به گزارش رکنا، گلاب، یکی از محبوبترین و پرکاربردترین فرآوردههای گیاهی در ایران، تنها یک عرق خوشعطر برای تهیه شربت و دسر نیست؛ بلکه محصولی طبیعی با ترکیبات ارزشمند و خواص متعدد است که سالهاست توجه پژوهشگران حوزه سلامت و داروسازی را به خود جلب کرده است.
دکتر اردلان پاسداران، متخصص فارماکوگنوزی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به ویژگیهای این فرآورده گیاهی، اظهار کرد: گلاب از تقطیر گلبرگهای گل محمدی (Rosa damascena) به دست میآید و حاوی مجموعهای از ترکیبات زیستفعال است که میتوانند در بروز آثار مفید آن نقش داشته باشند.
به گفته وی، بخش مهمی از خواص گلاب به وجود ترکیبات معطر و فرار موجود در اسانس گل محمدی از جمله سیترونلول، ژرانیول، نرول و فنیلاتیل الکل مربوط میشود. این مواد علاوه بر ایجاد رایحه دلنشین و ماندگار گل محمدی، در مطالعات علمی اثرات آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و ضدمیکروبی از خود نشان دادهاند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به تحقیقات انجامشده در زمینه تأثیر رایحه گلاب بر سلامت روان، افزود: استنشاق عطر گلاب میتواند به کاهش استرس و اضطراب کمک کرده و احساس آرامش را افزایش دهد. به همین دلیل از فرآوردههای گل محمدی در برخی روشهای مکمل مراقبت از سلامت روان و آروماتراپی استفاده میشود.
وی همچنین نقش آنتیاکسیدانهای موجود در گلاب را بسیار مهم دانست و گفت: این ترکیبات با مقابله با رادیکالهای آزاد و کاهش آسیبهای اکسیداتیو، به محافظت از سلولهای بدن کمک میکنند. همین ویژگی موجب شده است گلاب در تولید برخی محصولات آرایشی و بهداشتی نیز جایگاه ویژهای پیدا کند.
دکتر پاسداران با اشاره به سابقه طولانی استفاده از گلاب در طب سنتی ایران اظهار کرد: از این فرآورده گیاهی برای کمک به آرامش اعصاب، بهبود کیفیت خواب و تسکین برخی ناراحتیهای گوارشی استفاده میشود، هرچند بسیاری از این کاربردها همچنان نیازمند مطالعات بالینی گستردهتر برای اثبات قطعی اثربخشی هستند.
وی در ادامه بر اهمیت کیفیت گلاب تأکید کرد و گفت: عواملی مانند نوع گل محمدی، روش تقطیر، شرایط نگهداری و میزان ترکیبات مؤثره، نقش مهمی در کیفیت نهایی این محصول دارند. از این رو توصیه میشود مصرفکنندگان گلابهای استاندارد و دارای مجوز از مراجع معتبر را انتخاب کنند.
این متخصص فارماکوگنوزی در پایان خاطرنشان کرد: گلاب فراتر از یک عرق گیاهی خوشبو است و بهعنوان فرآوردهای طبیعی با ترکیبات شیمیایی ارزشمند، همچنان در کانون توجه محققان حوزه داروسازی، فارماکوگنوزی و علوم سلامت قرار دارد؛ محصولی سنتی که رازهای علمی آن هنوز بهطور کامل کشف نشده است.