کدام چت‌بات هوش مصنوعی دقیق‌تر نتیجه فوتبال را پیش‌بینی می‌کند؟

به گزارش همشهری آنلاین: الگوریتم‌های هوش مصنوعی با تکیه بر انبوهی از داده‌ها مسابقات را شبیه‌سازی می‌کنند تا شانس برد هر تیم، احتمال صعود و حتی قهرمان جام را پیش‌بینی کنند. تا چند سال پیش از آنکه هوش مصنوعی به این شکل متداول در دسترس عموم مردم قرار بگیرد، پیش‌بینی نتایج جام جهانی را به اختاپوسی به نام «پل» می‌سپردند که با انتخاب یکی از دو جعبه غذا، برنده مسابقه را پیش‌بینی می‌کرد. بعدها طوطی‌ها، فیل‌ها، گربه‌ها و حتی شترها هم به این بازی رسانه‌ای وارد شدند و هر کدام برای مدتی به «پیشگوی جام جهانی» تبدیل شدند اما امروز دیگر خبری از حیوانات پیشگو نیست؛ جای آنها را هوش مصنوعی گرفته است؛ اما سؤال اصلی این است: آیا هوش مصنوعی واقعاً می‌تواند جام جهانی را پیش‌بینی کند؟

محبوب‌ترین روش

شاید مشهورترین ابزار پیش‌بینی جام جهانی، شبیه‌سازی مونت‌کارلو باشد. در این روش، رایانه مسابقات را صدها هزار یا حتی میلیون‌ها بار اجرا می‌کند. اگر در یک میلیون شبیه‌سازی، آرژانتین در ۱۸۰ هزار بار قهرمان شود، مدل احتمال قهرمانی این تیم را ۱۸درصد اعلام می‌کند. این همان روشی است که بسیاری از شرکت‌های تحلیل داده پیش از هر جام جهانی از آن استفاده می‌کنند.

آیا هوش مصنوعی واقعاً آینده را می‌بیند؟

پاسخ چندان ساده نیست. بررسی پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد حتی بهترین مدل‌های هوش مصنوعی معمولاً تنها در حدود ۶۰ تا ۷۰درصد موارد می‌توانند نتیجه یک مسابقه را به‌درستی پیش‌بینی کنند. اگرچه این میزان از حدس کارشناسان عادی بیشتر است، اما هنوز فاصله زیادی با قطعیت دارد.

فوتبال هنوز الگوریتم‌ها را غافلگیر می‌کند

فوتبال فقط مجموعه‌ای از اعداد نیست. یک کارت قرمز، مصدومیت دقیقه آخر، اشتباه داور، فشار روانی، خلاقیت یک بازیکن یا حتی خوش‌شانسی می‌تواند تمام محاسبات هوش مصنوعی را بر هم بزند. الگوریتم‌ها گذشته را به‌خوبی می‌شناسند، اما هنوز نمی‌توانند لحظه‌های غیرقابل پیش‌بینی را با دقت کافی مدل‌سازی کنند؛ همان لحظه‌هایی که فوتبال را به محبوب‌ترین ورزش جهان تبدیل کرده‌اند.

بیشتر بخوانید:

• چرا اروپایی‌ها کولر ندارند؟

آینده پیش‌بینی فوتبال

با توسعه هوش مصنوعی مولد و مدل‌های زبانی، نسل تازه‌ای از سامانه‌های تحلیلی در حال شکل‌گیری است که علاوه بر آمار، می‌توانند گزارش‌های فنی بنویسند، تاکتیک‌ها را تحلیل کنند و حتی پیشنهادهای لحظه‌ای به کادر فنی ارائه دهند. انتظار می‌رود در جام جهانی ۲۰۲۶، نقش هوش مصنوعی در تحلیل مسابقات، استعدادیابی و آماده‌سازی تیم‌ها بیش از هر دوره دیگری باشد. اما دست‌کم فعلاً، فوتبال همچنان یک راز بزرگ باقی مانده است؛ ورزشی که میلیون‌ها بار در رایانه‌ها شبیه‌سازی می‌شود، اما نتیجه واقعی آن هنوز با سوت آغاز مسابقه روی چمن مشخص می‌شود.

جام جهانی ۲۰۲۲؛ آزمون بزرگ هوش مصنوعی

بیشتر مدل‌ها قبل از آغاز جام: برزیل، فرانسه و آرژانتین را مدعیان اصلی می‌دانستند. در نهایت آرژانتین قهرمان شد، اما تقریباً هیچ مدلی مسیر دقیق این تیم تا فینال یا بسیاری از شگفتی‌های تورنمنت، مانند حذف زودهنگام برخی مدعیان، را به‌درستی پیش‌بینی نکرد. اکنون مدل‌های جدید علاوه بر داده‌های آماری از موارد زیر نیز استفاده می‌کنند: تصاویر مسابقه، داده‌های حسگرها، GPS بازیکنان، هوش مصنوعی مولد و مدل‌های زبانی مانند ChatGPT برای تحلیل تاکتیکی. در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز ابزارهای هوش مصنوعی در تحلیل فنی تیم‌ها و آماده‌سازی مسابقات نقش پررنگ‌تری پیدا کرده‌اند.

نکته‌های آماری

میزان دقت بهترین مدل‌ها: حدود ۶۵ تا ۷۰درصد

پیش‌بینی نتیجه دقیق: معمولاً کمتر از ۲۰درصد دقت

پیش‌بینی قهرمان جام: بین ۱۵ تا ۳۰درصد

آمار مدل‌های رایج هوش مصنوعی

کلاد: ۴۷ از ۷۲ بازی

جمینای: ۴۲ از ۷۲ بازی

چت‌جی‌پی‌تی: ۴۱ از ۷۲ بازی