به گزارش همشهری آنلاین، میلان کوندرا نویسندهای گوشهگیر بود، اما زمینه ناپدید شدن او به نظر نمیرسد به طور گسترده شناخته شده باشد. کتاب «پیدا کردن میلان کوندرا» که توسط خبرنگار سابق لوموند نوشته شده است، به بررسی نویسندهای میپردازد که «ناپدید شدن داوطلبانه» را انتخاب کرد و به طور دقیق تحلیل میکند که چرا او ناپدید شد. ماجرا از سال ۱۹۸۴ آغاز میشود، زمانی که کوندرا با رمان «سبکی تحملناپذیر هستی» به موفقیت بزرگی دست یافت.
در آن سال، کوندرا دعوتنامهای برای حضور در برنامه تلویزیونی «آپستروف» در تلویزیون فرانسه را پذیرفت. او که خجالتی و ساکت بود، به درک جدیدی از خود رسید: «نمیتوانم خودم را تحمل کنم.» عکسی از ضبط این برنامه که در آن صورت خود را با دو دست پوشانده و وجود خود را پنهان کرده اشت، هنوز هم بازنشر میشود. او تصمیم گرفت از زندگی عمومی کنارهگیری کند و به شخصی که در کتابها ناپدید شد، تبدیل گشت؛ به جز یک مصاحبه با نیویورک تایمز در سال ۱۹۸۵، کوندرا یک نویسنده اشباح باقی ماند.
کوندرا تنها زندگی نمیکرد. همسرش - ورا کوندرا - در کنارش بود. اما برای اینکه زنگ آیفون آپارتمان به صدا درآید، زوج باید از یک کد خاص استفاده میکردند: یک یا دو بار زنگ زدن، گویی رمز عبوری از پیش تعیینشده رد و بدل میکردند.
آریان شِمن، نویسنده کتاب «در جستجوی میلان کوندار» میگوید که ملاقات با کوندرا تقریبا مانند یک رویا بود، اما او موفق شد با همسرش ورا ارتباط برقرار کند. او داستانهایی از زندگی کوندرا تعریف کرد. در ورودی خانه، ۵۰ نسخه ترجمهشده از ۱۷ کتاب کوندرا مانند «برج بابل» روی هم چیده شده بودند. او در باغ یا در اتاق مطالعه خود مینوشت. این کتاب همچنین میگوید که تصمیم میلان کوندرا برای ناپدید شدن یک هوس یکباره نبود.
دلیل کنارهگیری کوندرا از چشمها احتمالا نوعی خودسانسوری بیامان بود. او اغلب جمله گوستاو فلوبر را نقل میکرد: «یک هنرمند باید به گونهای رفتار کند که نسلهای آینده، که آنچه او تجربه کرده را تجربه نکردهاند، بتوانند به او اعتماد کنند.»
کوندرا پس از آنکه در کنفرانس نویسندگان در سال ۱۹۶۷ خواستار بازسازی ادبیات آسیبدیده توسط ایدئولوژی شد، توسط حزب کمونیست تحت تعقیب قرار گرفت. تبعید اجتنابناپذیر بود. او زندگی در انزوای کامل را در پیش گرفت و سعی کرد خود را پنهان کند.
اما نویسنده کتاب آنقدر خوششانس نیست که سرانجام موفق به ملاقات کوندرا شود. او یک روز تماس تلفنی از سوی ورا کوندرا دریافت میکند. در آن لحظه، به نظر میرسید، میلان کوندرا تلفن را از همسرش گرفته است. از گوشی، صدای شاد مردی به گوش رسید که حتی در رویاها هم دستنیافتنی به نظر میرسید. همان صدایی که حدود چهاردهه پیش در تلویزیون شنیده شده بود…
کوندرا نویسنده چک - فرانسوی که به خاطر رمانهای «شوخی» و «سبکی تحملناپذیر هستی» شناخته میشود، در جولای ۲۰۲۳ در آپارتمان خود واقع در پاریس در سن ۹۴ سالگی درگذشت. همسرش ورا، کوزهای حاوی خاکستر او را تا زمان مرگ خود در سپتامبر ۲۰۲۴ در خانه نگهداری کرد و سرانجام در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ خاکستر میلان کوندرا و همسرش پس از دههها تبعید در «برنو» شهر زادگاهش در کشور جمهوری چک به خاک سپرده شد.
