گفته میشود این روزها اروپاییان در انتظار احیای برجام به سر میبرند و برای آن در تلاش هستند. برخی از کارشناسان امر بر این باور تکیه زدهاند که اروپاییان ایران را جایگزین مناسبی برای روسیه میدانند همین امر موجب شده تا برای توافق نهایی تلاش کنند یا به قولی گره گشایی کنند. محمود خاقانی کارشناس نفت و انرژی در رابطه با این موضوع به گسترش نیوز میگوید: نزدیک به ۲۰ سال پیش نفت در بازار سرنوشت ساز بود اما بهتدریج جای خود را به گاز داد.
وی ادامه داد: در شرایطی به سر میبریم که گاز سرنوشت بازار را بهدست گرفته البته در گذشته کسانی که برنامههای سوم و چهارم را مینوشتند متوجه این موضوع بودند. به عبارتی مجلس هفتم اجازه نداد بخش عمدهای از آن برنامهها به ثمر برسد. پس از آن مجالس دیگر هم اجازه ندادند که در صنعت گاز پیشرفت داشته باشیم که این مسئله به نفع روسیه تمام شد.
این کارشناس انرژی با اشاره به اینکه در دولت احمدی نژاد قرار بر آن بود که پروژه پارس جنوبی تکمیل شود اما این اتفاق محقق نشد در این زمینه توضیح داد: در دولت دولت احمدی نژاد سی و پنج میلیارد دلار نقدا پرداخت شد و قول دادند در سی و پنج ماه تمام فازهای پارس جنوبی تکمیل شود، اما پس از این مدت کسی نپرسید چرا این فازها تکمیل نشدند و آن سی و پنج میلیارد دلار در کجا سرمایهگذاری و هزینه شد. هیچ کس این موضوع را حسابرسی نکرد و در نهایت ما نتوانستیم به تولید برسیم.
خاقانی تاکید کرد: در دولت یازدهم و دوازدهم زمانی که برجام به امضا رسید، قراردادهای جدیدی را تعریف کردند؛ توتال با سینوپک چین در فاز یازده که یکی از فازهای خیلی مشکل از نظر نیاز به تکنولوژی است؛ آمدند مشارکت کردند که کسی نپرسید ماجرای اعتراضات مشهد چه بود و چه شد! آقای روحانی گفتند این آقا پیام به ترامپ داد که از برجام بیرون بروید وقتی ترامپ از برجام بیرون رفت فاز یازده از توتال بیرون رفت و اوپک چین هم نیامد سرمایهگذاری کند.
وی تاکید کرد: اگر کشور ما بخواهد برای اروپا امیدی در کوتاه مدت باشد به مثابه یک جوک است. زیرا درحالحاضر مصرف و تولید ما در کشور به یک میزان است. کشوری که وزیر نفت دولت سیزدهم آن گفته بخواهم این کسری گاز مورد نیاز در داخل کشور تامین کنیم دست کم ۸۰ هزار دلار سرمایهگذاری برای تولید گاز نیاز است، یعنی تنها برای مصرف داخلی، بنابراین ایران گازی برای صادرات ندارد و در نهایت ایران نمیتواند در شرایط فعلی امیدی در ارتباط با تامین گاز مورد نیاز اروپا داشته باشد. اما شاید این سوال وجود داشته باشد که چرا اروپا به دنبال به ثمررسیده برجام است و پیشنهادهای جدیدی را ارائه کرده است؟ در شرایط فعلی اروپا هر متر مکعب گازی که مصرف میکند مبالغ بسیار گرانی را میپردازد و اخیرا گفته شده که اگر بخواهیم معادل نفت خام بکنیم پول گازی که اروپا بابت گاز مصرفیاش میپردازد بشکهای ۴۱۰ دلار پرداخت میکند.
این کارشناس انرژی تصریح کرد: تحریمها و دور زدن تحریمها ایران را در این شرایط که میتوانست از صادرات گاز خود داشته باشد را محروم کرد. اکنون که اروپا این مسئله را اینگونه واکاوی میکند که در مناطق خاورمیانه، خلیجفارس، قفقاز و دریای کاسپین به آرامش و ثبات احتیاج داریم و میخواهند نفت خام ایران را جایگزین روسیه کنند تا وابستگی خود به روسیه را کاهش دهند. از هزینههای گزاف انرژی در اروپا بکاهند. وقتی شما روزنامه کیهان را نگاه میکنید و مخالفت هایی با برجامی که دولت سیزدهم میخواهد توافق کند به آن نگاه میکنید میبینیم که کاسبان تحریم و دور زنندگان تحریم متضرر میشوند و اینها نمیخواهند این اتفاق بیفتد. چرا برای این که کاسبان تحریم اکنون هم با چین هم با روسیه در پشت پرده معامله و تجارت شان را انجام میدهند منافع اقتصادی و دلارهایشان را در کانادا و امریکا و انگلیس سرمایهگذاری میکنند؛ یعنی با شرق و غرب در پشت پرده تعامل دارند. اما درظاهر میگویند غرب بد است
وی افزود: در ازای منافع اقتصادی که بهدست میآورند، هیچ کدام را در روسیه و چین سرمایهگذاری نمیکنند و سرمایههای خود را در بانکهای اروپا و امریکا میبرند بنابراین ما با این معضل مواجه هستیم که دور زنندگان تحریم منافع ملی جمهوری اسلامی ایران برایشان مهم نیست بلکه منافع اقتصادی خود را در نظر دارند.
وی ادامه داد: تا زمانی که اقتصاد کلان کشور ما شفاف نشود، چنین وضعیتی ادامه دارد. اگر امریکا میگوید پاسخ ایران گنگ است. از طرفی برخی میگویند اروپا گفته است یک هفته دیگر دوباره جلسه برگزار میکنیم که این امر نشان میدهد کاسبان تحریم در واشنگتن و اروپا که با کاسبان تحریم در تهران متحد هستند نمیخواهند برجام به زودی به ثمر برسد. به همین دلیل با این مسئله بازی میکنند تا مردم ایران گرسنهتر، بدبخت تر، فقیر تر و مریض تر شوند. راهی که انگلیسها در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ راه انداخته بودند. تا بتوانند از این طریق بتوانند بر منابع زیر زمینی، نفت، گاز و طلا و اورانیوم ایران مسلط شوند.
خاقانی در پاسخ به این سوال که با وجود این مقولات و شرایط موجود یک سوال وجود دارد آنکه برای گریز از چنین وضعیتی چع راهکاری وجود دارد؟ گفت: تنها راه گریز از چنین وضعیتی بازگشت به قانون اساسی است. بر این اساس بازگشت به قانون اساسی و اجازه دادن به مردم برای انتخاب دولتی باشند که مردم از آن حمایت کنند؛ اکثریت آرا مردمی، آزادی بیان کرده باشند. درحالحاضر جو امنیتی برقرار میکنند. یکی از نمایندگان مجلس میگفتند که مردم فکر نکنند که اگر تحریمها برداشته شد وضعیت خوب میشود. اگر تحریمها برداشته شد و صدها میلیارد دلار منابع مالی ایران آزاد شد هیچ کس سوال نپرسد این پولها چه شد که این پولها آزاد شد اما تخممرغ هنوز این قدر گران است هزینه حملونقل این قدر گران است چرا وضع اقتصاد این گونه هست تنها راه نجات کشور این است که به مردم پاسخ گو باشند و نمایندگان مجلس حساب و کتاب هایشان شفاف باشد چون بیشترین فساد را در این بخش نیاز به قانونگذاری داریم.
