد جایگاه ایران در معادلات انرژی جهان چگونه خواهد بود، گفت ما الان تسلط داریم بر تنگه هرمز و عملا ۲۰ تا ۲۵ درصد تجارت نفت خام، میعانات گازی و فراوردهها از این تنگه عبور میکند و عملا کنترل این تنگه با ایران است و طبیعتا این دست برتر به ایران کمک میکند تا در موازنه قدرت در حوزه انرژی نقش آفرینی کند و بتواند از این کارت در تعاملات خود با سایر کشورها استفاده کند حالا اینکه از این کارت چطوری استفاده کنیم و به چه ترتیباتی استفاده کنیم مفصل است.
وی گفت: تنگه هرمز الان در اختیار ایران است و تسلط بر آن دارد. بارها اعلام شده بسته نیست و عبور و مرورهای محدود با توافقاتی که انجام میشود صورت میگیرد طبیعتا عبور و مرورها و محمولههایی که از اینجا وارد و خارج میشود حجم قابل توجهی است.
وی حجم تجارت تنگه هرمز را یک ونیم تریلیون دلار بیان کرد و گفت: البته این عدد قدیمی شده و میتوان آن را بروز رسانی کرد. وی گفت نیم تریلیون دلار آن مربوط به انرژی است. وی گفت ما با حجم عظیمی از تجارت در این منطقه روبهرو هستیم. کالا از آن ۱۰۰۰ میلیارد دلار حدود ۶۵۰ میلیادر دلار کالا وارد حوزه خلیج فارس میشود و ۳۵۰ میلیادر دلار خارج میشود. یعنی در روز ما حدود ۱۵۰ تا کشتی داریم که کانتینر برها هستند فله برها هستند که دارند کالا میآورند و سرخالی نفت کشها هستند که دارند وارد میشوند و به همین نسبت خارج میشوند. سالیانه حدود ۳۵ هزار تا ۴۰ هزار کشتی دارد از تنگه هرمز عبور میکند. الان با توجه به تعرضی که به کشور انجام شده است تشخیص بر این است که میتوان از این ظرفیت استفاده کرد. در تعامل با کشور باید توجه داشت که یک سری از کشورها متخاصم هستند یک سری کشورهای بی طرف هستند و یک سری هم کشورهای دوست هستند که با ما همکاری هم داشتهاند. طبیعتا نمیتوان با همه این کشورها یک حور تعامل کرد. میشود ترتیباتی را در نظر گرفت که هم انها درس بگیرند و هم یک بخشی از غرامتهای جنگی را ما تأمین کنیم.
وی نقش مردم در مدیریت مصرف انرژی را مهم دانست و گفت: صرفه جویی در شرایط امروز در تکمیل ضلع خیابان است و به اندازه حضور خیابانی مردم مهم است. هر خانه با صرفه جویی در مصرف برق و گاز و انرژی در واقع یک لانچر است و از این رو مشارکت مردم در صرفه جویی بسیار مهم است. هر یک لامپ ۲۰ واتی که مردم خاموش کنند مطمئن باشند که در حفظ تاب آوری انرژی کشور مؤثر است.
