در تازهترین تصمیم شورای پروانه نمایش آثار غیرسینمایی، ۲۲ فیلم در سه بخش بلند داستانی، مستند و کوتاه داستانی موفق به اخذ مجوز شدند. این لیست که ترکیبی از چهرههای باتجربه و استعدادهای جوان سینمای مستقل است، نشان از رونق دوباره تولیدات غیرسینمایی و تنوع ژانر در فضای تولید دارد؛ رونقی که میتواند موتور محرک سینمای تجربی و مستند در ماه پیش رو باشد.
با انتشار فهرست تازه آثار دارای پروانه نمایش غیرسینمایی، بار دیگر توجهها به مسیری جلب شد که در آن فیلمسازان مستقل، مستندسازان و سازندگان فیلم کوتاه تلاش میکنند آثار خود را از مرحله تولید به نقطه عرضه برسانند. در این فهرست، هم نام چند فیلمساز شناخته شده دیده میشود و هم چهرههایی که در سالهای اخیر بیشتر در فضای مستقل، جشنوارهای و کم هزینه فعال بودهاند. تنوع عناوین و تعدد آثار در بخشهای مستند، بلند داستانی و کوتاه نیز نشان میدهد جریان تولید در این حوزه همچنان زنده است و فیلمسازان، با وجود تنگناهای مالی و محدودیتهای اکران، از حرکت نایستادهاند.
مستندسازی؛ ورود به حوزههای نادیده
در لیست آثار مستند، شاهد نامهایی هستیم که نشان میدهد مستندسازان به دنبال سوژههای چالشبرانگیز رفتهاند.
زانیار عزیزی با مستند «شیون کلیائی» بار دیگر به سراغ روایتهای بومی و اقلیمی رفته است. عزیزی که پیش از این در آثار کوتاه و مستند خود نگاهی حساس به مسائل اجتماعی مناطق غرب کشور داشته، در این اثر احتمالا به دنبال کندوکاو در سنتها و بحرانهای زیسته آن منطقه است.
اسماعیل خاکباز نیز با مستند «۵۱ ثانیه» نام خود را در میان دریافتکنندگان پروانه نمایش ثبت کرد. خاکباز که پیشتر در فضای مستندهای اجتماعی و پرتره فعال بوده، در این کار نیز به نظر میرسد سراغ بازخوانیِ یک واقعهی فشرده و ملتهب رفته باشد که در ۵۱ ثانیه روایت میشود.
محمدحسین اثنیعشری نیز با «صد دام را بکش» فضای متفاوتی از مستند را تجربه میکند که با توجه به عنوان اثر، احتمالاً باید منتظر روایتی تریلرگونه و مبتنی بر پژوهشِ میدانی باشیم.
سینمای بلند؛ بازگشت به قصههایِ متفاوت
بخش فیلمهای بلند داستانی در این لیست، وزنِ قابل توجهی دارد. حضور تهیهکنندگان کارکشتهای مانند مرتضی شایسته برای فیلم «صنم دختر ایران» نشان میدهد که این لیست، محدود به آثار تجربی نیست و بخش خصوصی همچنان نگاهی جدی به تولیدات غیرسینمایی دارد.
جواد مزدآبادی با فیلم «سگمار»، کارگردانی که پیشتر در حوزه مجموعههای تلویزیونی و فیلمهای اجتماعی تخصص خود را اثبات کرده، بار دیگر سعی دارد در بستر داستانی غیرسینمایی، فضایی متفاوت را تجربه کند.
همچنین حضور محمد خراطزاده با «لیدو کائین» نشان از تنوع ژانر دارد؛ خراطزاده که به نگاههای فرمی و دغدغهمند شهرت دارد، این بار احتمالا به دنبال ساختاری متفاوت در روایتِ داستانی است.
فیلم کوتاه؛ میدانِ آزمونِ جوانان
شاید پرکارترین بخش این لیست، فیلمهای کوتاه باشد. حضور پررنگ محسن فرجاللهی با چهار عنوان اثر («آسانسور»، «چمدان»، «پاپکورن» و «ناگزیر») نشاندهنده یک «موجِ تولیدی» در سینمای کوتاه است. فرجاللهی که در سالهای اخیر نشان داده علاقه زیادی به فضاهای آپارتمانی و درگیریهای ذهنی شخصیتها دارد، این بار با یک سبدِ کامل از آثارِ پروانه گرفته، به استقبال جشنوارهها میرود.
در این میان، حضور میکائیل دیانی با فیلم «تخطی» و تهیهکنندگی سیدمحمدهادی آقاجانی (مدیر سابق انجمن سینمای جوان) بسیار معنادار است. دیانی که پیشتر در فضای مستندسازیِ سیاسی و اجتماعی فعال بوده، با این اثر کوتاه نشان داده که در حال گذار از مستند به سینمایِ رواییِ اجتماعی است و این پروانه نمایش میتواند نقطه عطفی در کارنامه او باشد.
تحلیل نهایی: آیا این مجوزها به اکران ختم میشود؟
صدور این تعداد پروانه نمایش برای آثار غیرسینمایی (مستند، داستانی، کوتاه)، گویایِ تغییرِ استراتژی در سازمان سینمایی است. دیگر خبری از «گیر کردنِ تولیدات در چرخدندههای اداری» نیست. این تسهیلگری در صدور پروانه نمایش برای آثاری که عموماً توسطِ بخشِ خصوصی یا فیلمسازانِ مستقل ساخته شده، یک پیام روشن دارد: «فضا برایِ عرضه باز است».
با این حال، چالشِ اصلیِ این ۲۲ اثر، نه در اخذِ مجوز، بلکه در «دیدهشدن» است. آیا پلتفرمهایِ نمایشِ خانگی و تلویزیون، سهمی برایِ این تولیداتِ جدید و متنوع در نظر میگیرند یا این آثار صرفاً به بایگانیِ فیلمسازان اضافه میشوند؟ پاسخ به این سوال، مسیرِ آیندهیِ سینمایِ مستقلِ ایران را تعیین خواهد کرد.
انتهای پیام/
