به گزارش ایسنا، موزه ملی کار که با هدف معرفی تاریخ مشاغل، فرهنگ کار و سیر تحول ابزارها و حرفههای ایرانی راهاندازی شده، این روزها با چالشی جدی برای ادامه فعالیت روبهروست. این موزه که در یکی از ساختمانهای متعلق به شهرداری تهران فعالیت میکند، بهدلیل اختلاف بر سر قرارداد بهرهبرداری و پرداخت اجاره، ماههاست درهای خود را به روی بازدیدکنندگان بسته نگه داشته است.
درحالی که این مجموعه با صرف سالها زمان، هزینه و مشارکت نهادهای مختلف شکل گرفته و بهعنوان یکی از موزههای تخصصی کشور شناخته میشود، اکنون ادامه فعالیت آن به تعیین تکلیف وضعیت حقوقی ساختمان و توافق میان متولیان موزه و شهرداری گره خورده است و گفته میشود حکم تخلیه ساختمان این موزه از سوی شهرداری منطقه ٧ صادر شده است.
محمد حسینی، مدیر موزه کار در گفتوگو با ایسنا درباره وضعیت این موزه گفت: حکم تخلیه به آن معنا که از دادگاه گرفته باشند، صادر نشده است. فقط به ما گفتهاند که یا قرارداد اجاره تنظیم کنید، یا اگر نمیتوانید، ملک را تخلیه کنید. ما همچنان در تلاشیم ببینیم آیا میتوانیم از جایی اعتبار یا کمکی بگیریم تا بتوانیم اجاره را پرداخت کنیم.
او افزود: واقعیت این است که درآمد موزهها ـ که فقط شامل موزه ما نمیشود ـ به گونهای نیست که بتواند هزینه اجاره را تامین کند. اگر خیلی هنر کنند، نهایتاً بتوانند هزینه پرسنل یا هزینههای جاری خود را تأمین کنند. بنابراین، مشکل اصلی ما این است که هنوز نتوانستهایم قرارداد اجاره را با شهرداری تنظیم کنیم و به همین دلیل گفتهاند فعلاً موزه را بسته نگه دارید تا وضعیت قرارداد مشخص شود.
حسینی در ادامه گفت: البته در آن مقطع جنگ، شرایط همه موزهها هم به شکلی بود که امکان فعالیت عادی نداشتند. بیشتر موزهها اشیای خود را به خزانهها و انبارهایشان منتقل کرده بودند و امکان باز نگه داشتن موزهها وجود نداشت. طبیعتاً بخشی از تعطیلی ما هم مانند سایر موزهها به همین مسائل مربوط بود؛ یعنی حتی اگر از نظر قرارداد اجاره و مشکلات با شهرداری هم مسئلهای نداشتیم، شاید باز هم در آن مقطع امکان بازگشایی موزه را نداشتیم. اما همچنان موزه تعطیل است. با این تفاوت که اگر موزههای دیگر دوباره باز شوند، ما همچنان نمیتوانیم موزه را باز کنیم، چون تکلیف قرارداد اجاره مشخص نشده است.
مدیر موزه کار ادامه داد: موزه ملی کار یکی از موزههای منطقه ۷ است و در بروشورهای گردشگری شهرداری هم بهعنوان یکی از مراکز دیدنی منطقه معرفی شده است. افراد مختلف تماس میگیرند و درخواست بازدید دارند یا مراجعه حضوری میکنند، اما متأسفانه نمیتوانیم درخواستشان را بپذیریم. قبلاً دانشآموزان بهصورت گروهی و با هماهنگی به موزه میآمدند. مدتی هم خودمان بهدلیل مسائل امنیتی و شرایط جنگ، پیگیر برگزاری این بازدیدها نبودیم. اما اگر شرایط عادی شود و امکان بازدید عمومی دوباره فراهم شود، باز هم اجازه نداریم موزه را باز نگه داریم، مگر اینکه ابتدا قرارداد اجاره منعقد شود.
او افزود: البته نامهای به آقای زاکانی ـ شهردار تهران ـ نوشتم. آقای صالحیامیری ـ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ هم نامهای به آقای زاکانی نوشتند و درخواست کردند که با موزه ملی کار قراردادی بدون دریافت اجاره بسته شود. بالاخره اینجا یک مجموعه فرهنگی است و شهرداری هم وظایف فرهنگی متعددی بر عهده دارد. پیشنهاد ما این بود که این موزه هم بهعنوان یکی از فعالیتهای فرهنگی شهرداری مورد حمایت قرار بگیرد و همکاری مشترکی با ما داشته باشند.
حسینی اضافه کرد: حتی پیشنهاد دادیم برنامههای مشترکی در موزه برگزار شود و بازدیدهای آموزشی، بهویژه برای دانشآموزان و نوجوانان، طراحی کنیم تا با مشاغل مختلف و روند توسعه ابزارهای کار آشنا شوند. اما متأسفانه فعلاً با این مشکل مواجه شدهایم. تا جایی که پیگیری کردهام، گفتهاند موضوع در دفتر آقای زاکانی در حال بررسی است، اما هنوز پاسخ قطعی به ما ندادهاند که دقیقاً چه تصمیمی قرار است گرفته شود.
مدیر موزه کار در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر حکم تخلیه گرفتهاند یا خیر، گفت: نه به آن معنا که از دادگاه حکم تخلیه گرفته باشیم. چنین اتفاقی نیفتاده است. فقط به ما گفتهاند فعلاً موزه را باز نکنید تا تکلیف موضوع روشن شود؛ تقریباً چیزی شبیه پلمپ موقت. خواسته شهرداری این است که قرارداد اجاره بر اساس نظر کارشناس تنظیم شود، چون اینجا کاربری فرهنگی دارد، طبیعتاً مبلغ اجاره آن با اماکن تجاری متفاوت است. اما ممکن است حتی همان مبلغ کارشناسی هم از توان مالی ما خارج باشد، چون درآمد موزه هنوز در حدی نیست که بتواند اجاره را هم پرداخت کند.
حسینی درباره میزان اجاره درخواستی توضیح داد: فعلاً گفتهاند برای امسال ماهانه ۷۰ میلیون تومان پرداخت کنیم. البته یک مشکل دیگر هم وجود دارد. فردی که با ما تماس گرفته بود، گفت باید از ابتدای سال گذشته هم مابهالتفاوت اجاره را پرداخت کنیم؛ یعنی هر زمان قرارداد منعقد شود، علاوهبر اجاره ماهانه، باید اجاره معوقه حدود یک سال و اندی را هم بپردازیم که مجموع آن نزدیک به یک میلیارد و اندی تومان میشود.
حسینی گفت: امیدواریم مقداری مساعدت شود تا این موزه که برای راهاندازی آن سالها زحمت کشیده شده و هزینههای زیادی صرف آن شده است، بتواند به فعالیتش ادامه دهد. برای شکلگیری این مجموعه تلاش زیادی شده تا فضایی جذاب برای دانشآموزان باشد و آنها بتوانند با مشاغل مختلف آشنا شوند. ما چون زیرمجموعه وزارت کار بودیم، با کمک سازمان آموزش فنی و حرفهای میتوانستیم زمینه آشنایی دانشآموزان با بازار کار و حرفههای مختلف را فراهم کنیم و این ظرفیت هنوز هم وجود دارد.
ایده راهاندازی موزه ملی کار نخستینبار در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سال ۱۳۹۹ شکل گرفت؛ طرحی که با هدف ثبت و روایت تاریخ کار، مشاغل و ابزارهای تولید در ایران دنبال شد. این پروژه پس از بررسی چندین محل، سرانجام با همکاری شهرداری تهران در خانه تاریخی «دقت» در محله حشمتیه مستقر شد. هرچند مدیران موزه از همان ابتدا اعلام کردند که اجرای این طرح با کمبود شدید منابع مالی همراه بوده و بخش زیادی از هزینههای تجهیز، گردآوری آثار و آمادهسازی موزه با حداقل امکانات و حتی بدهی انجام شده است.
موزه ملی کار پیش از افتتاح رسمی نیز بهصورت محدود پذیرای بازدیدکنندگان بود و در اردیبهشت ۱۴۰۲، ایسنا در گزارشی با عنوان «نمایشی از کار در ایران با قرض و بدهکاری» به مشکلات مالی این مجموعه پرداخت. در آن زمان، مدیر موزه از بدهی چندصد میلیون تومانی، کمبود اعتبار برای تکمیل ویترینها و تجهیز بخشهای مختلف موزه سخن گفته و تأکید کرده بود که این مجموعه با وجود حمایت وزارت تعاون، وزارت میراث فرهنگی و شهرداری تهران، همچنان برای تکمیل و ادامه فعالیت به پشتیبانی بیشتری نیاز دارد.
سرانجام پس از حدود چهار سال آمادهسازی، مرمت ساختمان، گردآوری اسناد و اشیای مرتبط با مشاغل و طراحی بخشهای مختلف، موزه ملی کار در ۲۹ آبان ۱۴۰۳ بهطور رسمی افتتاح شد. این موزه با نمایش ابزار و اسناد مربوط به دهها حرفه و پیشه، از کشاورزی و معدن تا چاپ، فرشبافی، نجاری و پست، بهعنوان موزه مادر حوزه کار معرفی شد؛ اما کمتر از یک سال پس از آغاز رسمی فعالیت، اکنون با چالش ادامه حضور در ساختمان محل استقرار خود و خطر تعطیلی مواجه شده است.
انتهای پیام
