طبق گزارشهای جدید، «مارک زاکربرگ»، مدیرعامل متا، که تمام توان شرکت را صرف پروژهای تحت عنوان «ابرهوش شخصی» کرده، با موجی از نارضایتی، خشم و فروپاشی روحیه در میان کارکنانش مواجه شده است. گزارشهای اخیر، تصویری نگرانکننده از محیط کاری متا ارائه میدهند که در آن کارکنان هم باید با تهدید تعدیل نیرو دستوپنجه نرم کنند، هم مجبور به پذیرش نظارتهای شدید و غیرمعمول بر رفتارهای روزمره خود شدهاند.
ماجرا زمانی به اوج رسید که متا در سکوت خبری از اجرای برنامهای به نام «ابتکار توانمندی مدل» یا MCI پرده برداشت. براساس این طرح، لپتاپهای سازمانی دهها هزار کارمند در ایالات متحده به ابزارهای نظارتی مجهز شدهاند که هر ضربه کیبورد، حرکت موس، کلیک و فعالیت صفحه نمایش را ثبت میکند.
اگرچه متا مدعی است که این دادهها فقط هنگام استفاده از اپلیکیشنهای خاصی مثل جیمیل، گوگلچت، VSCode و دستیار داخلی Metamate جمعآوری میشوند و هدف از آن صرفاً آموزشدادن به هوش مصنوعی برای درک نحوه انجام وظایف توسط «افراد باهوش» است، اما کارمندان این اقدام را نقض صریح حریم خصوصی میدانند. پاسخ «اندرو بازورث»، مدیر ارشد فناوری متا، به اعتراض کارکنان نیز فقط تنشها را زیادتر کرد؛ او به صراحت اعلام کرد که هیچ راهی برای انصراف از این طرح یا خروج از سیستم ردیابی در لپتاپهای شرکت وجود ندارد.
این فضای نظارتی با فشار عملیاتی بیسابقهای نیز ترکیب شده است. متا اکنون استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را به ارزیابی عملکرد کارکنان گره زده و دورههای اجباری موسوم به «هفتههای تحول هوش مصنوعی» برگزار میکند. حتی مصرف توکنهای هوش مصنوعی توسط کارمندان در داشبوردهای مخصوصی پایش میشود تا رقابتی کاذب ایجاد شود؛ وضعیتی که باعث شده برخی مهندسان برای حفظ آمار خود، ایجنت هوش مصنوعی بسازند تا بهجای آنها با سیستمهای دیگر تعامل کنند. جالب است بدانید اصطلاحی نیز به نام توکنمکسینگ در چنین فضاهایی ایجاد شده که در آن کارکنان با افزایش میزان مصرف توکن هوش مصنوعی، رکوردشکنی میکنند.

آنچه این وضعیت را به مرز انفجار رسانده، همزمانی این نظارتها با موج جدید تعدیل نیرو است. متا اعلام کرده که در تاریخ ۲۰ مه، حدود ۸ هزار نفر یعنی ۱۰ درصد از کل نیروی کار خود را اخراج خواهد کرد.
زاکربرگ این تعدیل نیرو را با شعار «بهرهوری هوش مصنوعی» توجیه میکند و معتقد است تیمی ۱۰ نفره مجهز به هوش مصنوعی میتواند جایگزین گروههای بسیار بزرگتر شود. این پارادوکس تلخ که کارمندان مجبورند رفتارهای حرفهای خود را در اختیار هوش مصنوعی قرار دهند تا در واقع جایگزینهای خود را آموزش دهند، موجی از ناامیدی ایجاد کرده است. در انجمنهای ناشناس مانند Blind، کارمندان متا رهبری شرکت را به وسواس کورکورانه متهم میکنند و میگویند تنها چیزی که برای مدیران اهمیت دارد، هوش مصنوعی است.
درحالیکه کارمندان قدیمی با تهدید اخراج و جاسوسی دیجیتال روبهرو هستند، متا در پارادوکسی دیگر، میلیاردها دلار هزینه میکند. این شرکت با پیشنهاد دستمزدهایی تا سقف ۳۰۰ میلیون دلار به دنبال شکار محققان برجسته از رقباست و قصد دارد تا سال ۲۰۲۸، بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار صرف ساخت دیتاسنترهای بزرگ برای هوش مصنوعی کند.

این شکاف طبقاتی و رفتاری در داخل سازمان، محیطی پوچگرایانه ایجاد کرده است؛ تا جایی که وبسایتهایی برای شمارش معکوس روز اخراج در شبکه داخلی متا راه افتاده و بسیاری از کارمندان با میمهای تلخ و جملاتی مثل «دیگر هیچچیز اهمیت ندارد» به استقبال آینده میروند. متا سالها تلاش کرده بود تا میلیاردها کاربر را به اشتراکگذاری داده با این شرکت متقاعد کند، اما حالا در متقاعدکردن خانواده کارمندان خود برای این تحول رادیکال، با شکستی سنگین روبهرو شده است.